Sırbistan, geleceğine dair kritik bir seçim için 25 Ekim Pazar günü sandık başına gitti.
14 yıldır iktidarda olan “Birleşmiş Sırbistan” yönetimine kendi belirlediği adaylardan oluşan listeyle rakip olan “Öğrenci Listesi”, yüzde 53 oy alarak zafere ulaştı. Son iki yıldır yaşanan protestolar gölgesindeki seçime rekor katılım gerçekleşti.
Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić’in açıklamasıyla iktidarı devirdiğini öğrenen öğrenciler, bu sefer zaferlerini kutlamak için sokaklara döküldü.
Seçimin ardından İlke TV’ye konuşan Darko Mandic, hayatının en mutlu günlerini yaşadığını söyledi:
“Tüm samimiyetim ile söylüyorum ki hepimiz çok heyecanlıyız. Çoğumuz ilk defa farklı bir yönetime şahit olacak. Ayrıca, 2 yıldır sürdürdüğümüz mücadele sonucunda gösterdiğimiz çabanın çöpe gitmediğini gördüğümüz için çok mutluyuz.”
Darko Mandic
Vučić’in 14 yıllık tarihinin skandallar ile dolu olduğunu ifade eden öğrenci, iktidara karşı ilk kez düzgün bir muhalefet yürüttüklerini belirterek “öncülük ettiğimiz hareket, insanlarda değişime ihtiyaç düşüncesini ortaklaştırdı” dedi.
‘Başka bir iktidar görebilmek için eğitim hayatımızı aksattık, sevincimiz tarifsiz’
Cumhurbaşkanı Vučić’in yenilgisini açıkladığı sırada sandıkları koruduğunu kaydeden Belgrad Üniversitesi öğrencisi David Kitić ise sonuçlara inanamadığını belirterek şok geçirdiğini söyledi:
“İlk önce inanamadım, ardından ağlamaya başladım. Çünkü hayatım boyunca yozlaşmış bu iktidar dışında bir yönetim görmedim. Başka bir seçeneği görmek için iki yıldır mücadele ediyorum. Protestolara katıldığım için derslerime zaman ayıramaz oldum. Hatta Vučić iktidarına karşı adalet mücadelesini büyütmek gerektiğini düşündüğüm için bölümümü değiştirerek hukuk okumaya başladım ve hâlâ tarifi zor duygular içindeyim.”
Kendisi gibi yüzlerce öğrencinin Vučić yönetimini değiştirmek için eğitim hayatını aksattığını vurgulayan Kitić, “Korku duvarını aştıktan sonra her şey değişebiliyormuş. Biz başardıysak herkes başarabilir. Umarım şu an diğer ülkelerde de süren öğrenci protestoları da bizim gibi başarıya ulaşır” diye konuştu.
David Kitić (soldaki)
Dr. Dušan Reljić: ‘Öğrenciler, kötü güçler tarafından yönetilen ülkelerde nasıl kazanılacağını gösterdi’
Seçim sonuçlarına dair değerlendirmelerde bulunan araştırmacı Dr. Dušan Reljić ise öğrencilerin bu kadar fark ile kazanmasını beklemediğini itiraf etti.
“Seçimin ufak bir fark ile kazanılabileceğini, Vučić yönetiminin sonuçları değiştirebileceğini; hatta şiddete başvurabileceğini düşünüyordum. Ancak öğrencilerin yüzde 12 fark atması seçim sonuçlarını manipüle etmeyi engelledi. Bu kadar büyük bir farkı hiçbir güç değiştiremezdi.”
Ayrıca öğrenciler ve uluslararası gözlemcilerin seçim güvenliğini çok iyi sağladığını savunan Reljić, 1000’den fazla hile girişiminin yaşanmasına rağmen sonuçların manipüle edilemediğini söyledi.
Son zamanlarda birçok ülkeyi etkisi altına alan öğrenci hareketinin gücüne de atıfta bulunan politika analisti, küresel partnerlerinin de Vučić’e “ateşle oynama” diyerek yenilgiyi kabul etme çağrısı yapmış olabileceğini ifade etti.
