Ghent Üniversitesi ve Lincoln Üniversitesi tarafından yapılan yeni bir araştırma, ev kedilerinin birbirlerini yalamasının her zaman sevgi ve dostluk göstergesi olmadığını ortaya koydu. Bilim insanları, bu davranışın bazı durumlarda gizli bir çatışmayı veya pasif-agresif bir mesajı işaret edebileceğini belirtiyor.
Birden fazla kedinin yaşadığı evlerde, kedilerin birbirlerinin tüylerini temizlemesi (karşılıklı tımar) uzun süredir iyi geçindiklerinin ve aralarındaki güçlü bağın bir kanıtı olarak kabul ediliyordu. Ancak davranış bilimindeki bu yaygın varsayım, gerçekleştirilen kapsamlı bir araştırmayla sarsıldı. Ghent Üniversitesi ve Lincoln Üniversitesi’nden araştırmacılar, ikişer kedinin bulunduğu 53 evde karşılıklı temizleme davranışlarını kayıt altına alarak detaylı bir analiz gerçekleştirdi.
Karşılıklı tımarın birden fazla sosyal işlevi var
Academic Applied Animal Behaviour Science adlı bilimsel dergide yayımlanan çalışmada araştırmacılar, evcil kedilerde karşılıklı tımar eyleminin tek bir nedene bağlanamayacağını ve birden fazla sosyal işleme sahip olduğunu saptadı. Uzmanlar, bu eylemin gerçek anlamını çözebilmek için kedilerin içinde bulunduğu bağlama ve sergiledikleri genel vücut diline dikkat edilmesi gerektiğini vurguluyor.
Araştırmaya göre, kedilerin birlikte yatması veya oturması gibi duruşlarını senkronize ettikleri anlarda gerçekleşen tımar, olumlu bir sosyal ortama işaret ediyor. Bu durumlarda yalama eylemi genellikle kedinin baş veya kulak bölgesine odaklanıyor. Kedi kulaklarının çok hassas olduğunu belirten bilim insanları, bu bölgede bulunan koku bezlerinin eylemi her iki taraf için de keyifli hale getirdiğini ifade ediyor. Ayrıca, karşılıklı tımarın bazen oyun güreşlerini başlatmak için bir davet olarak kullanıldığı ve bu anlarda yalamanın daha çok boyun bölgesinde yoğunlaştığı gözlemlendi.
Pasif-agresif bir çatışma yöntemi olabilir
Madalyonun diğer yüzünde ise bu davranışın bir çatışmadan kaçınma ya da pasif-agresif bir üstünlük kurma mücadelesi olabileceği bulgusu yer alıyor. Örneğin; bir kedinin, diğerinin en sevdiği dinlenme yerini ele geçirmek istemesi bu davranışı tetikleyebiliyor.
Araştırma verilerine göre, bu tür gerilimli durumlarda yalanan kedi, etkileşimden hoşlanmadığını göstermek için kulaklarını düzleştiriyor. Karşılıklı tımar esnasında veya hemen ardından görülen şu hareketler ise küçük stres sinyalleri olarak değerlendiriliyor:
Kedinin patisiyle diğerine hafifçe vurması
Başını hızlıca sallaması veya kulaklarının arkasını kaşıması
Ani ısırma hamleleri, esneme veya dudak yalama hareketleri
Sosyal stresi önlemek için vücut dili takip edilmeli
Bilim insanları, özellikle bir kedinin diğerinin üzerine baskın bir şekilde eğildiği, yani vücut duruşlarının senkronize olmadığı anlarda ortaya çıkan tımar eylemlerine karşı kedi sahiplerini uyarıyor.
Araştırma heyeti, sonuç bölümünde şu değerlendirmede bulundu:
“Kedilerde karşılıklı tımarın önerilen işlevlerini daha fazla araştırmak ve doğrulamak için yeni çalışmalara ihtiyaç var. Sonuç olarak bu bilgi, çok kedili evlerde kediler arasındaki sosyal stresi tanımaya, çözmeye ve önlemeye büyük katkıda bulunabilir.”
