Yeni bir araştırma, iklim krizinin dünya genelindeki nehirlerde oksijen kaybını hızlandırdığını ortaya koydu. Bilim insanları, özellikle tropikal bölgelerdeki nehirlerin kritik risk altında olduğu uyarısında bulundu.
Science Advances dergisinde yayımlanan çalışma, Çin Bilimler Akademisi bünyesindeki Nankin Coğrafya ve Limnoloji Enstitüsü araştırmacıları tarafından yürütüldü.
Araştırmacılar, 1985-2023 yılları arasında dünya genelinde 21 binden fazla nehir bölümünü inceleyerek oksijen seviyelerindeki değişimi analiz etti. Bulgulara göre incelenen nehirlerin yaklaşık yüzde 79’unda oksijen seviyeleri düştü. En ağır kayıpların ise Hindistan başta olmak üzere tropikal bölgelerde görüldüğü belirtildi.
Tatlı su ekosistemleri tehdit altında
Bilim insanları, tropikal nehirlerin halihazırda düşük oksijen seviyelerine sahip olduğuna dikkat çekerek, küçük düşüşlerin bile balıklar ve diğer tatlı su canlıları açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.
Araştırmada, oksijen seviyesinin kritik eşiğin altına düştüğü “hipoksi” olaylarının su ekosistemleri için büyük tehdit oluşturduğu vurgulandı. Küresel ısınma nedeniyle suyun oksijen tutma kapasitesinin azalmasının, nehirlerdeki oksijen kaybının temel nedenlerinden biri olduğu kaydedildi.
Çalışmada ayrıca sıcak hava dalgalarının nehirlerdeki oksijen kaybını belirgin biçimde hızlandırdığı belirtildi. Araştırmacılar, küresel nehir oksijensizleşmesinin yaklaşık yüzde 23’ünün sıcak hava dalgalarıyla bağlantılı olduğunu ifade etti.
Barajların etkisine de değinilen araştırmada, sığ rezervuarlarda oksijen kaybının hızlandığı, derin rezervuarlarda ise bu kaybın kısmen yavaşladığı aktarıldı. Bilim insanları, özellikle tropikal nehirlerin korunmasının artık öncelikli bir çevre meselesi haline geldiğini vurguladı. (Sputnik Türkiye)
