ABD Başkanı Donald Trump’ın CNN, MS NOW ve Politico muhabirlerinin Beyaz Saray’a girişini yasaklaması ve gazetecilerin akreditasyonlarını iptal etmesinin ardından, ülkenin beş büyük televizyon ağı başkanlık etkinliklerinin ortak havuz yayınını durdurma kararı aldı. Aynı gün CNN, MS NOW ve Politico da Trump yönetimine karşı dava açtı.
Trump, 18 Eylül Cuma günü CNN, MS NOW ve Politico’yu “fake news” olarak nitelendirerek Beyaz Saray’a girişlerini yasakladı. Üç medya kuruluşunun gazetecilerinin akreditasyonları iptal edilirken, muhabirlerin cumartesi günü Beyaz Saray’a girişlerine de izin verilmedi.
Beş büyük televizyon ağı başkanlık havuzunu durdurdu
ABC, CBS, CNN, Fox News ve NBC, uzun yıllardır ABD başkanının seyahat ve etkinliklerini dönüşümlü biçimde takip eden televizyon havuzunda görev alıyor. Ağlar, özellikle başkanın katıldığı ve tüm medya kuruluşlarının aynı anda ekip bulundurmasının mümkün olmadığı etkinliklerde görüntü ve sesi ortak olarak paylaşıyor.
Sistem kapsamında başkanlık etkinliklerini takip etme görevi ağlar arasında dönüşümlü olarak yürütülüyor. Bu görev, başkanın seyahatleri sırasında uçakta ve bazı etkinlik alanlarında yaşanan fiziksel alan kısıtlamaları nedeniyle de önem taşıyor.
Trump yönetiminin CNN’i havuz görevinden çıkarmasının ardından sıra CNN’deydi. CNN’in pazartesi günü Trump’ın New York ziyaretini ve Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında gerçekleştireceği etkinlikleri takip etmesi ve görüntüleri diğer medya kuruluşlarına aktarması planlanıyordu.
Ancak CNN’in görevini yerine getirmesine izin verilmemesi üzerine ABC, CBS, Fox News, NBC ve CNN ortak bir kararla başkanlık televizyon havuzu kapsamında Trump etkinliklerine yönelik yayın akışını durdurdu. Fox News Washington büro şefi Brian Boughton, havuzun başkanı sıfatıyla kararı medya kuruluşlarına iletti.
Beş ağ ortak açıklamalarında, kamuoyunun hükümet hakkında doğru ve bağımsız bilgi alma hakkının bulunduğunu belirterek, hiçbir yönetimin haberlerinden hoşlanmadığı bir medya kuruluşunu dışlamaması gerektiğini ifade etti.
Trump’ın BM programında ortak televizyon havuzu olmayacak
Karar nedeniyle Trump’ın 21 Eylül’de başlayan New York ziyareti ve Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında gerçekleştireceği programlarda beş büyük televizyon ağının oluşturduğu başkanlık televizyon havuzu görev yapmayacak.
CNN’in normal takvimde üstlenmesi gereken havuz görevinin engellenmesi üzerine başka bir televizyon ağının CNN’in yerine geçirilmemesi kararlaştırıldı. Böylece Trump’ın New York’taki başkanlık etkinlikleri için bu sistem üzerinden ortak televizyon görüntüsü sağlanmayacak.
Diğer televizyon havuzlarının yanı sıra Kongre, ziyaretçi devlet yetkilileri ve bazı Washington etkinliklerine yönelik yayınların ise devam edeceği belirtildi.
CNN, MS NOW ve Politico Trump yönetimine dava açtı
Trump yönetiminin erişim yasağının ardından CNN, MS NOW ve Politico da hukuki süreci başlattı. Üç medya kuruluşu, Washington DC’deki federal mahkemede Trump yönetimine karşı dava açtıklarını duyurdu.
Ortak açıklamada, gazetecilerin akreditasyonlarının kendilerine herhangi bir bildirim veya süreç işletilmeden iptal edildiği belirtildi. Kuruluşlar, hükümetin haber içeriklerinden duyduğu rahatsızlığın erişim yasağının gerekçesi olduğunu belirterek bunun basın özgürlüğü ve kamuoyunun bağımsız haberciliğe erişimi açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.
Üç kuruluş, davada ABD Anayasası’nın Birinci Değişikliği kapsamında basın özgürlüğü ve ifade özgürlüğü haklarının ihlal edildiğini savunuyor. Davada ayrıca Trump yönetiminin gazetecilerin Beyaz Saray’a erişimini yeniden sağlaması için geçici bir tedbir kararı talep edildi. Davaya ilişkin acil duruşmaların bu hafta içinde yapılması bekleniyor.
Beyaz Saray Muhabirleri Derneği’nden tepki
Beyaz Saray Muhabirleri Derneği (WHCA) de gazetecilerin erişiminin haber içeriklerine veya yönetimin haberlerden duyduğu rahatsızlığa göre sınırlandırılmaması gerektiğini belirterek karara tepki gösterdi.
Trump ise yasağı savunurken CNN, MS NOW ve Politico’nun kendisi ve yönetimi hakkında “fake news” olarak nitelendirdiği haberler yaptığını söyledi. Trump ayrıca başka medya kuruluşlarının da benzer şekilde yasaklanabileceğinin sinyalini verdi.
Böylece Trump yönetiminin üç medya kuruluşuna yönelik Beyaz Saray erişim yasağı, yalnızca ilgili kuruluşlarla yönetim arasındaki bir erişim tartışmasının ötesine geçerek, başkanlık etkinliklerinin televizyon havuz sistemiyle izlenmesi ve basın özgürlüğünün sınırları konusunda da yeni bir hukuki ve kurumsal tartışma başlattı.
