İLKE – Tutuklu Şişli Belediye Başkanı Resul Emrah Şahan 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde oyların yüzde 66,6’sını alarak belediye başkanı seçildi. 19 Mart 2025’te gözaltına alınıp tutuklanan Şahan’ın yerine kayyım atandı. 20 aydır Silivri Cezaevi’nde tutuklu bulunan Şahan, çözüm sürecinnde gelinen aşamayı ve önemini değerlendirdi.
Yeni Yaşam’ın sorularını yanıtlayan Şahan Kent Uzlaşısını hedef alan 19 Mart operasyonunun başarılı olup olmadığı sorusuna şu yanıtı verdi:
“Neden hedef alındığını anlamak için kimlerin hedef alındığına bakmak yeterli aslında. Belediye meclislerinde Kürt seçmeni temsil eden arkadaşlarımız vardı. Bu konuları yıllardır çalışan araştırmacılar vardı. Bir de benim gibi iki siyasi dünya arasında köprü kurmaya uğraşanlar. Hepimiz aynı dosyaya konduk. Dert o köprüydü. Çünkü Kent Uzlaşısı, birbirinden uzak durması beklenen seçmenlerin ortak bir irade kurabileceğini sandıkta göstermişti. Bu deneyim, bugün yürüyen barış sürecini başlatanlara da bu yolun mümkün olduğunu gösterdi, onlara cesaret verdi. Siyaseti iki kutbun kavgası olarak görmek isteyenlerin bu hiç hoşuna gitmedi.
Amacına ulaşıp ulaşmadığının cevabı bence bizim İstanbul İttifakı dediğimiz birlikteliği doğuran ihtiyaçta saklı. O ihtiyaç hala yerli yerinde duruyor. Bu şehirde milyonlarca Kürt yaşıyor ve kendi kentlerinin yönetiminde söz sahibi olmak istiyorlar. Bu istek bir iddianameyle, bir soruşturmayla ortadan kalkmıyor.”
‘Herkes kendi kimliğiyle, kendi siyasetiyle bu zemine sahip çıkabilir’
Şahan Kent Uzlaşısını “Türkiye’nin en somut yerel barış deneyimi” olarak tanımladığı hatırlatılarak yöneltilen “Yerelde sağlanan bu ‘barışın’ yerel demokrasi açısından nasıl bir katkısı oldu?” sorusuna ise “Barış meselesine gelince, burada çatışma çözümü üzerine epey okudum. En çok aklımda kalan şu oldu. Barış en çok insanların gündelik hayatında kuruluyor. Aynı mahallede yaşamayı, ortak bir derdi birlikte çözmeyi öğrendikleri yerde. Kent Uzlaşısı’nı bir seçim ittifakından fazlası yapan da bence buydu. Bizim derdimiz seçimi kazanmaktan çok, sonrasında kenti birlikte yönetebilmekti. Bunun ne demek olduğunu geçenlerde ziyarete gelen Kürt bir avukat arkadaşım bana çok güzel anlattı. Bu yaz İBB’nin Alo 153 hattı Kürtçe hizmet vermeye başladı. Arkadaşım arada bir, hiçbir işi yokken 153’ü arıyormuş. Kürtçe seçeneğine basıp o sesi dinliyor, her seferinde de inanılmaz mutlu oluyormuş. İnsan kendi belediyesinden kendi dilinde bir ses duyunca o kente başka türlü bağlanıyor, dedi bana. Yerel barış derken kastettiğim şeyin küçük ama çok güzel bir örneği bu. Çünkü o ses, o ortaklaşmanın içinden çıktı.
Bunu yeterince anlatabildiğimizi söyleyemem. Kamuoyu tarafından çoğunlukla bir seçim hesabı olarak görüldü. Ben ise onu hâlâ büyütmemiz gereken bir deneyim olarak görüyorum. Ayakları da belli. Eşit yurttaşlık, eşit temsil ve kentin yönetimine katılım. Bunlar seçimden seçime hatırlanacak sözler olmamalı. Herkes kendi kimliğiyle, kendi siyasetiyle bu zemine sahip çıkabilir. Şimdi en önemli iş, baskının yarattığı korkunun bu fikri dağıtmasına izin vermemek” yanıtını verdi.
‘Muhalefetle Kürt siyaseti birbirinden uzaklaştıkça hem sürecin hem demokrasinin ayağının altı kayıyor’
“19 mart operasyonlarıyla yaşanan gelişmelerin devam eden çözüm sürecine zarar verdiğini” ifade ettiği anımsatılan Şahan “Özellikle sürecin toplumsallaşması açısından olumsuzlukları neler olur?” sorusuna da şu yanıtı verdi:
“19 Mart’ı sadece İmamoğlu’na yapılmış bir operasyon gibi görmek bence eksik olur. O gün halkın sandıkta ortaya koyduğu irade hedef alındı. Seçilmiş temsilciler, yerel yönetimler, farklı kesimlerin aynı masaya oturup kendi kentleri hakkında birlikte karar verebildiği yerler bir anda devre dışı bırakıldı. Barış sürecinin toplumda karşılık bulması için en çok ihtiyaç duyduğu yerler de bunlardı.
