Rojava’da tiyatro çalışmaları, 1990’lı yıllarda şehit Bavê Teyar öncülüğünde evlerde ve mahallelerde filizlenmeye başladı.
Aynı yıllarda şehit Yekta Herekol’un öncülüğünde bu çalışmalar daha da genişletildi.
Kürt halkının durumu ve mücadelesi; çoğunlukla Newroz kutlamalarında skeçler ve oyunlarla sahnelendi.
Bu gelenek zamanla tüm bölgeye yayılarak kurumsal bir yapıya dönüştü.
19 Temmuz 2012 tarihinde Özerk Yönetimlerin kurulmasıyla birlikte çocuklar için sanat çalışmalar (tiyatro, müzik, resim, halk oyunları) tüm Rojava kentlerinde başlatıldı.
Kobani, Kamışlo, Haseke, Derik, Çilaxa ve Rimêlan’da çocuk sanat grupları kurularak eğitimler verildi.
Çocuklar, sanatsal ürünlerini düzenlenen çocuk festivallerinde sergileme imkânı buldu.
Tiyatro Kelebekleri
2023 yılında Şanoya Çiya (Dağ Tiyatrosu), Rojava Tiyatro Komünü ve Hîlala Zêrîn; çocuk tiyatro gruplarını kalıcı hale getirmek amacıyla “Perperîkên Şanoyê” (Tiyatro Kelebekleri) ismiyle yeni gruplar kurma kararı aldı. Bu gruplar kapsamlı eğitimlerden geçerek eserlerini festivallerde sundu.
Kalıcı eğitim ve müfredat hazırlığı
Çocuklar önceleri yaz aylarında “Zarhunera Havînê” (Yaz Çocuk Sanatı) programı kapsamında eğitim alıyordu. Ancak bu programda tiyatronun yanı sıra müzik, resim ve dans eğitimleri de bir aradaydı. 2025 yılında, çocuk tiyatrosuna yönelik kalıcı bir eğitim modeli üzerine tartışmalar yürütüldü. Bu doğrultuda önce ders materyalleri hazırlandı. Müfredata; tiyatroya giriş, tiyatro tarihi, oyunculuk, sahne tanımı, beden dili ve senaryo karakter analizi gibi dersler eklendi.
Şanoya Hêvî ya Zarokan ve okullaşma adımı
Materyallerin hazırlanması, eğitmenlerin yetiştirilmesi ve grupların kurulmasının ardından bu yıl “Şanoya Hêvî ya Zarokan” (Çocukların Umut Tiyatrosu) kuruldu. Bu yapı; 2’si Kobani’de, 7’si Cizre bölgesindeki şehirlerde olmak üzere toplam 9 gruptan oluşuyor. Şu an yaşları 8-16 arasında değişen 200 çocuk; Kobani, Derik, Kamışlı, Rimêlan ve Haseke’deki eğitmenlerden ders alıyor. Çocuklar bir yandan eğitimlerini sürdürürken bir yandan da Haziran ayında düzenlenecek olan çocuk tiyatrosu festivaline hazırlanıyor.
Şanoya Hêvî ya Zarokan yönetiminden alınan bilgilere göre, çocuklar için kalıcı bir tiyatro okulu açma çalışmaları devam ediyor. Okulun, Haziran ayındaki festivalin ardından Derik şehrinde açılması planlanıyor. (ANHA)
