Almanya’da düzenlenen 62. Münih Güvenlik Konferansı (MSC) sona erdi. Konferansta, değişen dünyanın çok kutuplu bir yapıya ilerlediğine vurgu yapıldı.
Üç gün süren konferansta çok sayıda Avrupalı lider, “daha Avrupalı bir NATO” mesajları verdi.
Avrupa’nın ABD olmadan kendini savunma kabiliyeti de konferansta masaya yatırılan konular arasındaydı.
Uluslararası düzenin “yıkım sürecinde” olduğu tartışmalarının gölgesinde başlayan konferansta, birçok lider, “uluslararası düzenin bittiği”, “eski dünyanın artık olmadığı” ifadelerini kullandı.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, konferansın açılışında yaptığı konuşmada kurallara dayalı uluslararası düzenin bittiğine işaret etti.
Merz, “Bu düzen, en iyi dönemlerinde ne kadar kusurlu olsa da artık bu haliyle bile mevcut değil.” dedi.
Berlin Duvarı’nın yıkılmasının ardından tek kutuplu bir dünya oluşmuşsa da bunun artık geride kaldığını söyleyen Merz, ABD’nin liderlik iddiasının sorgulandığını, hatta belki de bunun kaybedildiğini belirtti.
Marco Rubio: ‘Eski dünya artık yok’
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise Donald Trump liderliğindeki yenilenme sürecine Avrupa’nın dahil olması çağrısında bulunarak, Avrupa ile sadece askeri ve ekonomik değil, manevi ve kültürel alanlarda da derin bağlara sahip olduklarını kaydetti.
Rubio ayrıca, dünyanın hızla değiştiğini dile getirerek, “Eski dünya artık yok ve jeopolitik açıdan yeni bir çağda yaşıyoruz.” diye konuştu. Bakan Rubio, Amerikalıların, “Avrupa’nın bir çocuğu” olduğunu söyledi. Rubio’nun Avrupa ile birlikte hareket etme çağrıları, Avrupalı liderler tarafından olumlu karşılandı.
Pedro Sanchez: ‘Dünya giderek daha istikrarsız hale geliyor’
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ise konuşmasında, dünyanın istikrarsız bir yere doğru gittiği uyarısını yaptı.
Sanchez, “Dünya giderek daha istikrarsız hale geliyor ve biz Avrupalılar savunma kapasitemizi güçlendirmeliyiz.” ifadelerini kullandı.
İspanyol Başbakan, nükleer silahlanma yarışına girmenin ise tehlikeli olduğunu vurguladı.
Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, AB’nin kurucu anlaşmasında yer alan ve bir üye devletin silahlı saldırıya uğraması durumunda diğer üye devletlerin, yardım ve destek sağlama sorumluluğunu ifade eden karşılıklı savunma paktının uygulanma zamanının geldiğini söyledi.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise AB ile NATO arasındaki işbirliğinin hiç olmadığı kadar güçlü olduğunu belirtti.
Ortak kuvvet komutanlıklarının zamanla Avrupalılar tarafından yönetileceğini aktaran Rutte, “NATO, Berlin Duvarı’nın yıkılmasından bu yana kesinlikle her zamankinden daha güçlü.” dedi.
‘Ukrayna müzakerelerinde Avrupa’nın masada olmalı’
Rusya-Ukrayna Savaşı, konferansın ana gündemini oluşturan konular arasında yer aldı.
Konferans kapsamında düzenlenen çok sayıdaki panelde konuşan liderler, Ukrayna’daki savaşın sonlandırılması müzakerelerinde Avrupa’nın olması gerektiği mesajını yineledi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Avrupa’nın ABD ile Rusya ve Ukrayna ile müzakerelerde yer alması durumunda savaşın sona erdirilmesi şansının daha yüksek olacağını söyledi.
Üç gün süren konfrensta önemli gündemlerler arasında Suriye gündemi yer aldı
Suriye gündemi ve yoğun diplomasi trafiği
Konferansta dikkat çeken başlıklardan biri de Suriye oldu. Suriye oturumu ikinci gün ele alınırken, üç gün boyunca Suriye Demokratik Güçleri (SDG) heyeti yoğun diplomasi trafiği yürüttü.
SDG Genel Komutanı Mazlum Abdi ile Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi Dış İlişkiler Dairesi Eş Başkanı İlham Ahmed, konferans kapsamında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Suriye geçici hükümeti Dışişleri Bakanı Esad Şeybani ile bir araya geldi. Ayrıca Abdi ve Ahmed, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile de temas kurdu.
SDG heyeti, bugün ise Irak Federe Kürdistan Bölgesi Başkanı Neçirvan Barzani, Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin ve Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadeful’un da aralarında bulunduğu çok sayıda isimle görüşmeler gerçekleştirdi.
Görüşmelerde, Şam’daki geçici yönetimle olası bir anlaşma sürecinde uluslararası bir garantör mekanizmasının oluşturulması talebinin dile getirildiği ifade edildi.
Bakan Şimşek ve MİT Başkanı Kalın, Konferans’ta yer aldı
Konferansa Türkiye’den, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın, TBMM Milli Savunma Komisyonu Başkanı Hulusi Akar ile Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç katıldı.
Güvenlik kaynaklarından edinilen bilgiye göre MSC’ye katılan Kalın, konferansta, ikili ve bölgesel konular, İran, Gazze, Suriye, Kuzey Afrika, istihbarat diplomasisi, terörle mücadele, yasa dışı göç, siber güvenlik konularında muhataplarıyla görüşmeler gerçekleştirdi.
Kapanış konuşması
Münih Güvenlik Konferansı Vakfı Başkanı Wolfgang Ischinger, konferansın kapanışında yaptığı konuşmada, Rusya üzerindeki baskının artırılması gerektiğini vurguladı.
Ischinger, “Transatlantik ortaklar olarak Rusya üzerinde ciddi bir baskı kurabileceğimize inanıyorum.” ifadesini kullandı.
Ukrayna’nın ihtiyaç duyduğu savunma sistemlerinin, özellikle de hava savunma sistemlerinin tedarik edilmesinin aciliyetine dikkati çeken Ischinger, Rusya’ya yönelik daha kapsamlı ve eş güdümlü yaptırımlar uygulanması gerektiğini belirtti.
Ischinger, ABD yaptırımlarının yanı sıra Avrupa’nın da yaptırım paketlerini genişletmesi ve “savaşın maliyetini artıracak” diğer seçeneklerin değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
