ABD-İsrail ile İran arasında 21 gündür süren savaşta gerilim dün daha da tırmandı. Gece saatlerinden itibaren İran’ın İsrail’e ve Körfez ülkelerine yönelik füze ve İHA saldırıları sürerken, İsrail ve ABD’nin İran içindeki hedeflere yönelik operasyonları da devam etti. Enerji tesisleri, rafineriler ve askeri altyapılar karşılıklı olarak hedef alınırken, saldırılar bölge geneline yayıldı. Tel Aviv ve çevresinde sirenler gün boyu susmazken, Hayfa’daki rafineri saldırısı ve Basra Körfezi’ndeki tanker vurulması enerji hattındaki riskleri büyüttü.
Siyasi cephede ise sert açıklamalar öne çıktı. ABD Başkanı Donald Trump kara birlikleri göndermeyeceklerini söylerken, İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu savaşın “gerektiği kadar süreceğini” açıkladı. Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ise savaşın sorumlusu olarak İsrail’i işaret etti. İran tarafı ise saldırılarda binlerce sivilin etkilendiğini duyurarak bölgedeki ülkelerden tazminat talep etti.
Körfez genelindeki ülkeler gece boyu süren saldırılara yanıt verirken, İran Devrim Muhafızları Sözcüsü Naini’nin öldürüldüğü doğrulandı. Orta Doğu’daki çatışmaya dair canlı blogumuz sürüyor.
Bugün yaşanan gelişmeler şöyle:
18:38 | Mücteba Hamaney’den komşulara mesaj, Türkiye ve Umman açıklaması
İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney’in yayımladığı yazılı Newroz mesajında, bölge ülkeleriyle ilişkilere dair dikkat çeken ifadeler yer aldı.
Hamaney, İran’ın doğu komşularını “çok yakın” olarak tanımlarken Pakistan’ın babası döneminde “özel bir yere sahip olduğunu” söyledi. Pakistan ile Afganistan arasında ilişkilerin geliştirilmesi çağrısı yapan Hamaney, bu yönde “gerekli adımları atmaya hazır” olduğunu belirtti.
Savaş sırasında komşu ülkelere yönelik saldırılara da değinen Hamaney, Türkiye ve Umman’a yönelik bazı saldırıların İran ya da “direniş ekseni” tarafından gerçekleştirilmediğini savundu.
Bu saldırıların İsrail tarafından “bölge ülkeleriyle İran’ın arasını bozmak için yapılan bir hamle” olduğunu öne sürdü.
Devlet televizyonunda okunan ve dokuz sayfadan oluşan mesajında Hamaney, ülkenin bu yıl üç ayrı savaş yaşadığını söyledi. Bunlar arasında İsrail’le yaşanan çatışmalar ve ülke içindeki protestolar da yer aldı.
Hamaney, babası Ali Hamaney’in ölümünü “şehadet trajedisi” olarak tanımladı ve halka birlik çağrısı yaptı.
Bu yılın sloganını ise “ulusal birlik ve ulusal güvenlik gölgesinde direnç ekonomisi” olarak duyurdu.
18:20 | İngiltere’den İran’a uyarı
İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ile yaptığı görüşmede İngiliz üslerine yönelik olası saldırılara karşı uyarıda bulundu.
Londra yönetimi, İran’ın enerji altyapılarına yönelik saldırılarını “sorumsuz” olarak nitelendirirken Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünün yeniden sağlanması çağrısı yaptı.
18:10 | Trump: ‘Konuşacak kimse yok’
ABD Başkanı Donald Trump, İran’la görüşmek istediklerini ancak “konuşacak kimse bulamadıklarını” söyledi.
Trump, İran’ın askeri kapasitesinin büyük ölçüde yok edildiğini savunarak ülkede liderlik boşluğu oluştuğunu iddia etti.
Trump, ABD’nin İran’a yönelik operasyonlarında “çok iyi durumda” olduğunu söyledi.
İran donanmasının büyük ölçüde etkisiz hale getirildiğini öne süren Trump, Tahran’ın nükleer silah edinmesine izin vermeyeceklerini yineledi.
17:25 | Hürmüz Boğazı neden kritik?
Dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı, küresel enerji arzı açısından kritik önemde.
Savaşın başlamasından bu yana bölgede çok sayıda gemi saldırıya uğradı, on binlerce denizci Körfez’de mahsur kaldı.
