ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, bu akşam Beyaz Saray’da bir araya gelecek.
DW Türkçe’nin haberine göre görüşmede Netanyahu’nun İran konusunda Trump’a baskı yapması bekleniyor. İsrail Başbakanı, yaklaşık bir yıl önce göreve dönen Trump’la yedinci görüşmesinde Umman arabuluculuğundaki ABD ile İran arasındaki nükleer görüşmeleri etkilemeyi hedefliyor. Buna göre Netanyahu, görüşmelerde İran’ın nükleer programının yanı sıra füze cephaneliği ve diğer güvenlik tehditlerinin de ele alınmasını istiyor.
İsrail’in talepleri
Reuters’a konuşan konuya yakın kaynaklara göre İsrail, ABD’nin “İran’ın balistik füze programına sınırlama getirmeyen veya Hamas ve Hizbullah gibi silahlı gruplara desteğini sona erdirmeyen dar kapsamlı bir nükleer anlaşmayı” kabul etmesinden kaygı duyuyor. Kaynaklardan birine göre, iki lider ayrıca ABD-İran diplomasisinin başarısız olması durumunda askeri müdahaleyi de görüşebilir.
Netanyahu, Trump ile görüşmesi öncesinde gazetecilere yaptığı açıklamada, “Başkan’a müzakerelerdeki ilkelerimize ilişkin görüşlerini sunacağını” söyledi.
ABD ile İran arasında geçen sene Umman’da yürütülen müzakereler, İsrail’in Haziran ayında İran’a saldırmasıyla başlayan ve 12 gün süren savaş nedeniyle sonuçsuz kalmıştı. ABD de İran’ın nükleer tesislerine hava saldırılarıyla, savaşa müdahil olmuştu.
Füzelerine kısıtlama getirmeyi reddeden İran tarafı, Cuma günkü görüşmelerin nükleer konularla sınırlı olduğunu belirtti.
Trump ise müzakereleri genişletme konusunda belirsiz ifadeler kullandı. Trump, dün Axios’a verdiği demeçte, herhangi bir anlaşmanın “tabii ki İran’ın nükleer programını kapsayacağını, ancak füze stoklarını da ele almanın mümkün olduğunu” söyledi. Trump bu röportajında İran yakınlarına konuşlanan ABD güçlerine takviye olarak ikinci bir uçak gemisi göndermeyi düşündüğünü de belirtti.
Trump’ın İran’a saldırma tehditleri ile tırmanan gerilim, Ortadoğu’da yeni bir savaş endişesini artırmıştı.
USS Abraham Lincoln uçak gemisi başta olmak üzere bölgeye takviye askeri güç gönderen Trump, İran’ın müzakerelerde uzlaşmaması durumunda “çok kötü şeyler olabileceğini” söylemişti.
Görüşmeler geçen cuma başlamıştı
İki ülke arasındaki görüşmeler geçen Cuma, Umman’da başlamıştı. İsrail, ABD ile İran arasında yapılacak herhangi bir anlaşmanın balistik füzelerin sınırlandırılmasını ve İran’ın bölgedeki müttefiklerine verdiği desteğin sona erdirilmesini de içermesini talep ediyor. İsrail, İran’ın nükleer ve füze programını kendisi için en büyük varoluşsal tehdit olarak görüyor.
Gazze
Trump ile Netanyahu’nun görüşmesinde gündemde Gazze konusunun da yer alması bekleniyor.
Trump, arabuluculuğunu yaptığı ateşkes anlaşmasını ilerletmeyi hedefliyor. ABD Başkanı’nın savaşın sona erdirilmesi için hazırladığı 20 maddelik plan, Hamas’ın silah bırakması gibi konulardan dolayı taraflar arasındaki anlaşmazlıklar nedeniyle duraklamış durumda.
Öte yandan Netanyahu’nun ziyareti, İsrail güvenlik kabinesinin geçen Pazar günü, Batı Şeria’da İsrailli yerleşimcilerin toprak satın almasını kolaylaştıracak ve bölgede İsrail’e daha geniş yetkiler verecek adımları onaylamasının ardından gerçekleşiyor.
Trump, Axios’a verdiği demeçte “İsrail’in Batı Şeria’yı ilhak etmesine karşı olduğunu” söyleyerek “Düşünecek yeterince şeyimiz var” diye konuşmuştu.
