İsveç’te sınır dışı edilme kararı verilen Kürt trans aktivist Bella Demhat, dün akşam saatlerinde polis tarafından gözaltına alındı. Göçmen Dairesi’nin mültecilik başvurusunu reddettiği Bella Demhat’ın, Geri Gönderme Merkezi’ne götürüldüğü ve bugün avukatlarıyla görüşebileceği öğrenildi.
Mültecilik süreci reddedilen ve Nisan ayında kaldığı konuta polis baskını düzenlenen Bella Demhat için uluslararası mekanizmalara yapılan başvurular da sonuçsuz kalmıştı. Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Komitesi’nin geçtiğimiz mart ayında verdiği olumsuz kararın ardından, Demhat’ın Türkiye’ye sınır dışı edilme süreci hız kazandı.
Göçmen Dairesi’nin gerekçesi: Türkiye’de açık bir yasak yok
Bella Demhat’ın 2017 yılında İsveç’e giderek başlattığı iltica başvurusu, Göçmen Dairesi tarafından üç yıllık incelemenin ardından reddedilmişti. Kurumun ret kararında şu değerlendirmelere yer verilmişti:
“Türkiye’de LGBTİ+’lara yönelik açık bir suç sayma veya yasak bulunmamaktadır. Taciz veya şiddete karşı polis dahil hukuki başvuru yolları mevcuttur. Ayrımcılık ve damgalama mevcut olmakla birlikte, bu durumlar tek başına zulüm seviyesine ulaşmamaktadır. Ülke raporları, yetkililerin koruma iradesi veya kapasitesinden yoksun olduğunu göstermemektedir. Ayrıca Kürt kökenli kişilerin genel durumu da uluslararası koruma gerektirecek nitelikte değildir.”
Kararda ayrıca, Demhat’ın ailesinden gördüğü ölüm tehditleri “kamu yetkilileri dışındaki özel kişilerle ilgili” olarak değerlendirildi ve Türkiye’deki resmi makamların yurttaşları koruma kapasitesine sahip olduğu savunuldu.
Uluslararası başvurular sonuçsuz kalmıştı
Göçmen Dairesi’nin kararına karşı Göçmen Mahkemesi ve Göçmen Temyiz Mahkemesi’ne yapılan itirazlar 2020 ve 2021 yıllarında reddedildi. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) 2022’de geçici tedbir talebini usulden reddetmesinin ardından son olarak BM İnsan Hakları Komitesi sürece dahil oldu.
Komite, Demhat’ın Türkiye’ye dönmesi durumunda hem politik hem de cinsel kimliği nedeniyle risk altında olacağını kabul etmesine rağmen, İsveç hükümetinin iç hukukta gerekli değerlendirmeleri eksiksiz yaptığını belirterek mülteci aleyhine karar bildirdi.
Bella Demhat kimdir?
Bella Demhat, Türkiye’de LGBTİ+ hakları alanında çalışmalar yürüten Pembe Hayat LGBTİ+ Derneği’nin yanı sıra Uluslararası Af Örgütü ve Halkların Demokratik Partisi (HDP) ile de çalışmalar yürüttü.
Cinsel kimliği nedeniyle ailesi tarafından tehdit edildiğini, sosyal medyada hedef gösterildiğini ve 2017’de Onur Yürüyüşü sırasında gözaltına alınıp kötü muameleye maruz kaldığını belirten Demhat, aynı yıl Türkiye’den ayrılarak İsveç’e sığınmıştı.
Türkiye’deki LGBTİ+ hakları
İsveç Göçmen Dairesi’nin “Türkiye’de resmi makamların koruma iradesi veya kapasitesi yetersiz değil” şeklindeki savunmasına karşılık, Türkiye’deki mevcut tablo hak ihlallerinin ağırlaştığını gösteriyor. Velvele’nin aktardığı verilere göre, son yıllarda iktidarın LGBTİ+’ları doğrudan hedef alan söylem ve politikaları sistematik bir şekilde artış gösterdi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın barışçıl ve yasal örgütlenmeleri sıklıkla “sapkınlık” ve “cinsiyetsizleştirme politikaları” olarak nitelendirip “aile kurumunu tehdit ettiği” iddiasını yinelemesi, hak savunucusu kişi ve kurumlara dönük müsamaha gösterilmeyeceğinin en üst düzeyden ilanı olarak değerlendirildiği belirtildi.
İktidardaki AK Parti’nin bu yaklaşımı anayasal düzeye taşımayı hedefleyen toplumsal cinsiyet karşıtı yasal düzenlemeler ve anayasa değişikliği önerilerini sürekli gündemde tuttuğuna vurgu yapılan haberde, bununla birlikte LGBTİ+ varoluşunu doğrudan suç kapsamına almayı ve cezai yaptırımlar öngörmeyi hedefleyen bir yasa tasarısının hazırlık aşamasında olduğu aktarıldı.
Ana akım medyada ve gazetelerde yürütülen sistematik dezenformasyon ve hedef gösterme kampanyalarının yanı sıra, görünür olan birçok aktivistin gözaltı ve tutuklama tehdidiyle karşı karşıya kaldığı belirtildi.
Son olarak bütün bu durumun toplumdaki karşılığının da LGBTİ+’lara karşı artan düşmanlık, şiddet ve nefret olduğunun altı çizildi.
Bella Demhat için imza kampanyasına katılmak için tıklayın.
İsveç’e göre Türkiye LGBTİ+’lar için güvenli: Bella Demhat sınır dışı tehlikesiyle karşı karşıya
‘Türkiye’de şiddete uğrayan kadınlar ve çocuklar için dünya bile dar’
