Tarihi Şam Kalesi’nin simgelerinden biri olan Selahaddin Eyyubi heykelinin yerinden sökülmesi için başlatılan çalışmalar, kamuoyunda tepkilere yol açtı.
Sosyal medyada çok sayıda kullanıcı ve aktivist, şehir yönetiminin bu tarihi sembolü kasıtlı olarak unutturmaya ve silmeye çalıştığını belirtti.
Şam’da yaşayan vatandaşlar, Selahaddin Eyyubi’nin yalnızca Kürtler için değil, Araplar da dahil olmak üzere bölgedeki bütün halklar açısından önemli bir tarihî şahsiyet olduğunu vurguladı.
Heykel Panorama Meydanı’na taşındı
Eski Şam Müdürlüğü, Handê adlı kuruluşun iş birliğiyle Selahaddin Eyyubi heykelinin taşındığını duyurdu. Açıklamaya göre heykel, Şam Kalesi’nin önündeki konumundan kaldırılarak Panorama Meydanı’na taşındı. Yetkililer, kararın kale önündeki alanın yenilenmesi ve iyileştirilmesi amacıyla alındığını bildirdi.
Rûdaw’a konuşan Şam’da yaşayan bir Kürt vatandaşı, heykelin 1993’te yerleştirilmesinin kendileri için büyük anlam taşıdığını belirterek kaldırılmasını tarihin inkârı olarak değerlendirdi. Selahaddin Eyyubi’nin yalnızca Kürtler açısından değil, Araplar da dahil olmak üzere bütün bileşenler için önemli bir şahsiyet olduğunu söyleyen vatandaş, şunları kaydetti:
“1993’te bu heykel konulduğunda bizim için çok büyük bir olaydı. Selahaddin Eyyubi yalnızca Kürtler açısından değil, Araplar da dahil olmak üzere bütün bileşenler için önemli bir kişilikti. Çünkü Kudüs’ü kurtaran kişiydi. Heykelin kaldırılması tarihin inkârıdır. Bu heykel bizim sembolümüzdü, herkesin gözü önündeydi. Burayı ziyaret eden yabancılar, bunun kim olduğunu, nasıl bir şahsiyet olduğunu soruyorlardı. Bu, tarihî bir simge demektir.”
‘Çocukluğumdan beri heykelin önünde satış yapıyorum’
Şam’da yaşayan Arap bir esnaf da çocukluğundan bu yana heykelin önünde çalıştığını belirterek Selahaddin Eyyubi’nin tanınmış bir şahsiyet olduğunu söyledi. Esnaf, duygularını şu sözlerle dile getirdi:
“Çocukluğumdan beri Selahaddin Eyyubi heykelinin önünde satış yapıyorum. Onun bu şekilde kaldırılması zorunuza gidiyor. O, Kürt asıllı, tanınmış bir Suriyeli şahsiyettir. Bütün bileşenlerle gurur duyuyoruz. Değerli ve onurlu olan herkesi başımızın üzerinde taşırız.”
Bir başka Arap esnaf ise heykelin kendisi için taşıdığı anlamı anlatarak kaldırılmasına tepki gösterdi:
“Vallahi Allah biliyor, ben her zaman heykelin yanında otururdum. Eve geldiğimde çok yorgun olurdum; onun önünde oturduğumda huzur bulurdum. Selahaddin, Haçlılara ve dünyaya karşı savaşmış bir şahsiyettir. Şimdi ise heykeli kaldırılıyor. Dünyanın dört bir yanından insanlar heykelini görmek için burayı ziyaret ediyordu. Burada hep bulunuyorum; ziyarete gelen insanlar bana sürekli Selahaddin Eyyubi’nin heykelini sorarlardı. Bugün buraya geldiğimde heykeli yerinde göremeyince adeta yüreğim yerinden çıktı. Bu çok yanlış bir şey.”
