Antalya, 14-18 Kasım tarihleri arasında COP31 müzakerelerine karşı Halkların İklim Zirvesi (HİZ) adlı alternatif bir iklim buluşmasına ev sahipliği yapıyor.
Bugün Antalya Barosu’nun ev sahipliğinde gerçekleştirilen Zirve’de şehirde hâlâ devam eden COP31’de, iklim finansmanı müzakerelerinde somut güvencelerin oluşmaması ve karbon piyasalarına yönelik yaklaşımlar sivil toplum örgütleri tarafından eleştirildi.
Halkların İklim Zirvesi’nin (HİZ), 13 Kasım’daki oturumlarında iklim finansmanı, uyum, kayıp ve zarar mekanizmaları ile karbon piyasalarına ilişkin tartışmalar gündemdeydi.
Zirve kapsamında yapılan basın açıklamasında, iklim müzakerelerinin tarihsel sorumlulukların yerine getirilmesi konusunda hâlâ yetersiz kaldığı vurgulandı.
Açıklamada “İklim finansmanı bir yardım veya yatırım fırsatı değil, tarihsel sorumluluğun ve iklim adaletinin gereğidir” denildi.
Kamu finansmanı talebi istişare belgesinde
13 Kasım’da gelişmekte olan ülkelerin Paris Anlaşması’nın 9.1. maddesi kapsamında dile getirdiği kamu finansmanı talebi COP31 Başkanlığı’nın istişare belgesine dahil oldu.
Paris Anlaşması’nın bu maddesi, gelişmiş ülkelerin gelişmekte olan ülkelere iklim finansmanı sağlama yükümlülüğünü düzenliyor.
“Sözlerin tutulmaması uluslararası güveni zedeledi”
Halkların İklim Zirvesi’nde bu konuya ilişkin, Türkiye ve Avustralya’nın yeni hedefler belirlemekten ziyade mevcut taahhütlerin uygulanmasına odaklanan yaklaşımının, finansman açığının nasıl kapatılacağı sorusunu yanıtsız bıraktığı eleştirileri yapıldı.
Küresel Kuzey ülkelerinin tarihsel emisyonlarıyla krizin başlıca sorumlusu olduğu hatırlatılan açıklamada, geçmişteki finansman sözlerinin tutulmamasının uluslararası güveni zedelediği ifade edildi.
“Uyum finansmanı ihtiyaçların gerisinde kalıyor”
COP31 kapsamında küçük ada devletleri ve en az gelişmiş ülkelerin iklim finansmanına erişimi için ayrı bir oturum düzenlendi. Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) değerlendirmelerine göre, uyum finansmanının üç katına çıkarılması hedefi 2035’te yıllık 85-120 milyar dolar sağlayabilecek olsa da bu rakam, gelişmekte olan ülkelerin tahmini uyum ihtiyaçlarının altında kalıyor.
Açıklamada, iklim adaletinin zengin ülkelerin ekonomilerini yeşilleştirirken diğer ülkeleri ekonomik bağımlılığa sürüklemesiyle sağlanamayacağı belirtilerek teknoloji transferi, hibe desteği ve kamusal yatırımların güvence altına alınması çağrısı yapıldı.
Karbon piyasalarına eleştiri
Zirvede ayrıca, Paris Anlaşması’nın 6. maddesi çerçevesinde karbon piyasalarının teknik inceleme süreçleri ve uygulama mekanizmaları da masaya yatırılarak, karbon kredisi ticaretinin fosil yakıt kullanımını sürdürmek için bir bahane olamayacağı belirtildi.
Metinde, karbon ticareti mekanizmalarının gerçek emisyon azaltımlarını erteleyebileceği ve yerel halkların toprak ile su varlıkları üzerindeki haklarını tehdit edebileceği uyarısında bulunuldu.
