CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, tahliye edilen belediye başkanlarının görevlerine iade edilmemesine ilişkin Yılmaz Tunç’un yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı’na yazılı soru önergesi verdi.
Tanrıkulu, Türkiye’de son yıllarda yerel yönetimler üzerinde artan idari ve yargısal müdahalelere dikkat çekerek, çok sayıda belediye başkanı hakkında soruşturma açıldığını, tutuklama ve görevden alma kararları verildiğini hatırlattı. Bu süreçlerde masumiyet karinesi, seçilme hakkı, yerel yönetimlerin özerkliği, orantılılık ve hukuki güvenlik ilkelerinin ihlal edildiğine dair ciddi tartışmaların kamuoyuna yansıdığını belirtti.
‘Seçilme hakkı fiilen ortadan kaldırılıyor’
Başta Mardin Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Türk, Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer ve Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar olmak üzere, bazı belediye başkanları hakkında yargılamaların sonuçlanmadığını ve tahliye kararlarına rağmen göreve iade yapılmadığını vurgulayan Tanrıkulu, bu durumun Anayasa ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne aykırılık oluşturduğunu ifade etti.
Tanrıkulu, tahliye edilmiş veya hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunmayan belediye başkanlarının görevlerine iade edilmemesinin, idari tasarruf yoluyla seçme ve seçilme hakkının fiilen ortadan kaldırılması anlamına geldiğini kaydetti.
Bakan Tunç’a yöneltilen sorular
Tanrıkulu, önergesinde Adalet Bakanı Tunç’a şu başlıklar altında sorular yöneltti:
- Görevden alınan, tutuklanan ve/veya tahliye edilen belediye başkanlarının isim listesi,
- Bu kişiler hakkında açılan soruşturma ve dava dosyalarının sayısı, suç isnatları ve yargısal kararların tarihleri,
- Tahliye edilen veya hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunmayan belediye başkanlarının görevlerine iade edilmemesinin hukuki gerekçesi,
- Görevden alma ve kayyım atama işlemlerinin dayandığı mevzuat ve bu süreçlerde orantılılık ile geçicilik ilkelerinin nasıl gözetildiği,
- Kayyımların yetkileri, aldıkları idari kararlar ve bu uygulamaların yerel demokrasiyi nasıl etkilediği,
- Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları doğrultusunda uygulamaların gözden geçirilip geçirilmediği,
- Demokratik hukuk devleti ilkesi gereği, tahliye edilen veya mahkûmiyet kararı bulunmayan belediye başkanlarının görevlerine iadesini sağlayacak yeni bir yasal ya da idari düzenleme yapılıp yapılmayacağı.
- Tanrıkulu, Bakanlığın bu sorulara vereceği yanıtların, hem yerel demokrasi hem de hukuki güvenlik açısından belirleyici olacağını vurguladı.
