İsviçre, Josef Mengele hakkında uzun yıllardır mühürlü tutulan istihbarat dosyalarını açacağını duyurdu.
İsviçre Federal İstihbarat Servisi tarafından yapılan açıklamada, dosyaların araştırmacıların erişimine açılacağı belirtildi. Ancak belgelerin ne zaman yayımlanacağına ilişkin henüz bir tarih verilmedi.
Auschwitz’de insanlık dışı deneyler yaptı
Josef Mengele, Nazi Almanyası döneminde işgal altındaki Polonya’da bulunan Holokost sürecinde Auschwitz Toplama Kampı’nda görev yaptı.
“Ölüm Meleği” lakabıyla tanınan Mengele’nin özellikle çocuklar ve ikizler üzerinde tıbbi deneyler yaptığı, çok sayıda mahkûmun ölümünden sorumlu olduğu biliniyor.
Sahte kimlikle Güney Amerika’ya kaçtı
İkinci Dünya Savaşı’nın ardından sahte belgeler kullanan Mengele, Cenova üzerinden aldığı Kızılhaç seyahat belgeleriyle Güney Amerika’ya kaçtı.
Resmi kayıtlara göre hayatının geri kalanını Güney Amerika’da geçirdiği kabul edilse de tarihçiler, 1959 sonrasında yeniden İsviçre’ye dönmüş olabileceğinden şüpheleniyor.
Eşi Zürih’te daire kiraladı
İsviçreli tarihçi Regula Bochsler, 1961 yılında Avusturya istihbaratının İsviçre makamlarını Mengele’nin sahte kimlikle ülkede bulunabileceği konusunda uyardığını ortaya çıkardı.
Aynı dönemde Mengele’nin eşinin Zürih’te bir daire kiraladığı ve oturma izni başvurusunda bulunduğu tespit edildi.
Polis gözetimi yapıldı
Zürih polisi, söz konusu adresi takibe aldı. Polis kayıtlarında, Mengele’nin eşiyle birlikte kimliği belirlenemeyen bir erkeğin Volkswagen marka araçla görüldüğü yer aldı. Ancak bu kişinin Josef Mengele olduğu hiçbir zaman kesin olarak kanıtlanamadı.
Dosyalar neden gizli tutuldu?
İsviçre makamları, söz konusu belgeleri “ulusal güvenlik” ve “ailenin korunması” gerekçeleriyle 2071 yılına kadar gizli tutmayı planlıyordu.
2025 yılında tarihçi Gerard Wettstein tarafından yapılan erişim talebinin reddedilmesi üzerine konu mahkemeye taşındı. Kamuoyundan toplanan bağışların ardından İsviçre Federal İstihbarat Servisi geri adım atarak dosyaların belirli koşullarla açılacağını duyurdu.
Bengi Başer’in ırkçılık tartışmalarına neden olan paylaşımıyla gündeme gelen Dr. Mengele kimdir?