Eski Almanya Uluslararası ve Güvenlik İlişkileri Enstitüsü (SWP) Brüksel Ofisi Direktörü Reljić, Sırbistan’daki öğrencilerin Avrupa’daki diğer demokratik hareketlere örnek oluşturacak bir zafer elde ettiğini de vurguladı:
“Pazar günü neler olduğunu vakit geçtikçe daha iyi anlayacağız fakat öğrencilerin açık bir zafer elde ettiği ortada. Ayrıca bu zafer, devletin kötü güçler tarafından yönetildiği diğer Avrupa ülkelerindeki demokratik hareketlere de nasıl kazanılacağını gösterdi.”
Jelena Vasilijevic: ‘Öğrenciler siyasetin bir figürden ibaret olmadığını kanıtladı’
İlke TV’ye konuşan akademisyen Jelena Vasiljević de öğrencilerin yüzde 12 fark ile başarısının sürpriz olduğunu belirtti:
“Açıkçası öğrencilerin bu kadar farkla kazanacağını ben de beklemiyordum ama uzun süredir kamuoyunda da süren ‘lidersiz ve yüzü olmayan bir hareketin başarı elde etmesinin mümkün olmayacağı’ tartışmalarına karşı öğrencilerin böyle bir zafer elde etmesi beni de mutlu etti.”
Mevcut yönetime karşı biriken memnuniyetsizliğin seçim sonuçlarında belirleyici olduğunu belirten akademisyen, öğrencilerin öncülük ettiği muhalefetin önceki seçimlere kıyasla seçmenlere güven verdiğini de vurguladı.
Gençlerin sorunlar karşısında farklı düşünebildiğini söyleyen Vasilijević, “Mevcut muhalefete mesafe koyarak kendilerini açıkça ifade ettiler. Rahatsızlık duyan vatandaşları örgütleyerek sokaklara döktüler ve ısrarları ile meselenin bir figürden ibaret olmadığını kanıtladılar” diye konuştu.
Jelena Vasiljević
‘Öğrenciler devraldığı enkazı toplumsal birlikle aşabilir’
Öğrencilerin adalet, şeffaflık ve hesap verilebilirlik gibi basit talepleri iyi formülize ederek birçok görüşten insanı aynı çatıda birleştirdiğini savunan Vasilijević, şimdi ise bağımsız bir medya ve yargısı olmayan Sırbistan’ın yönetimini devraldıklarını belirtti.
Belgrad Üniversitesi Sosyal Teori Enstitüsünde araştırma görevlisi olarak çalışan Vasilijević, siyaset tecrübesi fazla olmayan bu halk hareketinin önemli sınavlar vereceğini de ifade etti:
“Seçimlerin ardından demokratik alanların ve kurumların yeniden inşa edilebileceği bir sürece girmiş olduk ama medya ve yargıyı ele geçirmiş, büyük yolsuzluklar ile anılan 14 yıllık bir iktidarın bıraktığı enkazı kaldırmak kolay değil. Ancak yatay şekilde örgütlenmiş bir hareketin bu sorunları nasıl çözeceğini görmek de ilginç olacak çünkü bu daha önce görülmemiş bir durum.”
Yeni yönetimin önünde bir seçim olduğunu daha belirten Vasilijević, bu süreçte diğer toplumsal kesimlerle sürdürülen ittifakın belirleyici olacağının altını çizdi:
“Siyasi krizler devam edecek çünkü Cumhurbaşkanı Vučić istifa ettiği için sene sonunda bir seçime daha gideceğiz. Bu nedenle acilen yargı ve medya bağımsızlığını tesis edebilmek ve özellikle ülkenin güvenliğiyle ilgili kurumlardaki yozlaşmayı düzeltmek gerekiyor. Nitekim, bu süreçten başarıyla çıkabilmemiz toplum olarak birliğimizi koruyup koruyamayacağımıza bağlı. Öğrenciler toplumun ilerici kesimleri ile ittifaka açık ancak diğer kesimlerin yeniden inşa sürecindeki tutumu belirleyici olacak.”