Normal şartlarda bir barış sürecini toplumda en çok büyütebilecek yerlerden biri belediyelerdir. Biz bunu Şişli’de denedik. ‘Biz Şişli’ diye bir çalışmamız vardı. Yıllardır küçük salonlara sıkışmış kültürel üretimleri ilçenin ortasına, herkesin göreceği yerlere taşıyorduk. Bir insanın ürettiği şey kentin ortasında yer bulunca, o insanın bu kente dair sözü de tanınmış oluyor. Hele pek görünme şansı olmamış insanların üretimleri ilçenin her yerine yayılınca, eşit yurttaşlık dediğimiz şey gündelik hayatta bir karşılık buluyor. İnsanlar birbirinin sahnesine, birbirinin şarkısına giriyor. Bir arkadaşımız buna mikro uzlaşı demişti, çok sevmiştim. Çünkü hiç temsil edilmeyen biriyle karşılaşma şansınız olmuyor, karşılaşmadığınız biriyle uzlaşmak da laf olarak kalıyor. Bir yıl boyunca bunun mümkün olduğunu gösteren çok güzel örnekler çıkardık. Tam bu işler büyüyecekken 19 Mart geldi.
O günden sonra pek çok belediye kendi derdine düştü. Batıdaki büyük kentlerin önemli bir kısmını muhalefet yönetiyordu ve sürecin batıda topluma yayılmasının en doğal ortakları onlardı. Kiminin başkanı tutuklandı, kimine kayyum atandı. Kalanlar da her imzayı atarken bunun bir gün bir dosyaya girip girmeyeceğini düşünür oldu. Kendini savunmakla uğraşan bir belediyeden, bazen siyasetten barış için cesur adımlar beklemek zor.
Muhalefet seçmeni de başka bir ruh haline girdi. Kendisine yapılan baskıyı ve barış görüşmelerini aynı günlerde, aynı ekranda görünce ikisini birbirine bağladı. Bazıları öfkesini iktidardan çok Kürt siyasetine yöneltti. Bunu anlayabiliyorum ama bu öfke kimseye bir şey kazandırmıyor. Muhalefetle Kürt siyaseti birbirinden uzaklaştıkça hem sürecin hem demokrasinin ayağının altı kayıyor. ‘Biz Şişli’ yarım kaldı, evet. Ama gösterdiği yol orada önümüzde duruyor. Birlikte yaşamaya ne kadar ihtiyacımız olduğunu da bugün her zamankinden iyi görüyoruz.”
‘Süreç hâlâ çok kırılgan bir yerde duruyor’
Resul Emrah Şahan çözüm sürecinin geldiği aşamayı ve Türkiye’nin demokratikleşmesi açısından önemine dair de şöyle konuştu:
“Kürt meselesi neredeyse Cumhuriyet’le yaşıt, bu ülkenin demokratikleşmesinin önündeki en eski düğüm. Farklı dönemlerde iktidara gelenler bu düğümü çözmek yerine çoğu zaman onu kendi iktidarlarını sağlamlaştırmak için kullandı. O yüzden Cumhuriyet’in kazanımlarını da eksiklerini de açık açık konuşabilmemiz lazım. Geçmişi aklamadan, tek taraflı suçlamadan, vicdanla. Kürtlerin eşit yurttaşlığı Cumhuriyet’ten bir şey eksiltmez, onun yarım kalan demokratik yanını tamamlar. O yarım kalmışlığın bedelini bugün hepimiz ödüyoruz.. Kürt meselesi yıllarca bir güvenlik meselesi olarak yönetildi. Geniş yorumlanan terör suçlamaları, uzun tutukluluklar, kayyumlar hep bu gerekçeyle hayatımıza girdi. Önce Kürt kentlerinde denendi, sonra herkese uygulandı. En uzun ve en ağır bedeli de Kürtler ödedi.
Bugünkü süreç bu alanı açabilmek için önemli bir fırsat ama bence hâlâ çok kırılgan bir yerde duruyor. Silahların susması hayati bir şey, değerini kimse küçümseyemez. Ama bu henüz şiddetin olmadığı bir hal. Kalıcı barış için insanların düşüncesini rahatça söyleyebilmesi, siyaset yaptığı için kimsenin cezalandırılmaması gerekiyor. Çerçeve Yasa çıktı, kurullar kuruldu, şimdi Milli Güvenlik Kurulu’nun silah bırakmayı tespit etmesi bekleniyor. Silahların sustuğu bir yere gelindiyse sonraki adımlar neden gecikiyor, bunu hükümete sormak lazım.
Ama zaman da aleyhimize işleyebilir. Çevremizde savaşlar büyüyor, Türkiye de yavaş yavaş bir seçim dönemine giriyor. Bir çözüm süreci seçim hesaplarına kurban edilince neler olduğunu 2013 ile 2015 arasında hep birlikte yaşadık. Aynı hatayı yapmamalıyız. Türkiye önemli bir geçiş döneminden geçiyor ve bu dönemin demokratikleşmeyle sonuçlanması için ana muhalefetin etkin bir rol alması gerekiyor. Bu sürece kenardan bakmamız doğru olmaz. Süreci sahiplenmemiz ve onun kalıcı bir barışa dönüşmesi için kendi sözümüzü söylememiz lazım. Yedinci maddenin hayata geçmesi de, seçilmişlerin iradesine saygı da, herkesin kendini içinde bulacağı yeni bir anayasa da bu sürecin parçası. Bunları ne iktidarın takvimine bırakabiliriz ne de yalnızca Kürt siyasetinin omzuna yükleyebiliriz. Bu barışın gerçek sahibi de toplum olmalı.”
(Yeni Yaşam)
Resul Emrah Şahan: ‘DEM Partili yol arkadaşlarımın onurlu duruşunu selamlıyorum’
