• Ana Sayfa
  • Gündem
  • Plaza de Mayo Anneleri’nin simge ismi María Assof de Domínguez yaşamını yitirdi

Plaza de Mayo Anneleri’nin simge ismi María Assof de Domínguez yaşamını yitirdi

Yaklaşık yarım asır boyunca kaybedilen oğlu ve gelininin akıbetini öğrenmek, dünyaya gelmeden önce kendilerinden koparılan torununa ulaşmak için mücadele eden María, 2015 yılında torunu Claudia Domínguez Castro’nun kimliğinin belirlenmesiyle ona kavuşmuştu.

Plaza de Mayo Anneleri’nin simge ismi María Assof de Domínguez yaşamını yitirdi
Plaza de Mayo Anneleri’nin simge ismi María Assof de Domínguez yaşamını yitirdi
Haber Merkezi
  • Yayınlanma: 17 Kasım 2026 20:17
  • Güncellenme: 17 Kasım 2026 20:18

Arjantin’de 1976-1983 yılları arasındaki askeri diktatörlük döneminde zorla kaybedilen yakınlarının akıbetini öğrenmek için mücadele eden Plaza de Mayo Anneleri’nin Mendoza temsilciliğinin simge isimlerinden María Assof de Domínguez, 11 Kasım’da 95 yaşında hayatını kaybetti.

Yaklaşık yarım asır boyunca kaybedilen oğlu ve gelininin akıbetini öğrenmek, dünyaya gelmeden önce kendilerinden koparılan torununa ulaşmak için mücadele eden María, 2015 yılında torunu Claudia Domínguez Castro’nun kimliğinin belirlenmesiyle ona kavuşmuştu.

1978’den itibaren Plaza de Mayo Anneleri’nin çalışmalarına katılan María, Mendoza kentindeki San Martín Meydanı’nda düzenlenen haftalık eylemlerin öncü isimlerinden biriydi. Ölümünün ardından Plaza de Mayo Anneleri ve Plaza de Mayo Büyükanneleri, yayımladıkları açıklamalarla María’yı andı.

Oğlu ve gelini diktatörlük döneminde kaybedildi

María Assof de Domínguez, 30 Eylül 1931’de Arjantin’in Mendoza eyaletine bağlı Guaymallén’de doğdu. Yaşamı, 9 Aralık 1977’de oğlu Walter Hernán Domínguez ile gelini Gladys Cristina Castro’nun askeri diktatörlük döneminde zorla kaybedilmesiyle değişti.

O tarihte 22 yaşında olan Walter ve altı aylık hamile eşi Gladys, Mendoza’nın Godoy Cruz kentindeki evlerinden kaçırıldı. Her ikisi de Marksist-Leninist Komünist Parti’de siyasi faaliyet yürütüyordu. Gladys’in Mart 1978’de doğum yapması bekleniyordu. Ancak çiftin kaçırılmasının ardından kendilerinden bir daha haber alınamadı.

María, oğlunun ve gelininin akıbetini öğrenmek, doğması beklenen torununu bulmak için insan hakları mücadelesine katıldı. 1978’de Plaza de Mayo Anneleri’ne dahil oldu. Arjantin’de askeri diktatörlüğün zorla kaybettiği çocuklarının akıbetini öğrenmek isteyen kadınların oluşturduğu hareket, 1977’den itibaren Buenos Aires’teki Plaza de Mayo Meydanı’nda düzenlediği eylemlerle tanındı.

Hareketin zamanla ülkenin farklı kentlerine yayılmasıyla María da Mendoza’daki San Martín Meydanı’nda her perşembe düzenlenen yürüyüş ve buluşmalara katıldı. Yıllar içinde örgütün Mendoza temsilciliğinin başkanlığını üstlenen María, bölgedeki insan hakları mücadelesinin tanınan isimlerinden biri haline geldi.

Kayıpların akıbetinin açıklanması, sorumluların yargılanması ve zorla kaybedilen çocukların gerçek kimliklerine kavuşması için yürütülen çalışmalarda yer aldı.

2015’te torununa kavuştu

María’nın yaklaşık dört on yıl süren arayışında önemli bir gelişme 2015 yılında yaşandı. Arjantin Ulusal Genetik Veri Bankası aracılığıyla yürütülen DNA incelemeleri sonucunda Claudia Domínguez Castro’nun, Walter Domínguez ile Gladys Castro’nun kızı olduğu belirlendi.

