Sosyal medya ve video platformları, ilk kez küresel ölçekte insanların en çok başvurduğu haber kaynağı haline geldi. Reuters Gazetecilik Araştırmaları Enstitüsü’nün (Reuters Institute for the Study of Journalism) yayımladığı 2026 Dijital Haber Raporu, haber tüketim alışkanlıklarında tarihi bir dönüm noktasına işaret etti.
Oxford Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren enstitünün hazırladığı rapora göre dünya genelinde insanların yüzde 54’ü haberleri sosyal medya ve video platformlarından takip ediyor. Yapay zeka sohbet botları da hesaba katıldığında bu oran yüzde 56’ya yükseliyor.
Buna karşılık televizyon haberlerini takip ettiğini belirtenlerin oranı yüzde 52’de, gazete ve haber siteleri ile uygulamalarını kullananların oranı yüzde 51’de kaldı. Radyodan haber alanların oranı ise yüzde 21 olarak ölçüldü.
Araştırma, yılın ilk aylarında 48 ülkede yaklaşık 100 bin kişiyle çevrimiçi anket yöntemi kullanılarak gerçekleştirildi.
Gençler haberi sosyal medyada buluyor
Rapora göre katılımcıların yüzde 30’u sosyal medya veya video platformlarını birincil haber kaynağı olarak görüyor. Bu oran 18-24 yaş grubunda yüzde 50’ye çıkıyor.
Araştırma, farklı platformların haber tüketiminde farklı işlevler üstlendiğini de ortaya koydu. Kullanıcılar, X ve YouTube’a çoğunlukla doğrudan haber bulmak amacıyla girerken; Facebook, Instagram ve TikTok’ta haberlere daha çok başka içerikleri tüketirken rastlıyor.
Televizyon ise yalnızca 45 yaş üstü kullanıcı gruplarında en yaygın haber kaynağı olmayı sürdürüyor.
Reuters Enstitüsü raporunun başyazarı Jim Egan, gelişmeyi “ani bir dönüşümden çok kademeli bir kayış” olarak nitelendirse de bunun medya sektörü açısından önemli bir eşik olduğunu vurguladı.
Geleneksel medya için gelir krizi derinleşiyor
Rapor, geleneksel medya kuruluşlarının ekonomik açıdan karşı karşıya olduğu zorlukların da büyüdüğünü gösterdi.
Katılımcıların yalnızca yüzde 17’si çevrimiçi haber içerikleri için ödeme yaptığını belirtirken, reklam gelirlerinin büyük bölümü Google ve Meta gibi teknoloji devlerinin elinde toplanmaya devam ediyor.
Araştırmada, haber siteleri ve uygulamalarının hiçbir yaş grubunda birinci tercih edilen haber kaynağı olmaması dikkat çekti. Bu durumun medya kuruluşlarının erişim, etkileşim ve gelir elde etme kapasitesi üzerinde ciddi sonuçlar doğurabileceği belirtildi.
Habere güven tarihi dip seviyede
Dünya genelinde haberlere duyulan güven, Reuters Enstitüsü’nün yıllık araştırmalarında ölçülmeye başlandığı 2015’ten bu yana en düşük seviyeye geriledi.
Salı günü yayımlanan araştırmaya göre küresel ölçekte haberlere güven oranı geçen yıla kıyasla 3 puan düşerek yüzde 37’ye indi.
Araştırma, katılımcıların yarısından fazlasının haberlerini artık sosyal medya platformları ve video ağları gibi üçüncü taraf mecralardan aldığını ortaya koydu. Buna karşın benzer oranda kişinin haber siteleri ve televizyon bültenlerini de kullanmaya devam ettiği belirtildi.
Raporda, kamuoyundaki güvensizliğin nedenleri arasında göç, enflasyon ve uluslararası çatışmalar gibi uzun soluklu konuların medyada ele alınış biçimine yönelik memnuniyetsizlik gösterildi.
Bununla birlikte araştırmacılar, kullanıcıların yeni haber formatlarına açık olduğunu ve kaliteli gazeteciliğin sağlayabileceği değere hâlâ inandığını vurguladı.
Sosyal medya ve yapay zekaya da güven düşük
Her ne kadar sosyal medya üzerinden haber tüketimi artsa da, bu platformlara duyulan güven yalnızca yüzde 22 seviyesinde kaldı. Ankete katılanların sadece yüzde 10’u haber ihtiyaçlarının büyük bölümünü içerik üreticileri ve sosyal medya fenomenleri aracılığıyla karşıladığını söyledi. Bu durumun, söz konusu kaynakların geleneksel medyanın yerini almaktan çok onu tamamladığını gösterdiği ifade edildi.
Yapay zeka destekli sohbet botlarına güven ise küresel ölçekte yüzde 20 olarak ölçüldü. Buna rağmen bu araçları haftalık kullananların oranı yüzde 7’den yüzde 10’a yükseldi. 35 yaş altındaki katılımcılarda ise bu oran yüzde 16’ya ulaştı.
Araştırma ayrıca tarafsız haberciliğe verilen desteğin yüksek seviyesini koruduğunu ve 2020’den bu yana yalnızca 3 puan gerilediğini ortaya koydu.
ABD’de habere güven daha da düşük
ABD’de haberlere güven oranı yüzde 25 olarak belirlenirken, siyasi olarak sağ görüşlü katılımcılar arasında bu oran yüzde 15’e kadar düştü.
Ülkedeki büyük medya kuruluşlarının güven puanlarında da dikkat çekici düşüşler yaşandı. CBS News ve Fox News’e duyulan güven 2025’e göre 10’ar puan azalırken, CNN’in güven seviyesi 6 puan geriledi.
Öte yandan çevrim içi video içerikleri haber tüketiminde giderek daha baskın hale geldi.
Araştırmaya göre dünya genelinde katılımcıların yüzde 77’si her hafta internet üzerinden haber videoları izliyor. İncelenen ülkelerin büyük bölümünde çevrim içi haber videoları, geleneksel televizyon haberlerini geride bırakırken yalnızca Almanya, Danimarka ve Hollanda’da televizyon haberleri önde kaldı.
Yaklaşık 100 bin kişinin katılımıyla 48 ülkede gerçekleştirilen araştırma, kullanıcıların habere olan ilgisini kaybetmediğini ancak haberlerin daha erişilebilir, anlaşılır ve günlük yaşamlarıyla daha bağlantılı olmasını beklediğini ortaya koydu.
