Türkiye’de her yıl binlerce işçi iş cinayetlerinde hayatını kaybediyor. Türkiye iş cinayetleri konusunda Avrupa’da birinci, dünya genelinde ise üst sıralarda yer alıyor.
Çalışma yaşamındaki güvencesizlik ve denetim sorunları iş cinayetlerinin temel sebebi olarak karşımıza çıkıyor ancak işçi örgütleri ve muhalefetin çağrılarına rağmen bu sorunlar devam ediyor.
Son olarak İzmir’de HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda dün (9 Kasım) meydana gelen patlamada 17 işçi hayatını kaybetti.
“Fabrikalardaki sömürü sisteminin Soma’sıdır”
Henüz İzmir’deki patlamanın etkileri devam ederken İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG) Ekim ayında 193, yılın ilk on ayında en az 1930 işçinin hayatını kaybettiğini açıkladı. İSİG’in raporunda ‘Bu katliam ‘fabrikalardaki sömürü sisteminin Soma’sıdır’ ifadesi yer aldı.
Soma: 301 madenci hayatını kaybetti
Toplu iş cinayetlerinde en çok ölümün gerçekleştiği Soma’da 13 Mayıs 2014’te yaşandı.
Manisa Soma ilçesinde, Eynez yeraltı kömür ocağında çıkan yangın ve karbonmonoksit zehirlenmesi sonucu 301 madenci hayatını kaybetti.
301 işçinin hayatını kaybettiği faciayla ilgili yapılan açıklamalar, yargı süreci çok tartışma yarattı.
Katliamın hemen sonra devlet erkanının akın ettiği ilçeye giden dönemin başbakanı, bugünün Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Soma Belediyesi’nde yaptığı açıklamada, “Bunlar olağan şeylerdir. Bunun yapısında fıtratında bunlar var” dedi.
Belediyeden çıktıktan sonra protesto edilen Erdoğan, halkın tepkisi sırasında bir süre bir iş yerinde bekledi ve ardından ilçeden ayrıldı.
Dönemin Başbakanlık Müşaviri Yusuf Yerkel de protestolar sırasında yere düşen bir madenci yakınını darp etmesi ile uzun süre gündemde yer aldı.
Fotoğraf: Mehmet Emin Al
Kamuoyunun tepkisini çeken görüntülerin ardından Yerkel attığı tekmenin ardından dizinde yumuşak doku zedelenmesi olduğu gerekçesiyle darp raporu da aldı. Yerkel, 4 yıl sonra attığı tekme nedeniyle özür diledi.
Ermenek
Henüz Soma Katliamı’nın yaraları sarılmamışken Karaman Ermenek’te de benzer bir durum yaşandı. 28 Ekim 2014 tarihinde Has Şekerler Madencilik’e ait kömür ocağını eski maden sahasında biriken su bastı. Ocakta bulunan 18 işçi yeraltında mahsur kaldı ve yaşamını yitirdi.
Hayatını kaybeden işçilerden Tezcan Gökçe’nin annesi Ayşe Gökçe’nin kurtarma çalışmaları sürerken televizyon muhabirlerine söylediği “Oğlum yüzme de bilmezdi, suyun içinde ne yaptı?” sorusu hafızalara kazındı.
Hayatını kaybeden işçilerden birinin babası olan Recep Gökçe’nin, oğlunun cenaze törenine yırtık ve eski bir “kara lastik” ayakkabıyla katılması da Ermenek faciasından vicdanları yaralayan bir diğer anı olarak hafızalarda yerini aldı.
Madenlerde yaşanan iş cinayetleri; alınmayan önlemler, sermayenin çıkarlarının işçinin çıkarlarından üstün tutulması gibi sebeplerle yıldan yıla devam etti. 17 Kasım 2016’da Siirt’in Şirvan ilçesine bağlı Madenköy’deki bakır madeninde meydana gelen heyelan sonucu işçiler toprak altında kaldı. Göçükte 16 kişi hayatını kaybetti. Bölgeyi ziyaret eden dönemin Sağlık Bakanı Recep Akdağ’ın kameralar önünde “Ben bir ihmal görmedim” şeklinde yaptığı açıklama halkın da acılı ailelerin de tepkisini çekti.
Sakarya
Yalnız madenler değil fabrikalarda da yaşanan patlamalar da işçilerin hayatını yitirmesine yol açtı.
