Bilim insanları, evrenin şimdiye kadar yapılmış en büyük ölçekli yerçekimi testlerinden birini gerçekleştirdi. Sonuçlar, Isaac Newton’ın geliştirdiği evrensel çekim yasasının, milyarlarca ışık yılı uzaklıktaki gökada kümelerinde de geçerli olduğunu ortaya koydu.
Araştırma, görünmeyen ancak evrendeki kütlenin büyük bölümünü oluşturduğu düşünülen karanlık maddenin varlığına ilişkin kanıtları güçlendirdi.
Yerçekimi çok büyük ölçeklerde de değişmiyor
Newton’un yasasına göre evrendeki her parçacık, diğer parçacıkları kütleleriyle doğru, aralarındaki mesafenin karesiyle ters orantılı olarak çeker. Daha sonra Albert Einstein’ın genel görelilik kuramı bu anlayışı daha da geliştirdi.
Çalışmanın başyazarlarından, University of Pennsylvania kozmoloğu Patricio Gallardo, “17. yüzyılda Newton tarafından önerilen ve Einstein’ın genel görelilik kuramına dahil edilen ters kare yasasının 21. yüzyılda hâlâ geçerliliğini koruması dikkat çekici” dedi.
686 bin gökada incelendi
Araştırmada, Dünya’dan 5 ila 7 milyar ışık yılı uzaklıktaki yaklaşık 686 bin gökada incelendi. Bu gökadaların birçoğu, devasa kümeler hâlinde birbirlerine doğru hareket ediyor.
Bilim insanları, kümelerin hızlarını ölçmek için kozmik mikrodalga arka plan ışımasının sıcak gaz bulutlarından geçerken uğradığı değişimleri analiz etti. Bu yöntem, kümeler arasındaki çekim gücünün ne kadar güçlü olduğunu ortaya koydu.
Sonuçlar karanlık maddeyi destekliyor
Bazı teoriler, çok büyük ölçeklerde yerçekiminin farklı davranabileceğini öne sürüyordu. Ancak yeni bulgular, yerçekiminin uzak mesafelerde de Newton ve Einstein’ın öngördüğü şekilde zayıfladığını gösterdi.
Bu durum, gözlenen kozmik anomalilerin açıklanmasında “değiştirilmiş yerçekimi” modellerinden ziyade karanlık madde teorisini daha güçlü hâle getiriyor.
Bilim insanlarına göre evrendeki maddenin yaklaşık yüzde 85’i görünmeyen karanlık maddeden oluşuyor.
Karanlık maddenin ne olduğu hâlâ bilinmiyor
Gallardo, “Bu çalışma, evrende karanlık madde adı verilen bir bileşenin bulunduğuna dair kanıtları güçlendiriyor. Ancak bunun tam olarak neden oluştuğunu hâlâ bilmiyoruz” dedi.
Araştırmacılar, karanlık maddenin doğasının çözülmesinin modern fiziğin en büyük sorularından biri olmaya devam ettiğini belirtiyor.
Çalışma, Physical Review Letters dergisinde yayımlandı.