Claudia, Plaza de Mayo Büyükanneleri’nin çalışmaları sonucunda gerçek kimliği belirlenen 117’nci torun olarak kayıtlara geçti. Böylece María, yıllarca haber alamadığı torununun yaşadığını ve kim olduğunu öğrendi.

Plaza de Mayo Büyükanneleri Başkanı Estela de Carlotto, María’yı telefonla arayarak torununun bulunduğu haberini verdi. María, o dönemde Página/12 gazetesine yaptığı açıklamada, yıllardır torununun akıbetini merak ettiğini ve DNA incelemesinin sonucunu büyük bir heyecanla beklediğini anlatmıştı.

Torununa kavuşması, María’nın yaşamındaki en önemli dönüm noktalarından biri oldu. Ancak oğlu Walter ile gelini Gladys’in akıbeti açıklığa kavuşmadı.

Plaza de Mayo Büyükanneleri, María’nın ölümünün ardından yayımladığı açıklamada, onun onlarca yıl boyunca sürdürdüğü arayışı hatırlattı. Açıklamada, María’nın 2015 yılında torunu Claudia’ya kavuştuğu belirtilerek ailesine başsağlığı dilekleri iletildi. María’nın cesareti, kararlılığı ve hafıza, hakikat ve adalet mücadelesine bağlılığı vurgulandı.

Plaza de Mayo Anneleri’nin Mendoza temsilciliği de María için bir anma mesajı yayımladı. Mesajda, kaybedilen çocuklarının izini süren annelerin mücadelesinde María’nın bıraktığı izlere dikkat çekildi.

Arjantin’de hafıza, hakikat ve adalet mücadelesi

María Assof de Domínguez’in yaşamı, Arjantin’de askeri diktatörlük döneminde zorla kaybedilenlerin yakınlarının yürüttüğü mücadelenin bir parçasıydı.

1976-1983 yılları arasında iktidarda bulunan Jorge Rafael Videla yönetimindeki askeri cunta döneminde binlerce kişi gözaltında kaybedildi, işkence gördü veya yargısız infaz edildi. İnsan hakları örgütleri, diktatörlük döneminde yaklaşık 30 bin kişinin zorla kaybedildiğini belirtiyor.

Bu dönemde hamile kadınların gözaltında doğurduğu çocukların ailelerinden koparılarak başka ailelere verilmesi, Arjantin’in yüzleşmeye çalıştığı ağır insan hakları ihlallerinden biri oldu. Plaza de Mayo Anneleri ve Büyükanneleri, kayıpların bulunması, çocukların gerçek kimliklerine kavuşturulması ve sorumluların yargılanması için çalışmalarını sürdürdü.

Beyaz başörtüleriyle tanınan Plaza de Mayo Anneleri, yıllar boyunca gerçekleştirdikleri eylemlerle zorla kaybetmelere karşı uluslararası insan hakları mücadelesinin simgelerinden biri haline geldi.

Arjantin’de 24 Mart 1976’da gerçekleştirilen askeri darbeyle başlayan diktatörlük, 1983 yılına kadar sürdü. Askeri yönetim, siyasi muhalifleri ve toplumsal hareketlerde yer alan kişileri hedef alan sistematik gözaltı, işkence ve zorla kaybetme uygulamaları gerçekleştirdi.

30 Nisan 1977’de çocuklarının akıbetini öğrenmek isteyen bir grup anne, Buenos Aires’teki Plaza de Mayo Meydanı’nda bir araya geldi. Zamanla Plaza de Mayo Anneleri adıyla örgütlenen kadınlar, diktatörlüğün baskılarına rağmen eylemlerini sürdürdü.

1977’de kurulan Plaza de Mayo Büyükanneleri ise özellikle zorla kaybedilen hamile kadınların çocuklarını bulmak ve gerçek kimliklerini geri kazandırmak için çalışmalar yürüttü.

María Assof de Domínguez, 1978’de bu mücadelenin Mendoza’daki çalışmalarına katıldı. 2015’te torunu Claudia’nın kimliğinin belirlenmesiyle onlarca yıllık arayışının bir bölümünde sonuca ulaştı. Ancak María, 11 Kasım 2026’da 95 yaşında hayatını kaybettiğinde oğlu Walter ve gelini Gladys’in akıbeti hâlâ bilinmiyordu.