Fikir ve Sanat Atölyesi (FİSA) Çocuk Hakları Merkezi’nin medya tarama verilerinden derlediği 2026 Haziran-Temmuz-Ağustos aylarını kapsayan “Türkiye’de çocuğun yaşam hakkı ihlalleri” raporunu yayımladı. Rapora göre Türkiye’de yaz aylarında önlenebilir nedenler dolayısı ile en az 239 çocuk yaşamını yitirdi. Raporda, “Yaşamını kaybeden çocukların 174’ünün oğlan, 60’ının kız çocuk olduğu belirlenirken, 5 çocuğun ise kimlik bilgisine erişilemedi” denildi. 63 kentten toplanan verilere göre, çocukların yaşam hakkının en çok ihlal edildiği kentler sırasıyla, Şanlıurfa, Gaziantep ve Diyarbakır oldu.
En az 14 çocuk kamu hizmeti alırken öldü
Raporda, devlet hizmeti alırken yaşamını yitiren çocuklara yer verildi. Raporda, “2026 yılının yaz aylarında kamu kurumlarında ve/ya da kamu görevlilerinin bizzat yaptıkları ve/ya da ihmal ederek yapmadıkları nedeniyle gerçekleşen olaylarda en az 14 çocuk yaşamını kaybetti. En az 5 çocuk sağlık hizmeti alırken, 4 çocuk spor ve kültürel etkinlikler sırasında, 3 çocuk yerel yönetim hizmetlerinden yararlanırken ve 2 çocuk sınır geçişi sırasında yaşamını yitirdi” ifadeleri kullanıldı.
Raporda, “Devletin ihmali sonucu gerçekleşen yaşam hakkı ihlalleri” başlığı altında, devletin ihmali sonucu 3 ay içinde en az 225 çocuğunu yaşamını kaybettiği belirtildi. Raporda, “Bu ihlaller, Devletin düzenleme, denetleme gibi yollarla yaşam hakkının ihlalini önleme yükümlülüğünü yerine getirmediği alanlarda meydana geldi. Devletin ihmali sonucu gerçekleşen şiddet, iş cinayetleri, ihmal ve diğer yaşam hakkı ihlalleri kapsamında yaşanan çocuk ölümlerine ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur” denildi.
Raporda söz konusu başlıklar ise şöyle yer aldı:
“Haziran–Ağustos döneminde medyaya yansıyan sınırlı sayıdaki intihar haberine rağmen, en az 5 çocuğun intihar sonucu yaşamını yitirdiği kaydedildi. Bu vakalar arasında 13 yaşındaki bir çocuğun LGS sınavının kötü geçmesinin ardından yaşamına son vermesi ve bir başka çocuğun evde ateşli silahla yaşamına son vermesi yer aldı. İntihar vakalarının yanı sıra, aynı dönemde bireysel silahlanma nedeniyle en az 4 çocuk yaşamını kaybetti. Evde bulunan silahların ateş alması sonucu yaşanan kazalar ile kamusal alanlarda açılan ateşler sonucu yaşanan ölümler bu kategoride sınıflandırıldı. Bazı olaylarda çocukların yakınlarına ait silahlarla yaşamlarını yitirdiği görüldü.
Haziran–Ağustos döneminde en az 46 çocuk kentsel ve kırsal açık alanlarda yaşamını yitirdi. Kentsel ve kırsal açık alanlarda gerçekleşen ölümler; açık inşaat alanları, sulama kanalları, barajlar, nehirler, göletler ve yeterli önlemlerin alınmadığı riskli diğer kamusal alanlarda meydana geldi. Bu çocukların 44’ü, barajlarda, nehirlerde, açık ve güvenlik önlemi alınmamış sularda, çoğunlukla ise Devlet Su İşleri’ne (DSİ) ait sulama kanallarında ‘boğulma’ sonucu yaşamını yitirdi.
Ev kazaları
Ev içi fiziksel güvenlik ve ev kazaları kapsamında ise en az 28 çocuğun yaşamını yitirdiği kaydedildi. Bu ölümlerin 20’si başta açık pencere ve balkonlar olmak üzere yüksekten düşme sonucu gerçekleşti. Bunun yanı sıra, aynı dönemde 6 çocuk elektrik veya yüksek gerilim çarpması, 4 çocuk yangın, 1 çocuk zehirlenme ve 10 çocuk ise diğer ihmaller nedeniyle yaşamını kaybetti. Diğer ihmaller kapsamında kaydedilen 10 çocuk ölümünün 5’i ise çocukların tatil amacıyla bulunduğu turizm mekanlarında meydana geldi. Turizm mekanlarındaki ölümler, çocukların yüksekten düşmesi, sulak alanlarda ya da yetişkinlere yönelik olarak tasarlanmış havuzlarda boğulması sonucu gerçekleşti.
İş cinayetleri
Yaz ayları, çocukların iş yerlerinde daha fazla bulunduğu ve iş cinayetleri nedeniyle yaşamlarını kaybetme riskinin arttığı dönemlerdir. Basına yansıyan bilgilere göre Haziran–Ağustos döneminde en az 44 çocuk iş cinayetlerinde yaşamını kaybetti. Çocukların 36’sı çalışırken yaşamını kaybeden çocuk işçilerdir. Yaşamını kaybeden çocuklardan 3’ü meslek lisesi, 2’si ise Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM) stajı kapsamında iş yerinde bulunurken iş cinayetinde yaşamını kaybetti. 5 çocuk ise mevsimlik tarım işçisi olarak çalışırken yaşamını kaybetti. Yaşamını kaybeden çocukların en az 4’ünün mülteci olduğu belirlendi.
Şiddet
Haziran–Ağustos döneminde şiddet sonucu en az 8 çocuk yaşamını kaybetti. Bu ölümlerin 5’i akran şiddeti, 2’si çocuk cinayeti ve 1’i toplumsal cinsiyet temelli şiddet sonucu meydana geldi. Yaşanan şiddet nedenli 8 çocuk ölümü; çocukların gündelik yaşamlarında, akranları arasında, aile içinde, kamusal alanlarda meydana geldi.
Göçmen ve mülteci çocuklaırn yaşam hakkı ihlali
Haziran–Ağustos döneminde medya izleme çalışması kapsamında en az 19 göçmen ve mülteci çocuğun yaşamını kaybettiği kaydedildi. Bu ölümlerin 3’ü ev içi fiziksel güvenlik ve ev kazaları, 2’si kentsel ve kırsal açık alanlarda yaşanan olaylar, 3’ü trafik kazaları ve 1’i yangınlar nedeniyle gerçekleşti. Bunun yanı sıra 1 çocuk şüpheli ölüm, 1 çocuk afet, 4 çocuk iş cinayeti/çocuk işçi ölümü ve 1 çocuk iş yeri kazası nedeniyle yaşamını kaybetti. 1 çocuk yerel yönetim hizmeti alırken, 2 çocuğun ise sınır geçişi sırasında yaşamını yitirdiği kaydedildi. İş yeri kazaları kategorisi ise çocukların işçi olarak çalışmadıkları, ancak bulundukları iş yerlerinde gerekli önlemlerin alınmaması nedeniyle yaşamlarını kaybettikleri olayları kapsamaktadır. Haziran–Ağustos döneminde 8 çocuk iş yeri kazaları nedeniyle yaşamını yitirdi.”
(MA)
