Yunanistan ile İsrail arasında imzalanan, 3 milyar euroluk bütçesi ve askeri donanımıyla iki ülke arasında şimdiye kadar yapılmış en kapsamlı hava savunma anlaşması olan “Aşil Kalkanı”, ülkedeki sol muhalefet ve basın tarafından Yunanistan aleyhine “stratejik ve teknolojik bağımlılık” olarak değerlendirilirdi. Ülkede hayat pahalılılığı devam ederken, milyonlarca euroluk kaynağın savunmaya yönlendirilmesi de eleştirildi.
Yunan haber sitesi in.gr’de yayımlanan değerlendirmede, hükümetin fiyat artışlarına karşı açıkladığı önlemlerin geçici olduğu vurgulanarak, milyarlarca euroluk kaynağın savunma harcamalarına yönlendirildiği vurgulandı. Değerlendirmede, 1740 üründe bugünden itibaren ortalama yüzde 9,5 fiyat indirimi uygulanacağı, ancak programın ekimde sona ereceği belirtilerek şirketlerin bu tarihten sonra yeniden zam yapabileceği ve hayat pahalılığının kış aylarında da gündemde kalabileceği ifade edildi. Yazıda ayrıca Ortadoğu’daki gelişmeler nedeniyle petrol fiyatlarında yaşanan dalgalanmaların tedarik zincirine yansımaya başladığı ve bunun Yunanistan’daki fiyatlar üzerinde de baskı oluşturabileceği değerlendirmesine yer verildi.
‘Derin teknolojik bağımlılık, jeopolitik bahis’
To Pontiki gazetesi ise “Aşil Kalkanı mı İsrail koltuk değneği mi? 3 milyar, bağımlılık ve tehlikeli jeopolitik bahis” başlıklı analizinde, anlaşmanın Yunanistan’ı uzun vadeli olarak İsrail savunma sistemlerine bağlayabileceğine işaret etti. İsrail ile Yunanistan arasındaki anlaşma Davud Sapanı, Demir Kubbe, BARAK MX ve SPYDER sistemlerinden oluşacak çok katmanlı hava savunma ağını kapsıyor. Yazıda, “Neden İsrail, neden bu büyüklükte bir anlaşma ve neden bu kadar derin teknolojik bağımlılık?” soruları yöneltilerek, Yunanistan’ın ulusal savunmasının önemli bir bölümünün İsrail sistemlerine bağlanmasının yaratabileceği siyasi ve stratejik sonuçların tartışılması gerektiğine vurgu yapıldı. Anlaşmanın yalnızca askeri değil, siyasi ve jeopolitik sonuçları bulunduğuna işaret edilen analizde, İsrail ile giderek derinleşen stratejik ilişkinin Atina’nın gelecekte Tel Aviv’e karşı bağımsız politika yürütme imkanını sınırlayabileceği kaydedildi.
‘Yunanistan’ı Ortadoğu’daki çatışmalara çekecek’
News247 haber sitesinde yayımlanan değerlendirmede ise İsrail ile yapılan anlaşmanın Yunanistan’ı Ortadoğu’daki çatışmalara daha fazla dahil edebileceği vurgulandı. Yazıda, İsrail’in Gazze politikası nedeniyle uluslararası alanda yoğun eleştirilerle karşılaştığı bir dönemde Atina’nın yaklaşık 3 milyar euroluk anlaşmayla İsrail’e ekonomik destek sağladığı görüşü dile getirildi. Yunanistan’ın Arap dünyasıyla uzun yıllara dayanan ilişkilerinin altının çizildiği değerlendirmede, ülkenin savunmasını güçlendirmesinin gerekli olduğu, ancak bunun İsrail ile bu ölçüde yakın bir stratejik bağ kurulmadan da gerçekleştirilebileceği belirtildi.
‘3 milyar euroluk bütçe vatandaşların vergilerinden karşılanacak’
Koutipandoras haber sitesi de anlaşmayı İsrail savunma sanayisine aktarılacak kaynak üzerinden eleştirdi. Sitede, yaklaşık 3 milyar euroluk tutarın Yunanistan’ın 2026 için öngörülen doğrudan vergi gelirlerinin yaklaşık yüzde 5,34’üne karşılık geldiği hesaplandı. Haberde, söz konusu miktarın vatandaşların vergileriyle karşılanacağı vurgulanarak, bu büyüklükteki bir kaynağın İsrail savunma sanayisine aktarılmasına tepki gösterildi.