17:00 | Trump NATO müttefiklerine ‘korkak’ dedi
ABD Başkanı Donald Trump, NATO müttefiklerini Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçiş için destek vermemekle suçladı.
Trump, müttefiklerin bu tutumunu “korkaklık” olarak nitelendirerek “bunu hatırlayacağız” dedi.
16:34 | Enerji akışı aylarca normale dönmeyebilir
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Hürmüz Boğazı yeniden açılsa bile enerji akışının eski seviyelere dönmesinin “aylar sürebileceğini” açıkladı.
Ajans, enerji altyapısında orta ve ağır hasar olabileceğine dikkat çekti.
IEA Başkanı Fatih Birol, mevcut durumun “tarihin en büyük enerji güvenliği krizlerinden biri” olduğunu söyledi.
Birol, hükümetlere enerji tüketimini azaltma ve alternatif kaynaklara yönelme çağrısı yaptı.
15:32 | BAE, 100’den fazla kişiyi tutukladı
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Abu Dabi emirliği polisi, Orta Doğu savaşı sırasında “yanıltıcı bilgi” kaydedip paylaştıkları gerekçesiyle 109 kişiyi tutukladığını açıkladı.
Tutuklamalar, ABD ve İsrail’in İslam Cumhuriyeti’ne yönelik saldırılarıyla tetiklenen çatışma sürecinde, Körfez ülkelerinin İran’ın saldırılarına ilişkin görüntü ve paylaşımlara yönelik baskılarını artırdığı bir dönemde gerçekleşti.
Cuma günü X üzerinden yapılan paylaşımda, “Bu tür eylemler kamuoyunu kışkırtmaya ve toplum üyeleri arasında söylenti yaymaya müsaittir” ifadelerini kullandı.
İran’ın bölgedeki ABD varlıklarını ve sivil altyapıyı vurmaya devam etmesiyle birlikte, Körfez genelinde benzer önlemler alınmaya devam ediyor.
15:10 | Macron: İsrail-ABD’nin İran savaşı, Fransa’nın Ukrayna odağını değiştirmeyecek
Fransa Cumhurbaşkanı, İran’a yönelik savaşın Paris’i Ukrayna’ya verdiği destekten saptırmayacağını söyledi. Emmanuel Macron, tırmanan İsrail-ABD’nin İran savaşına rağmen Fransa’nın kararlılığını sürdüreceğini belirtti.
X üzerinden yaptığı paylaşımda, “Rotamızı koruyoruz” diye yazan Macron, “İran’daki savaş, Rusya’nın saldırganlık savaşının devam ettiği Ukrayna’yı desteklemekten Fransa’yı alıkoymayacaktır” dedi.
Bu açıklamalar, Fransız donanmasının Batı Akdeniz’de Rusya’nın sözde “gölge filosu” ile bağlantılı bir petrol tankerini durdurduğu sırada geldi.
Yetkililer, Murmansk’tan yola çıkan geminin, Fransız kuvvetleri gemiye çıkmadan önce sahte bayrak altında faaliyet gösterdiğinden şüphelenildiğini belirtti.
14:23 | Körfez ülkeleri füze ve İHA saldırılarını durdurmaya devam ediyor
BAE, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Bahreyn; gece boyunca ve bu sabah İran kaynaklı füze ve İHA saldırıları gerçekleştiğini bildirdi.
Birleşik Arap Emirlikleri, İran’dan gelen 4 balistik füze ve 26 İHA’nın durdurulduğunu açıkladı.
Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, Perşembe günü saat 21:00 GMT’den bu yana doğu bölgesi üzerinde 26 İHA’nın, El-Cevf bölgesi üzerinde ise bir İHA’nın imha edildiğini belirtti.
Kuveyt silahlı kuvvetleri de Cuma sabahı, duyulan patlamaların hava savunma sistemlerinin hedefleri durdurması sonucunda meydana geldiğini doğruladı.
Bahreyn‘de yetkililer, “İran saldırganlığı” sonrası düşen şarapnel parçaları nedeniyle bir şirketin deposunda çıkan yangını söndürdüklerini bildirdi.
13:34 | İsrail ordusu, İran’ın Nur bölgesini vurduğunu açıkladı
İsrail Savunma Kuvvetleri, İran’ın başkenti Tahran yakınlarındaki Nur bölgesindeki hedefleri vurmaya başladığını duyurdu.
Cuma günü saldırılar her iki yönde de devam etti; gece boyunca Kudüs’te patlamalar, Tahran’da ise şiddetli patlamalar duyuldu.
