Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’dan oluşan R4 Grubu’nun dışişleri bakanları, İstanbul’daki toplantının ardından ortak bildiri yayımladı. Bildiride İsrail’in Filistin’e yönelik politikalarına tepki gösterilirken, 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız Filistin Devleti’nin kurulması çağrısı yapıldı.
İsrail devleti 1967’deki Altı Gün Savaşı sonrası Doğu Kudüs’ün yanı sıra Golan Tepeleri, Gazze, Sina Yarımadası ve Batı Şeria’yı işgal etmişti.
Yemen’de siyasi sürece dönüş, ABD, İsrail ve İran arasındaki askeri gerilimin diplomasi yoluyla çözülmesi ve Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünün yeniden sağlanması da bildiride yer aldı.
R4 ülkelerinden İsrail politikalarına tepki
Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın oluşturduğu R4 Grubu’nun dışişleri bakanları, İstanbul’da gerçekleştirdikleri toplantının ardından ortak bildiri yayımladı. Bildiride, İsrail işgalinin bölgede ve bölgenin ötesinde istikrarsızlığın temel kaynaklarından biri olduğu belirtilerek Filistin meselesinde iki devletli çözümün hayata geçirilmesi istendi.
Birleşmiş Milletler (BM) Şartı’nın ilke ve amaçlarına bağlılıklarını yineleyen bakanlar, bölgesel ve uluslararası barış ile istikrarın desteklenmesi amacıyla diplomatik çabalara katkı sunmayı sürdüreceklerini belirtti.
İsrail’in politikalarının küresel kamuoyunda derin bir adaletsizlik hissi yarattığına dikkat çekilen bildiride, ilgili BM kararları doğrultusunda iki devletli çözümün gecikmeden uygulanması gerektiği vurgulandı.
Başkenti Doğu Kudüs olan Filistin Devleti çağrısı
Ortak bildiride, Filistin halkının kendi kaderini tayin etme hakkı başta olmak üzere meşru haklarına verilen desteğin devam ettiği belirtildi. Kapsamlı bir barışın sağlanması için 4 Haziran 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan, bağımsız, egemen, yaşanabilir ve coğrafi bütünlüğe sahip bir Filistin Devleti’nin kurulmasının önemine işaret edildi.
Bakanlar, Filistin’deki yıkımın ve insani felaketin sona erdirilmesi, İsrail’in devam eden şiddetinin durdurulması ve Kudüs’ün hukuki ve tarihî statüsünü değiştirmeye yönelik girişimlerin son bulması çağrısında bulundu.
Bildiride, Batı Şeria ve Kudüs’te geçmişte gerçekleştirilen ve halen devam eden yerleşim faaliyetleri ile Filistinlilere yönelik yerleşimci şiddeti kınandı. Gazze’ye kesintisiz insani yardım ulaştırılmasının ve bölgenin yeniden imar edilmesinin acil ihtiyaçlar arasında bulunduğu vurgulandı.
Yemen’de siyasi sürece dönüş çağrısı
Yemen’deki gelişmelerin de ele alındığı bildiride, R4 ülkelerinin dışişleri bakanları, Riyad tarafından desteklenen Yemen Başkanlık Konseyi ve Suudi Arabistan ile dayanışma içinde olduklarını ifade etti.
Bakanlar, İran tarafından desteklenen Husilere siyasi sürece geri dönme çağrısı yaptı.
ABD, İsrail ve İran arasındaki gerilim için diplomasi vurgusu
Ortak bildiride, ABD, İsrail ve İran arasında yaşanan askeri çatışmalar ile Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilimin yalnızca diyalog ve diplomasi yoluyla ele alınması gerektiği belirtildi.
Gemilerin, sivillerin ve sivil altyapıların hedef alınmasının önlenmesinin acil önem taşıdığı kaydedilen bildiride, bakanlar İslamabad Mutabakat Zaptı’na desteklerini yineledi. Gerilimin daha fazla tırmanmasını önlemeye yönelik diplomatik girişimlerin memnuniyetle karşılandığı ifade edilirken, müzakereler yoluyla kalıcı bir çözüme ulaşma konusundaki bağlılık da teyit edildi.
Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğü çağrısı
Bildiride, deniz ulaşımının güvenliği ve seyrüsefer serbestisinin korunması da önemli başlıklar arasında yer aldı. Deniz emniyeti ve güvenliğinin yanı sıra seyrüsefer hak ve özgürlüklerinin korunmasının hayati önem taşıdığı belirtildi.
Deniz ulaşım hatlarında yaşanan kesintilerin küresel tedarik zincirlerini, enerji, gübre ve gıda akışını olumsuz etkilediğine dikkat çekildi. Bu kesintilerin hem bölgedeki hem de bölge dışındaki kırılgan kesimleri etkilediği, aynı zamanda küresel güvenlik ve refahı tehdit ettiği ifade edildi.
Uluslararası topluma ortak çaba gösterme çağrısı yapılan bildiride, uluslararası hukuka uygun seyrüseferi engelleyen her türlü tedbir ve kısıtlamanın kabul edilmediği belirtildi. Hürmüz Boğazı’ndan güvenli, emniyetli ve engelsiz geçişin hızlı ve eksiksiz biçimde yeniden sağlanması istendi.
R4 ülkelerinin dışişleri bakanları, ortak bildiride ele alınan tüm konularda yakın istişare ve işbirliğini sürdürme konusunda mutabık kaldı.