2007–2011 yılları arasındaki 5 ayrı patlamada 3 işçinin yaşamını yitirdiği Sakarya Hendek ilçesindeki Coşkunlar Havai Fişek Fabrikası’nda 3 Temmuz 2020’de meydana gelen patlamada 7 işçi hayatını kaybetti.
Aynı zamanda MÜSİAD (Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği) Sakarya Şube Başkanı olan fabrika sahibi Yaşar Coşku, savcılık ifadesinde patlamadan işçilerin hatalı üretimlerini sorumlu tuttu.
Hayatını kaybeden işçilerin taziyesi tamamlanmadan MÜSİAD Genel Başkanı ve şube başkanlarının da bulunduğu heyet fabrika sahibi Coşkun için “moral” yemeği verdi. Yemek hem yakınlarını kaybedenler hem de Türkiye kamuoyunun tepkisini çekti.
Amasra
Takvim yaprakları değişse de iş cinayetleri devam etti. 14 Ekim 2022’de Bartın’ın Amasra ilçesinde, Türkiye Taşkömürü Kurumu Amasra Müessesesi’nde meydana gelen grizu patlaması sonucunda 43 madenci hayatını kaybetti, 9 işçi yaralandı.
Ailelerin ortak açıklamalarında, sorumluluğu bulunan Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü düzeyindeki üst düzey bürokratların ve bakanlık yetkililerinin davaya dahil edilmemesi eleştirildi. Sorumluluğun sadece yerel müessesedeki birkaç müdüre yıkıldığı ifade edildi.
İliç
13 Şubat 2024’te Erzincan’ın İliç ilçesinde, Çöpler Altın Madeni’nde siyanürlü liç yığınının kayması sonucu milyonlarca metreküp toprak hareket etti. 9 işçi toprak altında kaldı ve yaşamını yitirdi.
Cezasızlık bu iş katliamında da Türkiye’nin değişmeyen gerçeği oldu. 20 Ekim 2026’da görülen 9. duruşmada dosyada hiç tutuklu sanık kalmaması ve tutuksuz sanıkların tutuklanması talebinin reddedilmesi, mağdur aileler, hukuk örgütleri ve siyasi muhalefet kanadında tepki çekti.
Beşiktaş
Maden ve fabrika işçilerinin dışında hizmet sektöründe benzer durumlar yaşandı. İstanbul’un Beşiktaş ilçesindeki Gayrettepe’de 2 Nisan 2024’te bir gece kulübünün tadilatı sırasında yangın ve patlama meydana geldi. İşyerinde bulunan 29 kişi hayatını kaybetti.
Yakınlarını kaybeden bazı aileler davanın iktidar ile ana muhalefet partisi arasındaki siyasi çekişmelere kurban edilmeye çalışıldığını ve medyanın ilgisinin bilinçli olarak azaldığını savundu.
Dilovası
Kocaeli’nin Dilovası ilçesindeki Ravive Kozmetik’e ait parfüm dolum ve üretim tesisinde 8 Kasım 2025 tarihinde meydana gelen patlamada ise 6 kadın işçi olay yerinde yaşamını yitirdi. Yaralı olarak hastaneye kaldırılan vardiya amiri Tuncay Yıldız da kurtarılamadı. Yaşamını yitirenlerden üçü çocuk yaşta, ikisi 15, biri 17 yaşındaydı.
Katliamın birinci yılı olan 8 Kasım 2026’daki protesto yürüyüşünde konuşan aile yakınları, davanın “gizli patronu” olarak adlandırılan tutuklu sanıkların arabulucular vasıtasıyla kendilerine 15 milyon lira para, ev ve araba teklif ederek şikayetlerinden vazgeçirmeye çalıştıklarını iddia etmişlerdir. Aileler adliye önünde “Biz para değil, adalet istiyoruz. Parası olanın hukuku satın almasını kabul etmeyeceğiz” diyerek tepkisini dile getirdi.
İSİG: Ekim ayında 193 işçi yaşamını yitirdi
İzmir Aliağa’daki patlamanın yankıları sürerken İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG), Ekim 2026 “İş Cinayeti Raporu”nu açıkladı. Rapora göre, Ekim ayında en az 193 işçi iş cinayetinde hayatını kaybetti. Raporda, yaşamını yitirenlerin 15’nin kadın, 178’inin ise erkek olduğu belirtildi. Rapora göre, 9 çocuk ve 25 mülteci-göçmen de hayatını kaybetti.