12:59 | Dünya basını: Newroz ve bayram atmosferinde savaşın sona erme ihtimali
Dünya basınında bugün, Şarku’l Avsat ve Al Khaleej gibi kuruluşların yanı sıra AFP gibi ajansların gündeminde, ABD‑İsrail ile İran arasındaki çatışmanın seyrine dair senaryolar ile İran’daki Newroz kutlamalarındaki atmosfer yer aldı.
İsrail-ABD ile İran arasındaki savaş ve bu savaşın sona ermesine dair senaryoların yanı sıra, çatışmanın küresel enerji güvenliği ve ekonomi üzerindeki etkileri ile İran’daki Newroz kutlamaları, Arap ve dünya basınının gündeminde yer aldı.
12:00 | İran Devrim Muhafızları Sözcüsü Naini öldürüldü
İran Devrim Muhafızları Ordu Sözcüsü Muhammed Ali Naini’nin, ABD-İsrail saldırılarında öldürüldüğü açıklandı.
Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı’nın Devrim Muhafızları Ordusunun açıklamasına dayandırdığı habere göre, Devrim Muhafızları Ordu Sözcüsü Naini, bu sabah ABD-İsrail’in saldırısında yaşamını yitirdi.
Saldırının detaylarına ilişkin bilgi verilmedi.
11:41 |Irak’tan uyarı: Irak kirli oyunlarınızın sahası değildir
İran saldırılara karşı gerçekleştirdiği misilleme saldırılarında Federe Kürdistan Bölgesi, Irak ve Körfez ülkelerini de hedef alıyor.
Süren savaşla birlikte Irak’ta da farklı silahlı gruplar harekete geçti.
Buna karşı Irak Ulusal Güvenlik Müsteşarı Kasım Araci Araci, sosyal medya hesabı X’ten açıklama yaptı. Açıklamada isim vermeden bazı çevrelere, “Fitne amaçlı her türlü finansman, teşvik ve propagandayı derhal durdurun” uyarısında bulundu.
Bu tür girişimleri Irak’ın toprak bütünlüğüne ve ulusal güvenliğine yönelik açık bir ihlal olarak nitelendiren Araci, bu kişilerin Irak yasalarına göre en ağır şekilde cezalandırılacağını belirtti.
Irak Ulusal Güvenlik Müsteşarı mesajını sert bir ifadeyle bitirerek, “Çocuklarınızı terbiye edin; zira Irak sizin kirli oyunlarınızın sahası değildir” dedi.
Iraklı silahlı grup, ABD tesislerine yönelik saldırıları düzenlemişti
Açıklama Irak’ta saldırı düzenleyen silahlı grupların faaliyetlerinin ardından geldi.
Iraklı silahlı grup Seraya Evliya el-Dem (Saraya Awliya al-Dam), sabah saatlerinde Telegram kanalında yaptığı paylaşımda, son 24 saat içinde ülke genelindeki ABD üslerine karşı üç saldırı düzenlediğini belirtti.
11:07 | Trump’ın çağrısı sonrası, batılı ülkelerden yanıt
İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Hollanda ve Japonya liderleri, Hürmüz Boğazı’ndan ticari gemilerin güvenli geçişini sağlamak için çabalara katkıda bulunmaya hazır olduklarını açıkladı.
Ülkelerin ortak açıklaması, ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO ülkelerine Boğaz’ın yeniden açılması için Washington’a destek çağrısında bulunmasının hemen ardından geldi.
Yapılan ortak açıklamada, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatması kınandı, ticari gemilerin güvenliği için askeri ve diplomatik katkı sunmaya hazır oldukları ilan edildi.
10:30 | İsrail Ordusu Suriye’deki hedefleri vurduğunu açıkladı
İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), gece boyunca Suriye’nin güneyindeki hedefleri vurduğunu bildirdi.
IDF, bu saldırıların Suriye’nin güneyindeki bir şehir olan “Süveyda’daki Dürzi nüfusuna yönelik saldırılara” yanıt olarak gerçekleştirildiğini belirtti.
Açıklamada, “IDF, Suriye’deki Dürzi nüfusuna zarar verilmesine müsamaha göstermeyecek ve onları savunmak için operasyonlarına devam edecektir” ifadelerine yer verildi.
Vurulan hedeflerin, Suriye rejimine ait askeri yerleşkelerdeki bir komuta merkezi ve silahlar olduğu kaydedildi.