‘Heykel zarar görmeden, dikkatlice kaldırıldı’
Şam Tarihî Eserler Müdürü Emced Ferekh, Rûdaw’a yaptığı açıklamada heykelin kaldırılmasının Selahaddin Eyyubi’yi küçümsemek veya farklı bir amaç taşımak amacıyla yapılmadığını savundu. Heykelin zarar görmemesi için gerekli teknik önlemlerin alındığını belirten Ferekh, yeni konumuyla ilgili farklı kurum ve karar mercileriyle görüş alışverişinde bulunduklarını ifade etti:
“Taşınma sırasında gerekli teknik önlemleri aldık. Heykelin yeniden başka bir yere yerleştirilmesi, ilgili idarelerin ve karar mercilerinin değerlendirmesine bağlı. Daha değerli bir yere konulması ve turistlerin onu tanıyarak ziyaret etmesinin sağlanması için bize birçok yer önerildi. Şu anda seçenekleri değerlendiriyoruz, en uygun yere yerleştirilecek.”
Valilikten ‘restorasyon ve çevre düzenlemesi’ açıklaması
Gelen tepki ve eleştiri dalgasının ardından yazılı bir açıklama yayımlayan Şam Valiliği, söz konusu uygulamanın Şam Kalesi çevresini kapsayan geniş ölçekli bir restorasyon ve kentsel düzenleme projesinin parçası olduğunu bildirdi.
K24’ün aktardığına göre valilik, projenin “HAND” adlı kuruluş ile iş birliği içinde ve Şam Tarihi Eserler Dairesinin hazırladığı teknik rapor doğrultusunda yürütüldüğünü, amacın bölgenin estetik dokusunu ve şehir çehresini iyileştirmek olduğunu kaydetti. Açıklamada, heykelin yerinden kaldırılmasındaki temel gayenin, geçen süre zarfında çeşitli dış etkenler nedeniyle oluşan hasarları gidermek ve acil restorasyon çalışmalarını gerçekleştirmek olduğu ifade edildi. Bu sayede eserin sanatsal değerinin korunmasının hedeflendiği belirtildi.
Heykelin tarihi ve sembolik değerine ilişkin endişeleri gidermeye çalışan yetkililer, yaklaşık 30 yıl önce söz konusu alana yerleştirilen bu sanat eserinin bakım ve onarım süreçleri tamamlandıktan sonra uygun bir noktaya taşınacağını vurguladı.
Selahaddin Eyyubi kimdir?
Selahaddin Eyyubi heykeli, 1993 yılında ölümünün 800’üncü yıl dönümünde heykeltıraş Abdullah Seyid tarafından yapılmış ve Şam Kalesi’nin önüne yerleştirilmişti. 1138-1193 yılları arasında yaşayan Kürt hükümdar ve komutan Selahaddin Eyyubi, dünya tarihinin en tanınmış askerî ve siyasi liderlerinden biri olarak kabul ediliyor.
Zengi Devleti’nin komutanı olan Selahaddin Eyyûbî’nin 1171 yılında kurduğu Eyyûbî Devleti, Mısır ve Suriye’de egemen oldu. En güçlü olduğu dönemde Mısır, Suriye, Irak, Hicaz, Kudüs, Libya, Yemen ve Levant bölgelerini egemenliği altında tuttu. 1171’de Selahaddin Eyyûbî tarafından Mısır’daki Şii Fâtımî Halifeliği’nin ortadan kaldırılmasının ardından doğan iktidar boşluğuyla “Mısır Sultanı” ilan edilerek tarih sahnesine çıkan devlet, 1187’de Hıttin Muharebesi ile Kudüs’ü Haçlılardan geri aldı ve Orta Doğu’da önemli bir güç haline geldi. Adaleti ve cesareti ile karşıtlarının dahi takdirini kazanan Selahaddin Eyyûbî, 1193’te Şam’da 55 veya 56 yaşında hastalıktan hayatını kaybetti.
🔴33 yıl önce Şam Kalesi önüne dikilen Selahaddin Eyyubi heykeli kaldırıldı. Karar tepkilere yol açtı
📹Rudaw https://t.co/YVYyaw0kab
— İlke TV (@ilketvcomtr) October 11, 2026
