ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nı tamamen deniz ablukasına alma planı, dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından birinde yaşanan krizi derinleştirme riski taşıyor. Uzmanlar, olası bir tam ablukanın Orta Doğu’nun ötesindeki ekonomileri sarsabileceği ve küresel enerji akışını durma noktasına getirebileceği uyarısında bulunuyor.
İran ekonomisi için ağır yük kapıda
Petrol ihracatına bağımlı olan İran ekonomisi için abluka, son derece ağır sonuçlar doğurabilir. Savaşın başlamasından bu yana yükselen petrol fiyatlarından ve ABD muafiyetleri sayesinde primli satışlardan fayda sağlayan Tahran yönetimi, ablukayla birlikte bu gelir kaynağını kaybetme riskiyle karşı karşıya.
Hava saldırılarıyla tahrip olan altyapısını yeniden inşa etmek için bu gelirlere ihtiyaç duyan İran için ablukanın, yüz milyonlarca dolarlık bir kayıp anlamına geleceği belirtiliyor.
ABD’de enflasyon ve enerji çıkmazı
Başkan Trump, Orta Doğu’daki arz kısıtlamalarını ABD’nin yerli petrol ve gaz üretimini pazarlamak için bir fırsat olarak sunsa da, piyasa gerçekleri farklı bir tablo çiziyor. ABD ham petrolünün Orta Doğu türleri için tam bir ikame oluşturmaması ve yükselen fiyatların ABD iç pazarında enflasyonu yukarı çekmesi, Washington yönetimini zorluyor.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada ABD’li tüketicilere seslenerek, “Mevcut benzin fiyatlarının tadını çıkarın. Sözde abluka ile yakında 4-5 dolarlık benzini özleyeceksiniz” ifadeleriyle enerji maliyetleri üzerinden baskı kuracakları mesajını verdi.
Asya’da enerji krizi derinleşiyor
Enerji krizinin en ağır yükünü omuzlayan Asya ülkeleri, Hürmüz Boğazı’ndaki yeni kısıtlamalarla birlikte daha zor bir sürece giriyor. ABD’nin İran petrolüne yönelik muafiyetlerinin abluka nedeniyle geçersiz kalması, bölge ülkelerinin yakıt ve ham petrol temin seçeneklerini daraltıyor.
Onyx Capital Group Genel Müdürü Jorge Montepeque, konuya ilişkin değerlendirmesinde, “İran’a o kadar odaklanmış durumdalar ki, dünyaya neye mal olduklarını gözden kaçırıyorlar. Bu acı Asya’da, Güney Pasifik’te ve petrole bağımlı olan herkesin üzerinde hissediliyor” diyerek krizin küresel boyutuna dikkat çekti.