Yanis Varufakis: Utanç verici
Eski Yunanistan Maliye Bakanı Yanis Varufakis, Yunanistan’ın İsrail ile imzaladığı “Aşil Kalkanı” hava savunma anlaşması için “utanç verici” yorumunu yaptı.
Varufakis, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından anlaşmaya ilişkin bir haberi paylaşarak, “Utanç verici! Başka bir şey değil.” ifadesini kullandı.
Aynı hesaptan yaptığı bir başka paylaşımda ise “Yunanların büyük bir çoğunluğu soykırımcı Apartheid devletine karşı olmasına rağmen, biz yönetici sınıfımızın bu rezil anlaşmayla Yunanistan’ı lekelemesine izin verdik” değerlendirmesinde bulundu.
SYRIZA: Stratejik özerlik mi, bağımlılık mı?
Yunanistan’da muhalefetteki partiler de “Aşil Kalkanı” anlaşmasına tepki göstermiş, İsrail ile savunma alanındaki ilişkilerin derinleşmesini ve anlaşmanın yaklaşık 3 milyar avroluk maliyetini eleştirmişti. Radikal Sol Koalisyon (SYRIZA), 31 Ağustos’ta Yunanistan’ın İsrail’den hava savunma sistemleri alımına ilişkin imzaladığı yaklaşık 3 milyar avro değerindeki anlaşmaya yönelik yazılı açıklama yayınladı.
Açıklamada, “Yeni Demokrasi hükümeti, uluslararası örgütlerin tepkilerini görmezden gelen, Batı Şeria’da da uluslararası hukuku çiğneyen soykırımcı İsrail hükümeti ile Yunanistan’ın savunma ve askeri alandaki bağımlılığını artırmayı seçiyor. Jeopolitik sorunlarla dolu bir dönemde Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias, Yunanistan’ın caydırıcı gücünü sözde artırmasını kutluyor” ifadeleri yer aldı.
Hükümetin bu anlaşmayı bir zafer olarak değerlendirmesine rağmen cevaplanması gereken birçok soru olduğuna işaret edilen açıklamada, Yunanistan’ın üçüncü ülkelere bağımlılıktan uzak, ekonomik olarak sürdürülebilir, dayanıklı, ulusal olarak kontrol edilen bir hava savunma sistemi edinip edinemeyeceği sorusu dile getirildi.
Açıklamada, “Ülkemiz gerçekten daha fazla stratejik özerklik kazanıyor mu yoksa İsrail’e stratejik karşılıklı bağımlılık çerçevesinde, İsrail-ABD anti balistik ve uçaksavar güvenlik sistemine mi dahil oluyor?” sorusuna da yer verildi.
Hükümetin yaklaşık 3 milyar avroluk bir savunma harcamasını şeffaf olmayan ve Yunan mükelleflere yük getirecek şekilde yaptığı eleştirisinin de bulunduğu açıklamada, “Ülkemiz, stratejik özerklik çerçevesinde, siyasi hesap verilebilirliğin ve mutlak şeffaflığın garanti altına alındığı güçlü bir hava savunmasına ihtiyaç duymaktadır.” ifadesi de kullanıldı.
Hükümetten anlaşmanın teknik detaylarına ilişkin bilgi vermesi ve Yunanistan’ın stratejik bağımsızlığını ne kadar garanti altına aldığını belirtmesi istendi.
Yunanistan Komunist Partisi’nden hükümete ‘savaş hazırlığı’ eleştirisi
Yunanistan Komünist Partisinden (KKE) yapılan yazılı açıklamada, İsrail ve Yunanistan arasında imzalanan anlaşma, “Yeni Demokrasi hükümetinin, savaş hazırlıklarını hızlandırmaya, ülkemizin, halkımızın emperyalist savaşlara, planlara ve bölgedeki ABD-NATO arzularına dahliyetini derinleştirmeye yönelik bir başka tehlikeli kararıdır.” ifadesiyle eleştirildi.
Açıklamada, İsrail ile “stratejik ilişkilerin” Ege ve Doğu Akdeniz’de Türkiye ve Yunanistan arasındaki karşıtlıkta “ateşi körüklediği” yorumu yapılarak, yaklaşık 3 milyar avroluk harcamanın Yunan halkına pahalıya mal olduğuna işaret edildi.
Yunan halkının hükümetin anlaşmaya ilişkin kutlamalarına katılmak için bir sebebi olmadığı belirtilen açıklamada, anlaşmaya tepki göstermek için birçok sebebi bulunduğu ifade edildi.
İsrail ile Yunanistan arasında Aşil Kalkanı hava savunma anlaşması imzalandı
