Ankara’da 7-8 Temmuz tarihlerinde düzenlenen NATO Zirvesi kapsamında alınan güvenlik önlemleri ve gerçekleştirilen operasyonlara ilişkin Adalet İçin Hukukçular tarafından hazırlanan “7-8 Temmuz NATO Zirvesi Hak İhlalleri Raporu” kamuoyuyla paylaşıldı. Raporda, zirve sürecinde yaşanan gözaltılar, tutuklamalar ve temel hak ihlalleri ayrıntılı biçimde ele alındı.
Cumhuriyet’in aktardığı raporda, zirve öncesinde özellikle Ankara’da alınan güvenlik tedbirlerinin olağan sınırları aştığı ifade edildi. Valilik kararıyla kentte 13 gün süreyle her türlü eylem ve etkinliğin yasaklandığı hatırlatılan raporda, Eskişehir, Karabük, Adana ve Konya’da 10 gün, Elazığ’da ise 14 gün süreyle benzer yasak kararlarının uygulandığı belirtildi. Bu yasakların yalnızca olası protestoları değil, demokratik hakların kullanımını da engellediği değerlendirmesine yer verildi.
En az 668 kişi gözaltına alındı
Rapora göre, NATO Zirvesi sürecinde düzenlenen operasyonlar ve eylemlere yönelik polis müdahaleleri kapsamında Türkiye genelinde en az 668 kişi gözaltına alındı, 179 kişi ise tutuklandı.
Raporda, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturma kapsamında 23 Haziran’da gerçekleştirilen operasyonlarda 225 kişinin gözaltına alındığı belirtildi. Emniyet işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilenlerden 179’u tutuklanırken, 34 kişi hakkında ev hapsi şeklinde adli kontrol kararı verildi, 6 kişi ise savcılık tarafından serbest bırakıldı. Bu dosyanın, zirve sürecindeki en kapsamlı operasyonlardan biri olduğu kaydedildi.
Ev baskınları
Raporda, 5 Temmuz’da Ankara, İstanbul, İzmir, Adana, Samsun ve Çanakkale’de düzenlenen NATO karşıtı protestolarda 150’nin üzerinde kişinin gözaltına alındığı belirtildi.
Aynı gün birçok kentte gerçekleştirilen ev baskınlarında ise aralarında öğrenciler, avukatlar ve siyasi parti temsilcilerinin de bulunduğu 39 kişinin gözaltına alındığı aktarıldı.
Ters kelepçe ve kötü muamele iddiaları
Raporda, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturma kapsamında 61 kişinin, Ankara’da 7 Temmuz’da gerçekleştirilen protestolarda 74 kişinin, İstanbul Beyoğlu’ndaki eylemde ise 12 kişinin gözaltına alındığı belirtildi.
Beyoğlu’nda gözaltına alınan kişilere ters kelepçe uygulandığı, bazı gözaltılarda kötü muamele iddialarının hukukçular tarafından kayıt altına alındığı ifade edildi.
Seyahat özgürlüğüne kısıtlama
Raporda, zirve sürecinde seyahat özgürlüğünün de ciddi biçimde sınırlandırıldığı belirtildi.
Esenboğa Havalimanı çevresinde hava trafiğine kısıtlamalar getirildiği, çok sayıda ana arterin ulaşıma kapatıldığı ifade edilen raporda, bu uygulamaların yalnızca zirve delegasyonlarını değil, günlük yaşamı ve çalışma hayatını da doğrudan etkilediği kaydedildi.
‘Temel haklar ihlal edildi’
Raporun sonuç bölümünde, NATO Zirvesi sürecinde alınan güvenlik tedbirlerinin ölçülülük ilkesini aştığı değerlendirmesine yer verildi.
Raporda, kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı, toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı, seyahat özgürlüğü ile adil yargılanma ve savunma hakkı başta olmak üzere çok sayıda temel hakkın ihlal edildiği vurgulandı.
