Sudan’da ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) arasında Nisan 2023’te başlayan savaşın yarattığı insani kriz her geçen gün derinleşiyor.
Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı (WFP), çatışmaların yanı sıra uluslararası yardım kaynaklarındaki azalma ve bölgesel ticarette yaşanan sorunların milyonlarca insanı açlıkla karşı karşıya bıraktığını açıkladı.
WFP’nin açıklamasında, son dönemde bazı bölgelerde kıtlığın etkilerinin kısmen kontrol altına alınmasına rağmen Sudan’ın yeniden daha ağır bir açlık tablosuyla karşı karşıya kalabileceği belirtildi. Kuruluş, kitlesel yerinden edilmeler, altyapının büyük ölçüde tahrip olması ve ihtiyaç sahiplerine yardım ulaştırılmasındaki güçlüklerin ülkeyi dünyanın en büyük insani krizlerinden biri haline getirmeye devam ettiğini vurguladı.
5 milyon kişi felaket düzeyinde açlık yaşıyor
WFP verilerine göre Sudan’da yaklaşık 5 milyon kişi acil veya felaket düzeyinde açlıkla mücadele ediyor. Birleşmiş Milletler destekli Entegre Gıda Güvenliği Aşama Sınıflandırması’nın (IPC) verileri ise 100 binden fazla kişinin kıtlık benzeri koşullarda yaşamını sürdürmeye çalıştığını ortaya koyuyor.
Ülke genelinde yaklaşık 19,5 milyon kişi ise ciddi düzeyde akut gıda güvensizliğiyle karşı karşıya bulunuyor. Çatışmaların sürmesi, tedarik zincirlerinin bozulması ve temel gıda ürünlerine erişimin zorlaşması krizi daha da derinleştiriyor.
Savaş üretimi ve yaşamı felç etti
2023’ten bu yana devam eden savaş, milyonlarca kişinin evlerini terk etmesine neden olurken tarım, üretim ve ticaret faaliyetlerini de büyük ölçüde durma noktasına getirdi. Kritik altyapının zarar görmesi ve ekonomik faaliyetlerin sekteye uğraması, özellikle kırsal bölgelerde yaşam koşullarını daha da ağırlaştırdı.
Uluslararası yardım kuruluşları da çatışmaların sürdüğü ya da kuşatma altındaki bölgelere insani yardım ulaştırmanın giderek zorlaştığı uyarısını yineledi.
El-Ubeyd için yeni kuşatma endişesi
WFP, Kuzey Kordofan eyaletindeki El-Ubeyd kentinde yaşanan gelişmelerin, Kuzey Darfur’un merkezi El-Faşir’de görülen kuşatma ve çatışma tablosunun tekrarlanabileceği endişesini artırdığını bildirdi.
Bazı bölgelerde şiddetin kısmen azalması sayesinde El-Ubeyd’de yardım ulaştırılabilen kişi sayısının yaklaşık 100 binden 250 bine çıkarıldığı belirtilirken, güvenlik risklerinin insani yardım operasyonlarını hâlâ tehdit ettiği ifade edildi.
Darfur’da insani yardım hattı yeniden tehlikede
Kuruluş, geçen hafta Darfur’da yeniden yoğunlaşan çatışmalar nedeniyle Çad-Darfur arasındaki Tina Sınır Kapısı’nınkapanmasından da kaygı duyduğunu açıkladı. Sınır kapısı, çatışmalardan etkilenen bölgelere yardım ulaştırılmasında en kritik güzergahlardan biri olarak görülüyor.
Öte yandan finansman yetersizliği nedeniyle WFP’nin düzenli yardım ulaştırabildiği kişi sayısı son bir yılda 5 milyondan 3,5 milyona geriledi. Darfur’un Tavila bölgesi başta olmak üzere bazı yerleşim yerlerinde dağıtılan gıda yardımlarının miktarı da azaltıldı.
Bölgesel gelişmeler tarımı da etkiliyor
WFP, Sudan’daki krizin yalnızca iç savaşın sonucu olmadığını, bölgesel ticarette yaşanan aksamalar ile Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin de ülkenin tarım sektörünü tehdit ettiğini belirtti.
Kuruluş, yakıt ve gübre fiyatlarında yaşanabilecek artışların tarım sezonunu riske atabileceği uyarısında bulundu. Körfez ülkelerinden ithal edilen gübreye büyük ölçüde bağımlı olan Sudan’da, sulama sistemlerinin de yakıtla çalışan pompalarla işletilmesi nedeniyle girdi maliyetlerindeki artışın üretimi daha da zorlaştırması bekleniyor.
