İklim bilimcilerin hazırladığı yeni tahminlere göre olağanüstü güçlü El Niño’nun eylül ayından Şubat 2027’ye kadar neden olacağı ek sıcaklıklar 451 bin kişinin yaşamını yitirmesine yol açabilir. En fazla etkilenecek ülkeler arasında Nijerya, Endonezya, Sudan, Hindistan ve Brezilya yer alıyor.
The Guardian’ın aktardığı araştırmaya göre hesaplanan ölümler, iklim krizinin halihazırda yükselttiği sıcaklıkların neden olduğu erken ölümlere ek olarak ele alındı.
Eylül 2026 ile Şubat 2027 arasını kapsayan projeksiyona göre El Niño’nun etkileri Endonezya’dan Hindistan’a, Nijerya’dan Amerika Birleşik Devletleri’ne (ABD) kadar geniş bir coğrafyada hissedilecek.
Araştırmacılar, sıcaklık kaynaklı ölümlerin yanı sıra El Niño’nun tetikleyebileceği kuraklık, orman yangınları ve sellerin de can kaybını artırabileceği uyarısını yaptı.
En fazla etkilenecek ülkeler ve risk altındaki bölgeler
Rapora göre önümüzdeki altı ayda sıcaklık kaynaklı ek ölümlerin en yoğun görülmesi beklenen ülkeler tropik kuşakta yer alan Nijerya, Endonezya, Sudan, Hindistan ve Brezilya olarak sıralanıyor. Afrika’nın Sahel bölgesi ile Güneydoğu Asya da yüksek risk altındaki bölgeler arasında gösteriliyor.
ABD’de 3 bin 500, Sudan’da 5 bin 600 ek ölüm öngörülüyor
ABD’nin en fazla etkilenen 20 ülke arasında yer alması ve yaklaşık 3 bin 500 ek sıcaklık kaynaklı ölümün yaşanması bekleniyor. Sudan’ın ise yalnızca önümüzdeki altı ayda yaklaşık 5 bin 600 ek sıcaklık kaynaklı ölümle karşı karşıya kalabileceği tahmin ediliyor.
El Niño rekor kırdı ve küresel ısınma ile birleşiyor
Gezegeni ısıtan mevcut El Niño, olayın zirveye ulaşmasının beklenmesinden aylar önce pazartesi günü şimdiye kadar kaydedilen en yüksek sıcaklık seviyesini aştı. Önceki El Niño olaylarına kıyasla olağanüstü güçlü olması nedeniyle dikkat çeken olay, doğal bir iklim olayı olmasına rağmen küresel ısınmanın etkileriyle daha yüksek sıcaklıklar üzerinde gelişiyor.
Araştırmanın ortak yazarlarından Chicago Üniversitesi profesörü ve Climate Impact Lab’in kurucularından Michael Greenstone, tahmin edilen 451 bin ölümün büyük bir sayı olduğunu belirterek bu sayının aileleri, çalışanları ve günlük yaşamlarını sürdüren insanları ifade ettiğini söyledi.
Araştırmanın tahminleri, mevcut sıcaklık öngörülerinin sona erdiği Şubat 2027’ye kadar olan dönemi kapsıyor. Ancak araştırmacılar, sıcaklık kaynaklı ölümlerdeki artışın Haziran veya Temmuz 2027’ye kadar devam etmesini bekliyor.
Araştırmacılara göre mevcut El Niño, iklim krizinin yaklaşık 20 yıl içinde yaratması beklenen sıcaklık seviyelerinin bugünden yaşanması anlamına geliyor. California Üniversitesi Berkeley’den raporun ortak yazarı Tamma Carleton, acil durum müdahalelerinin artırılması ve kaynakların doğru bölgelere yönlendirilmesiyle bu yıl çok sayıda hayatın kurtarılabileceğini söyledi.
Carleton, gelecekte bugünün aşırı sıcaklıklarının normal hale gelmesi durumunda sürekli bir acil durum haliyle yaşanamayacağını belirterek hayat kurtaracak araçların geliştirilmesi ve uygulanması için şimdiden harekete geçilmesi gerektiğini ifade etti.
Araştırma 24 bin 378 bölgeden veriyle hazırlandı
Tahminler, dünya genelindeki 24 bin 378 bölgeden elde edilen veriler kullanılarak hazırlandı. Araştırmacılar, sıcaklık ile ek sıcaklık kaynaklı ölümler arasındaki aylık ilişkiyi inceleyen hakemli yöntemleri, El Niño’nun önümüzdeki aylarda sıcaklıklarda yaratacağı artışlara ilişkin tahminlerle birleştirdi.
Karşılaştırma için 1996-2025 yılları arasındaki ortalama aylık sıcaklık kaynaklı ölüm oranları kullanıldı.
Araştırma henüz hakemli bir dergide yayımlanmadı ve bir bilimsel dergiye gönderilmesi planlanıyor. Greenstone, durumun aciliyeti nedeniyle sonuçları bekletmenin sorumsuzluk olacağını düşündüklerini söyledi.
Gıda güvenliği tehdidi ve geçmiş El Niño örnekleri
El Niño’nun etkisinin yalnızca sıcaklık kaynaklı ölümlerle sınırlı kalmayacağı belirtiliyor. Dünya Gıda Programı (WFP), ağustos ayında yaptığı değerlendirmede El Niño’nun yaklaşık 50 milyon kişiyi akut açlıkla karşı karşıya bırakabileceği ve gıda fiyatlarını artırabileceği uyarısında bulundu.
1877-1878 yıllarındaki büyük El Niño’nun ise kuraklık ve kıtlık nedeniyle 50 milyondan fazla kişinin ölümüne yol açtığı tahmin ediliyor. Hindistan, Brezilya ve Çin o dönemde en ağır etkilenen ülkeler arasında yer almıştı.
Imperial College London’dan iklim bilimci Friederike Otto da mevcut El Niño’nun iklim sistemindeki enerjinin büyük ölçekte yeniden dağılması anlamına geldiğini ve çok daha sıcak hale gelmiş, insan etkisi altındaki bir iklim sistemi üzerinde geliştiğini söyledi.
Otto’ya göre El Niño geçici bir olay ancak fosil yakıt kullanımının sürmesi nedeniyle her yeni olay daha sıcak bir temel sıcaklık üzerinde gerçekleşiyor. Bu durum, toplumların ortaya çıkan sıcaklık, gıda güvenliği ve su stresi gibi sonuçlarla başa çıkmasını giderek zorlaştırıyor.
