İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu NAZA belgeselinde konuşan İsrail askerleri hakkında cezai soruşturma başlatılmasını talep etti.
İngiliz The Guardian gazetesi tarafından hazırlanan ve yönetmenliğini Oscar ödüllü Yuval Abraham ve Rachel Szor’un yaptığı “NAZA” belgeseli, gösterildiği 83. Venedik Uluslararası Film Festivali’nde Jüri Özel Ödülü’ne layık görülmüştü.
İsrail Başbakanlık Ofisinin ABD merkezli X sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, Netanyahu’nun NAZA belgeseline konuşan askerlerin “ciddi bilgi güvenliği ihlalleri, cezai nitelikte hakaret ile İsrail’in diplomatik ve güvenlik çıkarlarına zarar verme” suçlamalarıyla soruşturulmasını talep ettiği bildirildi.
Netanyahu, “Belgeselde yer alan kişilerin suç işlemiş olabileceğinden endişe ediliyor. Bu suçlar arasında, son derece hassas bir istihbarat birimine ait gizli bilgilerin açığa çıkarılması ve bilgi güvenliğinin ihlal edilmesi gibi ciddi suçlamalar da bulunuyor.” iddiasında bulundu.
Netanyahu, soruşturmayı yürüten yetkililerin belgeselde konuşan askerlerin kimliklerini tespit etmesi gerektiğini savundu.
İtalya’da bu yıl 83’üncüsü düzenlenen Uluslararası Venedik Film Festivali’nde, “Jüri Özel Ödülü”ne, İsrail’in Gazze’deki sivil katliamını belgeleyen NAZA filmi layık görülmüş, olay İsrail’de büyük yankı uyandırmıştı.
Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, askeri istihbarat, askeri savcılık dairesi ve hava kuvvetlerine, NAZA belgeselinde konuşan askerlerin zorunlu hizmette mi yoksa yedek asker mi olduklarını belirleyerek kimliklerini tespit etmeleri talimatını vermişti.
Başbakan Binyamin Netanyahu, NAZA belgeselinin “Yahudi karşıtı (antisemitik) kışkırtma” olduğunu savunmuştu.
İsrail Kültür Bakanı Miki Zohar da 13 Eylül’de NAZA belgeselinin yönetmenleri Yuval Abraham ve Rachel Szor’u vatandaşlıktan çıkarmakla tehdit etmişti.
“NAZA” İsrail ordusunca “öngörülen sivil ölümleri” için kullanılan kısaltma
Filmin adı “NAZA”, erkekler, kadınlar ve çocuklar dahil olmak üzere “bir saldırıda ölmeleri öngörülen siviller için” İsrail ordusunca kullanılan kısaltmaya atıfta bulunuyor.
Belgeselde, katılımcıların güvenliği için farklı röportaj yöntemleri izlendi.
Belgesel, 3 yıl boyunca Tel Aviv’deki çatılarda gizlice çekildi ve katılımcıların kimlikleri, sesleri ve görünüşleri dijital değişiklikler yapılarak gizlendi. Katılımcılar, belgeselde İsrail ordusunun Gazze’de kullandığı “gizli sistem” ve gizli yöntemlere ilişkin detayları anlattı.
Belgeseldeki kişiler, İsrail ordusunun operasyonunda kullanılan gözetleme sistemlerini ve uzak mesafeden bombalamayı ayrıntılı olarak anlatıyor. Onlara göre bu operasyonda yapay zeka kullanılarak potansiyel Hamas hedefleri tespit ediliyor ve çoğu zaman içinde ailelerin bulunduğu bilindiği halde evler ve daireler bombalanıyor.
Belgeselde, Gazzelilerin sığınak olarak kullandığı yerleşim yerlerinin kasten yakılmasına ve gıda dağıtımı sırasında öldürülmesine doğrudan şahitlik eden İsrail ordusu mensupları da yer aldı.
Belgeselde konuşanlardan bir kısmının gizli istihbarat biriminde çalışıp doğrudan Başbakan Binyamin Netanyahu’ya bağlı oldukları belirtildi.
Bu arada, gösterimden önce konuşan belgeselin yönetmenlerinden Yuval Abraham, “İtalya’da (filmin) dağıtım hakkına sahip olmak çok önemli çünkü hepimizin bildiği gibi burası, Almanya ile beraber, Avrupa’da İsrail’e karşı yaptırımları ve ABD ile İsrail arasındaki ticaret anlaşmasının sona ermesini engelleyen az sayıdaki ülkeden biri.” ifadelerini kullandı.
Abraham, İsrail’deki inkar duvarının da çok kalın ve aşılmasının zor olduğunu, bu filmin, İsrail’de yaklaşan seçimleri değil katledilen Filistinlileri konu aldığını söyledi.
Dün düzenlenen basın toplantısında ise Abraham, belgesel için görüştükleri asker ve yetkililerden tam olarak ne yaptıklarını anlatmalarını istediklerini söyleyerek, detaylıca bu sürecin nasıl işlediğini öğrenmek istediklerini belirtti.
“70 binden fazla Filistinliyi öldüren bir ‘öldürme sistemi’”
Abraham, filmin ana noktasına ilişkin, “Gazze’de 70 binden fazla Filistinliyi öldüren bir ‘öldürme sistemi’ ve bu sistemin işleyişi ve dünyanın bunun gerçekleşmesine nasıl göz yumduğu. İşte yapmak istediğimiz şeyin özü budur.” diye konuştu.
Bu sistemin kitlesel bir öldürme olup, kitlesel gözetleme üzerine kurulu olduğunu belirten Abraham, bu “ölüm sistemlerini” bizzat işleten ve tasarlayan memurların tanıklıklarını dinlemek için bu filmi çekmek istediklerini ve böylece suçların inkar edilmesinin zorlaştırılabileceğini ifade etti.
Gazze’de sivillerin öldürülmesinin devam ettiğini kaydeden Abraham, “Tam da bu hafta, festivaldeyken yedi yaşındaki bir kız çocuğu babasıyla birlikte arabalarındayken hayatını kaybetti… (Filmde) Gösterdiğimiz şey, hala devam eden bir durum.” dedi.
Abraham, filmin bunun bir hata ya da kaza olmadığını gösterdiğini vurgulayarak, “Bu çok ama çok sistematik bir şey. Ve bu en başından itibaren herkes için açık olmalıydı. Ancak biz bunu içeriden, içeriden gelen tanıklıklarla ortaya koyuyoruz.” ifadesini kullandı.
Rachel Szor ise bu kişilerin tanıklıklarını alıp bir filme dönüştürmenin bir önemi olduğunu düşündüklerini aktararak, “Aslında, bu sistemleri tasarlayan ve işleten kişilerin kamera karşısında bu konuyu anlatmalarını, çizimlerini yapmalarını ve göstermelerini dinlemek bambaşka bir şey.” dedi.
Filmin yapımcısı James Wilson ise İsrail hükümetinin eylemlerini eleştiren projelere zaman zaman yöneltilen antisemitizm suçlamalarına dair, “Aslında ben şahsen, Yahudilik ya da Yahudi kimliği ile İsrail hükümetinin politikaları arasında herhangi bir bağlantı olduğunu düşünmüyorum.” diye konuştu.
Gazze’deki katliam sistemleri deşifre oldu | ‘NAZA’ Venedik Film Festivali’nde alkış rekoru kırdı
Gazze tanıklıklarını içeriyor: NAZA belgeselinin fragmanı yayınlandı
