ABD merkezli The Washington Institute’de yayımlanan analizde, Suriye’nin yeniden şekillendiği ancak sürecin ciddi riskler ve belirsizlikler barındırdığı vurgulandı.
Makalede, bir yandan ekonomik destek, diplomatik açılımlar ve uluslararası bağlar yoluyla yeni bir devlet yapılanmasının mümkün olduğu; diğer yandan ise derin siyasi ve güvenlik reformlarının zorunlu olduğu ifade edildi.
Bileşenlerin hakları ve siyasi reform vurgusu
Analizde, özellikle Suriye’deki diğer bileşenlerin güvenliği ve haklarının anayasal ve kurumsal güvencelerle korunmasının, yeni dönemin meşruiyeti açısından belirleyici olacağı kaydedildi. Siyasi reformların yüzeysel değil, yapısal dönüşümler içermesi gerektiği belirtilirken; güvenlik reformlarının da disiplinli ve şeffaf biçimde yürütülmesinin altı çizildi.
SDG-Şam hattı: En zorlu başlıklardan biri
Yazıya göre, Suriye’nin kuzeydoğusunda etkili olan Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile Şam yönetimi arasındaki ayrışma, ülkenin geleceğini belirleyecek temel sınavlardan biri olarak öne çıkıyor.
Şam’ın merkeziyetçi yönetim yaklaşımı ile SDG’nin ademi merkeziyetçilik talebi arasındaki fikir ayrılığının, siyasi çözüm sürecinin en kritik başlıklarından biri olduğu ifade ediliyor.
Taraflar arasında sağlanacak olası bir uzlaşmanın, Suriye’nin birleşik ve istikrarlı bir geleceğe yönelmesi açısından anahtar rol oynayacağı değerlendirmesi yapılıyor.
Eski IŞİD ve HTŞ unsurları: Güvenlik riski
Analizde, güvenlik güçlerinin yeniden yapılandırılması sürecinde eski IŞİD üyeleri, Heyet Tahrir Şam (HTŞ) bağlantılı savaşçılar ve yabancı militanlarla ilgili ciddi zorlukların sürdüğü belirtildi.
Bu unsurların bir kısmının Suriye ordusuna entegre edilmeye çalışıldığı, ancak bu sürecin radikal eğilimlerin yeniden güç kazanması riskini de beraberinde getirdiği ifade edildi. Militan ailelerinin ve eski savaşçı ağlarının varlığının da güvenlik risklerini artırabileceği kaydedildi.
Uluslararası topluma çağrı
Makalede, Suriye’nin yeniden inşa sürecinin yalnızca iç dinamiklerle değil, dış aktörlerin müdahil olduğu çok katmanlı bir denklem içinde ilerlediği vurgulandı.
Uluslararası toplumun dikkatli, koordine ve uzun vadeli bir strateji geliştirmesi gerektiği belirtilirken; güvenlik reformları, militanların etkisizleştirilmesi ve kurumsal yeniden yapılanma süreçlerinin eş zamanlı ve tutarlı biçimde yürütülmesinin hayati önem taşıdığı ifade edildi.