08:29 | BAE son birkaç saat içinde füze ve drone saldırıları bildirdi
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Savunma Bakanlığı, İran’dan gelen tehditlere yanıt verdiğini bildirdi ve bölge sakinlerine, gökyüzündeki saldırıları engelleyen hava savunma sistemlerinden kaynaklanan patlama sesleri duyabileceklerini söyledi.
Kuveyt de hava savunma sisteminin bir sonucu olarak patlamalar olabileceği konusunda uyardı ve halktan yetkililerin güvenlik talimatlarına uymalarını istedi.
Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, ülkenin doğu bölgesinde birkaç drone’un engellendiğini ve imha edildiğini bildirdi.
Bahreyn‘de sirenler çaldı ve İçişleri Bakanlığı bölge sakinlerinden en yakın güvenli yere gitmelerini istedi. Daha sonra yetkililer, bunun “İran saldırganlığının” bir sonucu olduğunu ve düşen şarapnellerin bir depoda yangına yol açtığını belirtti.
08:05 | Netanyahu, Trump’ın talebi üzerine İran gaz sahalarına saldırıları ‘ertelemeyi’ kabul etti
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu dün gece bir basın toplantısı düzenledi ve burada Başkan Trump tarafından kendisinden talep edildikten sonra İsrail’in İran gaz sahalarına yönelik gelecekteki saldırıları “erteleyeceğini” söyledi.
Netanyahu ayrıca Trump’ı İran ile savaşa sürüklediği yönündeki suçlamaları reddetti.
07:15 | Suudi Arabistan iki drone daha düşürdü
Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, iki drone’un (İHA) ülkenin doğu bölgesi üzerinde engellendiğini ve imha edildiğini açıkladı.
06:15 | Kuveyt ikinci dalga füze ve drone saldırısıyla karşı karşıya
Kuveyt ordusu “düşman füze ve drone saldırılarına” karşı koyulduğunu açıkladı ve halktan resmi güvenlik talimatlarına uymaları istendi.
Ordu, duyulan patlama seslerinin Kuveyt hava savunma sistemlerinin “düşman saldırısını engellemesinin” bir sonucu olduğunu belirtti.
Yaklaşık bir saat kadar önce Kuveyt ordusu, daha erken gerçekleşen bir füze ve drone saldırısına karşı koyduğunu bildirmişti.
05:40 | HRANA: İran’daki can kaybı 3 bin 186 kişiye yükseldi
ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (Hrana), savaşın başladığı 28 Şubat’tan bu yana İran’daki ölü sayısının 3.186 kişiye ulaştığını belirten bir güncelleme yayınladı.
05:30 | Bahreyn, İran saldırısının ardından depo yangını bildirdi
Bahreyn İçişleri Bakanlığı, bir şirkete ait depoda çıkan yangının “İran saldırganlığı” sonucu düşen şarapneller nedeniyle başladığını bildirdi.
Bakanlık, sivil savunma ekiplerinin yangını “herhangi bir yaralanma olmadan” kontrol altına aldığını belirtti.
İçişleri Bakanlığı, saldırının İran’a ait drone’ları mı yoksa füzeleri mi kapsadığına dair bir bilgi vermedi.
05:10 | Suudi Arabistan gelen dronları imha etti
Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, son bir saat içinde ülkenin doğusunda üç drone’un (İHA) engellendiğini ve imha edildiğini bildirdi.
Bakanlık sözcüsü daha önce yaptığı açıklamada, son birkaç saat içinde farklı zamanlarda 10 drone’un daha imha edildiğini söylemişti.
Bunların tamamı ülkenin doğu bölgesinde engellendi.
04:40 | İsrail, Tahran’ı hedef alan ‘muazzam’ bir saldırı dalgası olduğunu duyurdu
İsrail ordusu, İran’ın başkentine yönelik “muazzam bir saldırı dalgası” başlattığını duyurdu.
İsrail ordusu, Farsça dilindeki sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, saldırıların Tahran’daki “terör altyapısını” hedef aldığını belirtti ancak iddialarını destekleyecek herhangi bir ayrıntı veya kanıt sunmadı.
İsrail hava kuvvetleri, saatler önce yaptığı açıklamada, uçaklarının geçtiğimiz gün İran’a düzinelerce saldırı düzenlediğini ve İran’ın batı ile merkezindeki 130’dan fazla “altyapı” hedefini vurduğunu söylemişti.
Açıklamada, “Hava Kuvvetleri amansızca saldırmaya devam ediyor” denildi.
