Yemen’de İran destekli Husiler ile hükümete bağlı güçler arasındaki çatışmalar yeniden şiddetlendi. Özellikle ülkenin güneybatısındaki Taiz ve batıdaki Hudeyde kentlerinde yoğunlaşan çatışmalar, son günlerde farklı bölgelere yayıldı.
Çatışmaların son günlerdeki bilançosuna ilişkin taraflardan farklı açıklamalar gelirken, en az 63 kişinin yaşamını yitirdiği bildirildi. Bunların 6’sının sivil olduğu belirtildi.
Hükümet güçlerinden 26 askerin, Husilere bağlı 31 kişinin yaşamını yitirdiği açıklanırken, tarafların verdiği kayıp sayıları bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı.
Taiz’de sivilleri taşıyan otobüs hedef alındı
Çatışmaların en yoğun yaşandığı bölgelerden biri Taiz’in batısındaki bölgeler oldu.
Taiz ile Aden arasında yolcu taşıyan bir otobüsün füze saldırısıyla hedef alınması sonucu 6 sivil yaşamını yitirdi, 7 kişi yaralandı. Yemen hükümeti saldırıdan Husileri sorumlu tuttu.
Husilerin Taiz’de sivillerin bulunduğu bölgelere yönelik saldırılarında da çocuklar yaralandı. Yemen resmi haber ajansı SABA’ya göre, Taiz’de 7, 8 ve 13 yaşlarındaki üç çocuk ile bir kadın, Husi keskin nişancılarının saldırısında yaralandı.
Ayrıca Taiz’de sivillerin bulunduğu Heyce el-Abd yolu da balistik füzeyle hedef alındı. Saldırıda 4 sivil yaşamını yitirdi, 9 kişi yaralandı. Yerel kaynaklar, saldırının Taiz’i Lahic ve Aden’e bağlayan yol üzerindeki yolcu otobüslerini hedef aldığını aktardı.
Hükümet güçleri bazı bölgelerde ilerledi
Hükümet güçleri, Taiz ve Hudeyde’de Husilerin kontrolündeki bazı bölgelerde ilerleme sağladığını duyurdu.
Taiz’e bağlı Hafyan ilçesinde El-Vesre, Said Taha, Zeyban, El-Hudeyre ve en-Necdeyn tepelerinin kontrol altına alındığı bildirildi. Söz konusu noktaların Husilere lojistik destek sağlayan güzergahlar üzerinde bulunduğu belirtildi.
Taiz’in batısındaki Kedha, Mekbene ve Cebel Habeşi cephelerinde de çatışmalar sürüyor. Hükümet güçleri bazı mevzileri yeniden ele geçirdiklerini açıklarken, Husilerin de hükümet güçlerinin mevzilerine yönelik saldırılar düzenlediği bildiriliyor.
Hükümet güçleri ayrıca Taiz’in batısında Husilere ait 2 insansız hava aracını (İHA) düşürdüğünü açıkladı.
Hudeyde’de Hays’ın kontrolü el değiştirdi
Çatışmaların bir diğer merkezi ise Kızıldeniz kıyısındaki Hudeyde oldu.
Yemen hükümet güçleri, Hudeyde’nin güneyindeki Hays ilçesinin kontrolünü Husilerden aldığını açıkladı. Hays, Taiz, Hudeyde ve İbb vilayetlerini birbirine bağlayan noktada bulunması nedeniyle stratejik önem taşıyor.
Hükümet güçlerinin Hudeyde’de Sagam ve El-Cerahi cephelerinde de ilerlediği, El-Cerahi’de onlarca Husinin yakalandığı bildirildi.
Husiler ise Hudeyde’nin güneyindeki Hays ilçesinde eğitim bakanlığına bağlı bir ofise balistik füze saldırısı düzenledi.
Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi, Hays’ın ele geçirilmesinin ardından yaptığı açıklamada, Husilerin “yanlış hesaplarının kapsamlı çöküşün kapılarını açtığını” savundu.
Çatışmalar Marib ve Şebve’ye yayıldı: Sivil kayıplar artabilir
Gerilim Taiz ve Hudeyde ile sınırlı kalmadı.
