Yeni Parti’nin bol İYİ Partili kadrosu belirginleşti. Seçime doğru Zafer Partisi’nin sos kıvamındaki eşliği de netleşirse şaşırmam. Sosyalist deseniz, yok denilecek kadar az. Peki, hangi siyasal gerçeklikten hareketle Kürtlere yeni bir uzlaşı ve ittifak adresi gösteriliyor?
Demokrat, sosyalist aydınlardan bir yurttaş olarak ricamdır: Barış meselesinde Yeni Parti’yi, Kürtlerin haklarını, tarihsel mağduriyetlerini ve siyasal mücadelesini anlayan bir muhalefet odağı olarak lanse etmeyin lütfen. Artık Kürtlere sürekli yeni ittifaklar, ortaklıklar, siyasal adresler önermeyin. Devletle başlamış, ağır ilerleyen bu tarihsel sürecin hızını artırmaya çalışalım. Çünkü mesele Kürtlerin kiminle yan yana duracağı değil, eşit yurttaşlığın hangi siyasal iradeyle ve ne kadar gecikmeden hayata geçirileceğidir.
Kürtlerin Türkiye’ye aidiyetlerinin, eşit ve ortak bir gelecek kurma iradelerinin hız katsayısı, ülkenin sol olarak tanımlanan muhalefetininkinden çok daha yüksek. Bu aidiyetin meşruiyeti de hiçbir siyasal hareketin onayına muhtaç değil.
Türk solu elbette değerli bir siyasal gelenek. Demokratik mücadeledeki tarihsel birikimi ve dayanışması yadsınamaz. Ancak bugünkü barış sürecinde Kürt siyasal hareketine kıyasla toplumsal karşılığı ve belirleyiciliği oldukça sınırlı bir müttefik. Değerli olmakla belirleyici olmak aynı şey değil.
Kürtlerin yarım asrı aşan siyasal ve toplumsal deneyimini, Türk solunun ideolojik ve örgütsel kapasitesine bağımlı düşünmek, tarihsel gerçekliği tersinden okumaktır. Kürtler kendi haklarını elde ederken Türk solunun siyasal kapasitesinin genişlemesini ya da kendi iç çelişkilerini çözmesini beklemek zorunda değil.
Üstelik Kürt sosyalizmi başka bir tarihsel deneyimin içinden geliyor. Teorinin sahaya taşındığı değil, sahanın kendi siyasal düşüncesini yarattığı bir deneyim. Latin Amerika’daki halk hareketlerini hatırlayın. Sınıflar, inançlar, kimlikler, köylüler, emekçiler, kadınlar; farklı toplumsal katmanlar ortak bir özgürleşme iradesinde buluşabildi.
Düşünsenize, Latin Amerika’da kiliseler bile kimi zaman devrimci düşüncenin kürsüsüne dönüştü. Çünkü toplumsal dönüşüm, herkesi aynı ideolojinin mensubu yapmakla değil, farklılıkları ortak bir siyasal ufukta buluşturmakla mümkün oldu.
Kürt siyasal hareketinin tarihsel deneyimi de öyle herkesin kolayca kat edebileceği bir yol değil! Elli iki yılda feodaliteyi, kapitalizmi aşıp sosyalizme ulaşmak… Neredeyse ışık hızında bir tarihsel sıçrama! Doğrusu, dünya siyasal düşünce tarihinin üzerinde durması gereken muazzam bir deneyim!
Ne var ki tarih, ideolojik iddiaların büyüklüğüyle değil, toplumsal dönüşümlerin gerçekliğiyle ilerliyor. Bir halkın özgürlük mücadelesini anlamak için onun tarihsel deneyimine, toplumsal hafızasına ve kendi siyasal iradesine bakmak gerekiyor.
Bundan sonraki asıl dönüşümün de teorik tartışmalardan çok hayatın içinde yaşanacağını düşünüyorum.
Dağdan gelecek olanlar, diasporadan dönecekler… Yıllarca farklı coğrafyalarda, farklı mücadele koşullarında biriktirdikleri deneyimlerle toplumsal ve siyasal hayata katılacaklar. Onların hafızası, örgütlenme deneyimi, dayanışma kültürü ve siyasal birikimi yalnızca Kürtlerin değil, Türkiye’nin ortak demokratik geleceğinin de imkânı olabilir.
Çünkü barış, yalnızca silahların susması değildir. Savaşın içinde biçimlenmiş bir toplumsal deneyimin sivil hayatta yeniden anlam kazanmasıdır. Dün çatışmanın tarafı olanların yarın ortak hayatın sorumluluğunu üstlenebilmesidir.
Türk solu bu dönüşümün değerli bir müttefiki olabilir. Ancak barışın toplumsal ve siyasal dinamiği, Kürt hareketinin kendi tarihsel deneyiminden ve dönüşüm iradesinden doğuyor.
Artık asıl soru, Kürtlerin kiminle ittifak kuracağı değil; dağda, sürgünde, diasporada biriken siyasal ve toplumsal deneyimin Türkiye’nin ortak hayatına nasıl katılacağıdır.
Belki de Türkiye’nin en büyük demokratik dönüşümü, yıllarca kendisine tehdit olarak gösterilen insanların ortak geleceğin kurucu öznelerine dönüşmesiyle başlayacak.
Çünkü tarihin hız katsayısını ideolojilerin iddiaları değil, toplumların dönüşme iradesi belirler.
Ve bazen tarih, kendisine yol göstermeye çalışanları beklemeden ilerler.




