Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek, önlenebilir çocuk ölümlerine ilişkin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın yanıtlaması istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı’na yazılı soru önergesi sundu.
Çiçek, FİSA Çocuk Hakları Merkezi’nin yayımladığı “Türkiye’de Çocuğun Yaşam Hakkı İhlalleri” bilgi notuna işaret ederek, 2026 yılının ilk beş ayında en az 303 çocuğun önlenebilir nedenlerle yaşamını yitirdiğini belirtti. Çocuk ölümlerinin 69 ile yayılmış olmasının ve benzer nedenlerle tekrar etmesinin, yaşam hakkı ihlallerinin münferit olaylar olmadığını; çocukları korumaya yönelik kamusal mekanizmaların yetersizliğini ortaya koyduğunu ifade etti.
Kamusal alanlarda da çocuklar yaşamını yitirdi
Çiçek, yaşamını yitiren çocuklardan 46’sının hastane, okul, bakım kuruluşu ve yerel yönetim hizmetleri gibi doğrudan kamu hizmeti aldıkları alanlarda hayatını kaybettiğini vurguladı. Diğer ölümlerin ise devletin düzenleme, denetleme ve önleyici politika geliştirme yükümlülüğünü yerine getirmediği alanlarda meydana geldiğini belirten Çiçek, çocukların en güvende olması gereken kamusal alanlarda dahi yaşam hakkı ihlallerinin yaşanmasının çocuk koruma sistemindeki yapısal sorunlara işaret ettiğini kaydetti.
Çiçek ayrıca, çocukların güvenlik önlemleri alınmamış sulama kanalları ve açık sularda boğulduğunu, pencere ve balkonlardan düştüğünü, trafik kazaları ile iş cinayetlerinde yaşamını yitirdiğini belirterek, her yıl benzer biçimde yaşanan bu ölümlerin gerekli önlemlerin alınmadığını gösterdiğini ifade etti.
Çocukların yaşam hakkının korunmasının tüm kamu kurumlarının ortak sorumluluğu olduğunu vurgulayan Çiçek, önlenebilir çocuk ölümlerinin “kaçınılmaz bir kader” olarak değil, önleyici politikaların, etkin denetimin ve hak temelli çocuk koruma sisteminin eksikliğinden kaynaklanan bir kamu politikası sorunu olarak ele alınması gerektiğini belirtti.
Bakanlığa altı soru yöneltti
Çiçek, önergesinde Bakan Göktaş’a şu soruları yöneltti:
- Önlenebilir çocuk ölümlerinin nedenlerini incelemek, risk alanlarını belirlemek ve kamu kurumlarına politika önerileri geliştirmek amacıyla bağımsız bir inceleme ve değerlendirme mekanizması kurulmasına yönelik Bakanlığınız tarafından yürütülen herhangi bir çalışma bulunmakta mıdır?
- 2026 yılının ilk beş ayında Bakanlığınıza bağlı koruma ve bakım kuruluşlarında yaşamını yitiren çocuk sayısı kaçtır? Bu ölümler nedeniyle kaç idari soruşturma başlatılmış, bunlardan kaçı kamu görevlileri hakkında yaptırımla sonuçlanmıştır?
- Sulama kanalları, barajlar, denetimsiz inşaat alanları ve açık sular gibi her yıl çocuk ölümlerinin yaşandığı risk alanlarında önleyici tedbirlerin alınmasına yönelik, Bakanlığınız tarafından ilgili kamu kurumları ve yerel yönetimler nezdinde herhangi bir girişimde bulunulmuş mudur?
- Bakanlığınız, yaşamını yitiren işçileştirilmiş çocuklara ilişkin herhangi bir inceleme veya değerlendirme yapmış mıdır? İşçileştirilmiş çocukların korunması ve başta MESEM olmak üzere çocukların çalışma yaşamına sürüklenmesine yol açan uygulamaların önlenmesine yönelik Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Millî Eğitim Bakanlığı arasında yürütülen ortak bir çalışma bulunmakta mıdır?
- Mülteci ve göçmen çocukların çocuk koruma sistemine etkin erişimini sağlamak amacıyla Bakanlığınız tarafından yürütülen programlar nelerdir? Bu çocukların çocuk koruma hizmetlerine erişiminde yaşanan sorunların tespitine ve giderilmesine yönelik Bakanlığınızca yürütülen herhangi bir izleme veya eylem planı bulunmakta mıdır?
- Önlenebilir çocuk ölümlerinin önlenmesine yönelik, Bakanlığınız koordinasyonunda ilgili kamu kurumları ve çocuk hakları alanında çalışan sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla bütüncül bir eylem planı hazırlanması planlanmakta mıdır?