Ülkenin orta kesimindeki Marib, petrol ve doğal gaz kaynakları ile hükümet güçlerinin önemli merkezlerinden biri olması nedeniyle stratejik konumunu koruyor. Husilerin Marib’deki bazı askeri kamplara ve mevzilere füze ve İHA saldırıları düzenlediği bildirildi.
Hükümet kaynakları, bazı saldırıların yerinden edilmiş kişilerin kaldığı kampların yakınlarına kadar ulaştığını ve sivil kayıplara neden olduğunu aktardı.
Marib’in güneydoğusundaki Şebve vilayetinde de çatışmalar yaşandı. Petrol kaynakları ve Marib’e yakınlığı nedeniyle stratejik öneme sahip Beyhan ve çevresinde taraflar arasında saldırılar düzenlendi.
Gerilim doğudaki Hadramevt vilayetine de ulaştı. Husilerin El-Aber askeri kampına yönelik saldırılar düzenlediği bildirildi.
Böylece son haftalarda çatışmalar Taiz, Hudeyde, Marib ve Şebve’nin yanı sıra Hadramevt, Cevf, Beyda ve Dali gibi bölgelere de yayıldı.
Hudeyde’de yeni göç dalgası
Çatışmalar sivillerin yerinden edilmesini de beraberinde getiriyor.
Hudeyde’de Hays, El-Cerahi ve Cebel Ras bölgelerindeki köy ve yerleşimlerden 57 ailenin, yaklaşık 400 kişinin çatışmalar nedeniyle bölgeden ayrıldığı bildirildi.
Birleşmiş Milletler (BM) İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA), Taiz ilinde tırmanan çatışmalar nedeniyle son iki günde 1790 ailenin yerinden edildiğini bildirdi.
OCHA’nın açıklamasına göre, hükümet güçleri ile Husiler arasında yoğunlaşan çatışmalar çok sayıda Yemenlinin yaşadıkları bölgeleri terk etmek zorunda kalmasına yol açtı.
Yıllardır süren savaş nedeniyle milyonlarca kişinin yerinden edildiği Yemen’de yeni çatışma dalgası, zaten ağır olan insani koşulları daha da kötüleştirme riski taşıyor.
Muha ve Babülmendep hattı neden önemli?
Çatışmaların bir diğer önemli noktası Kızıldeniz kıyısındaki Muha ve çevresi.
Muha, Babülmendep Boğazı’na yakınlığı nedeniyle hem askeri hem de ticari açıdan stratejik öneme sahip. Kent, Husilere karşı savaşan Ulusal Direniş Güçleri’nin kontrolünde bulunuyor.
Muha Limanı da Husilerin kontrolündeki Hudeyde Limanı’na karşı hükümet güçlerinin kontrolündeki bölgeler açısından önemli bir ticaret ve ulaşım noktası.
Ağustos ayından bu yana Muha ve liman çevresine füze ve İHA saldırıları düzenlendiği bildirildi. Saldırılarda liman tesislerinin yanı sıra evler, ticari işletmeler ve enerji altyapısının da zarar gördüğü aktarıldı.
Çatışmaların Kızıldeniz’i Aden Körfezi’ne bağlayan Babülmendep Boğazı’na yakın bölgelerde yoğunlaşması, Yemen’deki gelişmeleri yalnızca ülke içindeki bir çatışma olmaktan çıkararak bölgesel güvenlik ve deniz ticareti açısından da önemli hale getiriyor.
2022 ateşkesinden sonra en ciddi tırmanış
Yemen’de taraflar arasında 2022’de BM öncülüğünde sağlanan ateşkes, ülke genelindeki çatışmaları büyük ölçüde azaltmıştı. Ancak ateşkesin sona ermesinin ardından bölgede görece sakin bir dönem yaşanırken, son aylarda gerilim yeniden yükseldi.
Temmuz ayında başlayan karşılıklı saldırılar ağustos ayında farklı bölgelere yayıldı. Eylül ayının ilk günlerinde ise Taiz ve Hudeyde’de çatışmaların yoğunlaşmasıyla birlikte can kayıpları arttı.
BM, çatışmaların yeniden geniş çaplı bir savaşa dönüşebileceği uyarısında bulunuyor.
