• Ana Sayfa
  • Ekoloji
  • 🟣🟢COP31’e kadınlardan çağrı | Belém Toplumsal Cinsiyet Eylem Planı nedir?

🟣🟢COP31’e kadınlardan çağrı | Belém Toplumsal Cinsiyet Eylem Planı nedir?

Antalya’daki COP31 müzakerelerine ilişkin kadın örgütleri, iklim finansmanı ile politikalarında eşit katılımı güvence altına alan 2026-2034 Belém Toplumsal Cinsiyet Eylem Planı’nın sahaya indirilmesi çağrısı yaptı. Peki geçen yıl COP30’da kabul edilen çerçeve anlaşma, iklim adaleti ve toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda atılacak adımlar konusunda neler vadediyor?

🟣🟢COP31’e kadınlardan çağrı | Belém Toplumsal Cinsiyet Eylem Planı nedir?
🟣🟢COP31’e kadınlardan çağrı | Belém Toplumsal Cinsiyet Eylem Planı nedir?
Haber Merkezi
  • Yayınlanma: 16 Kasım 2026 12:25
  • Güncellenme: 16 Kasım 2026 12:33

İLKE – Kadınlar ve Toplumsal Cinsiyet Grubu ile çeşitli feminist ağlar bugün, Kasım 2025’te düzenlenen COP30’da kabul edilen ve 2026–2034 dönemini kapsayan Belém Toplumsal Cinsiyet Eylem Planı’nın (Belém Gender Action Plan – GAP) uygulanması için çağrı yaptı.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) kapsamındaki bu belge, iklim politikalarının tüm aşamalarında toplumsal cinsiyet eşitliğinin nasıl sağlanacağını ortaya koyan en güncel ve bağlayıcı uluslararası çerçeve anlaşma olarak öne çıkıyor.

Kadınlar ve Toplumsal Cinsiyet Grubu (WGC), bugün Cinsiyet Adaleti günü kapsamında  yaptığı çağrıda, Belém Toplumsal Cinsiyet Eylem Planı’nın hayata geçirilmesi, iklim adaletinin COP salonlarından çıkarılıp sahadaki insanlara ulaşması gerektiğini belirtti.

adınlar ve Toplumsal Cinsiyet Grubu paylaşımında, “Şimdi Eylem Planı”nı sahaya indirme zamanı” ifadelerine yer verdi.

İklim finansmanında kadın ve kız çocuklarının eşit katılımı

Antalya’da düzenlenen COP31’de devam eden müzakerelerin gündemlerinden biri de belgedeki taahhütlerin yeniden değerlendirilmesi oldu.

Belém Eylem Planı ayrıca, iklim değişikliğine ilişkin uyum, azaltım, iklim finansmanı ile kayıp ve zarar politikalarında kadınların ve kız çocuklarının eşit katılımını güvence altına almayı amaçlıyor.

COP30’da kabul edilen eylem planının uygulanmasındaki ilerlemeyi değerlendirmek ve zorlukları belirlemek üzere, Haziran 2029’da Uygulama Yardımcı Organı tarafından bir inceleme sürecinin başlatılması ve Kasım 2029’daki Taraflar Konferansı’nda sonuçlandırılması kararlaştırıldı.

“Taahhütler bütçeye dönüştürülsün” talebi

BM iklim müzakerelerinde resmen tanınan sivil toplum gruplarından Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Grubu (WGC), 27 Ekim’de yayımladığı taleplerde bu plan için kaynak ayrılmasını ve sorumlu kurumların güçlendirilmesini istedi.

Grubun kurucularından Kadın Çevre ve Kalkınma Örgütü (WEDO) da 5 Kasım tarihli açıklamasında, taahhütlerin ulusal politikalara ve bütçelere dönüştürülmesini öncelik olarak belirledi.

Pasifikli feministler de benzer bir uygulama talep ediyor.

Fiji merkezli DIVA for Equality’nin 29 Ekim’de yayımladığı değerlendirmede, eşitlik hedeflerinin ulusal iklim planlarına alınması, uygulama takvimlerinin ve bütçelerin belirlenmesi, sonuçların kamuoyuna açıklanması istendi.

Örgüt, Nisan 2025’te bölgedeki aktivistlerin katkısıyla hazırlanan 17 talebi COP31 gündemine taşıdı.


Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) kapsamında kabul edilen Belém Toplumsal Cinsiyet Eylem Planı’nın ana maddeleri şöyle:
  • Sekreterya tarafından, toplumsal cinsiyet perspektifinin oluşturulmuş organların süreçlerine entegre edilmesindeki ilerlemeye ilişkin hazırlanan sentez raporunu1 not eder ve oluşturulmuş organları, toplumsal cinsiyet perspektifinin süreçlerine entegre edilmesine ve bu konuda raporlamaya ilişkin raporda belirtilen iyi uygulamaları dikkate almaya ve yıllık raporlarına bu alanda raporlamalarının içeriğini ve yapısını nasıl iyileştirdiklerine ilişkin bilgileri dahil etmeye davet eder.

 

  • Sekreterya tarafından hazırlanan toplumsal cinsiyet dağılımı raporunu not eder; bu raporda, Taraf heyetlerinde ve oluşturulan organlarda kadınların temsilinde ilerleme kaydedilemediği ve bu durumun acilen iyileştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır; raporda vurgulanan, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) oturumlarında toplumsal cinsiyet dengesi daha iyi sağlanmış yan etkinlik panellerine yönelik önemli ilerlemeleri takdirle not eder.

