Geçici Suriye Hükümeti temsilcileri ile Lübnanlı silahlı grup Hizbullah’ın temsilcileri, aralarındaki gerilimi azaltmak amacıyla Türkiye’de yüz yüze görüştü.
İddiaya göre, Geçici Suriye Hükümeti ile Hizbullah arasında geçen ay Türkiye’de yüz yüze bir görüşme gerçekleştirildi. Görüşme, Suriye’de uzun süredir karşı karşıya olan iki taraf arasındaki bilinen ilk doğrudan yüz yüze temas oldu.
Görüşme hakkında bilgi sahibi altı kaynak, Suriyeli yetkililer ile İran’la yakın ilişkileri bulunan Hizbullah’ın geçen ay en az bir kez gizlice bir araya geldiğini aktardı. Kaynaklar arasında iki Suriyeli yetkili, bir ABD’li yetkili ve Hizbullah’a yakın üst düzey bir Lübnanlı güvenlik yetkilisi yer aldı.
Hizbullah, Suriye’deki iç savaş sırasında eski Devlet Başkanı Beşar Esad hükümetini desteklemek amacıyla yıllarca bölgeye savaşçı gönderdi. Esad’ın 2024’ün sonlarında devrilmesinin ardından Şam yönetimi ile Hizbullah arasındaki gerilim arttı.
Şam yönetimi, Hizbullah’ı Suriye üzerinden silah sevkiyatı yapmakla suçlarken, ABD de Şam’a bağlı güçlerin Hizbullah’a karşı savaşmak üzere Lübnan’a güç göndermesini teşvik etti.
Görüşmede güvenlik başlıkları ele alındı
Kaynakların aktardığına göre, geçen ay gerçekleştirilen görüşmeye Hizbullah temsilcilerinin yanı sıra Suriye istihbarat ve dışişleri yetkilileri katıldı.
Görüşme, gerilimi düşürme çabaları kapsamında Türk güvenlik ve istihbarat kurumlarının daveti üzerine gerçekleştirildi. Kaynaklar, toplantıda iki taraf arasındaki gerilim noktalarının çözülmesine odaklanıldığını ve görüşmenin olumlu geçtiğini söyledi.
Suriyeli yetkililerden biri, iki tarafın birbirlerine karşı düşmanlık beslemedikleri konusunda anlaşmaya vardığını belirtti. Aynı yetkili, Suriye’nin Hizbullah’a Lübnan’a askeri müdahalede bulunarak örgütü silahsızlandırmayacağı konusunda güvence verdiğini aktardı.
Buna karşılık Suriyeli yetkililer, Hizbullah’dan sınır ötesi kaçakçılık girişimlerinin durdurulmasına yardımcı olmasını ve özellikle Suriye’nin güneyinde bulunan kalan uyuyan hücrelerini dağıtmasını istedi.
Suriyeli yetkiliye göre Hizbullah temsilcileri, silah kaçakçılığının durdurulması ve Suriye merkezli hücrelerin dağıtılması talebine doğrudan yanıt vermedi. Ancak Hizbullah temsilcileri, Suriye’nin içişlerine müdahale etmeme sözü verdi.
Taraflar arasında nihai anlaşma sağlanmadı
Görüşme ve sonuçları hakkında doğrudan bilgi sahibi olan Lübnanlı güvenlik kaynağı da iki tarafın güvenlik konularında önemli ilerleme kaydettiğini belirtti.
Lübnanlı kaynak, “Hizbullah kendi kanadını korumak istiyor” ifadesini kullandı. Kaynak, bu ifadeyle Suriye’nin Lübnan içinde Hizbullah’a yönelik bir saldırı düzenlemesine ilişkin endişelere işaret etti.
Suriyeli yetkili ile Lübnanlı güvenlik kaynağı, görüşmeler sonucunda nihai bir anlaşmaya varılmadığını ve toplantıyla ilgili herhangi bir açıklama yapılmasının planlanmadığını söyledi.
Lübnanlı kaynak, Türkiye aracılığındaki temasların yaklaşık iki ay önce başladığını aktardı.
Eylül ayında Türkiye’de gerçekleştirilen görüşmenin tam olarak nerede yapıldığı, ne kadar sürdüğünü ve görüşmeden önce veya sonra başka toplantıların gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği doğrulanamadı.
Hem Hizbullah hem de Şam yönetimi daha önce birbirleriyle görüşmeye açık olduklarına ilişkin mesajlar vermişti.
Şam ve Hizbullah görüşmeye açık olduklarını açıklamıştı
Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani, temmuz ayında Şam yönetiminin Hizbullah ile görüşmeye açık olduğunu söyledi.
Hizbullah lideri Naim Kasım ise bir ay sonra televizyonda yaptığı konuşmada, örgütün Suriye yönetimiyle görüşmeye itirazı olmadığını belirtti.
Lübnanlı güvenlik kaynağı, Hizbullah’ın görüşmeye İran’ın bilgisi dahilinde katıldığını ancak Tahran’ın toplantıya doğrudan dahil olmamasından rahatsız olduğunu söyledi.
Lübnanlı kaynak, İran’ın bu durumdan duyduğu rahatsızlığın nihai bir anlaşmaya varılamamasının ve görüşmeyle ilgili herhangi bir açıklama yapılmamasının temel nedeni olduğunu belirtti.