 

  • Alt Komite’ye, 2024 yılında toplumsal cinsiyet ve toplumsal cinsiyet eylem planı ile ilgili geliştirilmiş Lima çalışma programının gözden geçirilmesine yapılan katkılar ve sonuçları dikkate alınarak, altmış ikinci oturumunda yeni toplumsal cinsiyet eylem planını geliştirme çabaları için teşekkür eder. Toplumsal Cinsiyet Eylem Planı faaliyetlerinin tasarlanmasını kolaylaştırmak için altmış ikinci oturumunda düzenlenen oturum içi teknik çalıştayda yapılan tartışmalar ve aynı yılın ikinci İklim Haftası sırasında 5-6 Eylül 2025 tarihlerinde Addis Ababa’da düzenlenen aynı konulu karma teknik çalıştayda yapılan tartışmalar;

 

  • Yukarıdaki 3. paragrafta atıfta bulunulan, Uygulama Yardımcı Organı Başkanı tarafından sekretaryanın desteğiyle düzenlenen, son derece etkileşimli ve kapsayıcı karma atölye çalışmasının gerçekleştirilmesini takdirle karşılar;

 

  • Çalıştayın düzenlenmesini destekleyen Taraflara ve gözlemcilere, özellikle etkinliğe ev sahipliği yapan Etiyopya Hükümetine, mali destek sağlayan İsveç Hükümetine ve gelişmekte olan ülkelerin ulusal toplumsal cinsiyet ve iklim değişikliği odak noktalarına çalıştaya katılabilmeleri için destek sağlayan Birleşmiş Milletler kurumlarına ve uluslararası kuruluşlara teşekkür eder;

 

  • Ekinde yer alan 2026-2034 Belém toplumsal cinsiyet eylem planını kabul eder;

 

  • 2026-2034 Belém Toplumsal Cinsiyet Eylem Planı’nın uygulanmasının gözden geçirilmesinin, toplumsal cinsiyet konusunda geliştirilmiş Lima çalışma programının uygulanmasının gözden geçirilmesiyle birlikte gerçekleştirilmesine karar verir. İlerlemeyi değerlendirmek, zorlukları ve yapılması gereken diğer çalışmaları belirlemek amacıyla, Uygulama Yardımcı Organından yetmişinci oturumunda (Haziran 2029) incelemeyi başlatmasını ve yetmiş birinci oturumunda (Kasım 2029) incelemeyi sonuçlandırmasını ve bu konuda bir karar
    taslağı hazırlayarak Taraflar Konferansı’nın otuz dördüncü oturumunda (Kasım 2029) değerlendirilmesi ve kabul edilmesi için tavsiye etmesini talep eder (Kasım 2029);

 

  • Tarafları, Birleşmiş Milletler kuruluşlarını, oluşturulan organları ve ilgili kuruluşları, kendi görev ve öncelikleri doğrultusunda, Belém toplumsal cinsiyet eylem planının uygulanmasında kaydedilen ilerleme, zorluklar ve yapılması gereken diğer çalışmalar hakkında görüşlerini, Belém toplumsal cinsiyet eylem planının uygulanmasının gözden geçirilmesine bilgi sağlamak amacıyla, 23 Şubat 2029 tarihine kadar sunum portalı10 aracılığıyla sunmaya davet eder;

 

  • Sekreterya’dan, Taraflarla istişare içinde, Tarafların ve gözlemcilerin yukarıdaki 8. paragrafta atıfta bulunulan sunumlarını hazırlamak için kullanabilecekleri bir şablon hazırlamasını; Uygulama Yardımcı Organının yetmişinci oturumundan önce sunumlarla ilgili bir sentez raporu hazırlayıp yayınlamasını ve bu oturumda sentez raporunu tartışmak üzere bir teknik çalıştay düzenlemesini talep eder.

 

  • Belém toplumsal cinsiyet eylem planının, iklim eylemini uygulamak için bir araç olarak Taraflara bilgi sağlayabileceğini ve yolların ve yaklaşımların ulusal olarak belirlenmesinin gerektiğini kabul eder;

 

  • İklim eylemi için finansman sağlayan ilgili kamu ve özel kuruluşların toplumsal cinsiyet politikalarını not eder ve bu kuruluşları Belém toplumsal cinsiyet eylem planını dikkate almaya ve uygulanmasını desteklemeye davet eder;

 

  • Ayrıca Tarafları, Birleşmiş Milletler kuruluşlarını, BMİDÇS’nin oluşturduğu organları, uygulama kuruluşlarını, Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’ni ve diğer ilgili paydaşları Belém toplumsal cinsiyet eşitliği eylem planının uygulanmasını güçlendirmeye davet eder;

 

  • Yukarıdaki 9. paragrafta ve ekte belirtilen sekreterya tarafından yürütülecek faaliyetlerin tahmini bütçe etkilerini not eder;

 

  • Bu kararda ve ekinde talep edilen sekreterya faaliyetlerinin, mali kaynakların mevcudiyetine bağlı olarak gerçekleştirilmesini talep eder. (Kaynak: HUDOTO)