Avrupa’nın güneybatısı, etkisini artıran sıcak hava dalgaları ve kuraklığın tetiklediği büyük orman yangınlarıyla mücadele ediyor. İspanya’da Madrid ve Ávila çevresinde yaklaşık bir haftadır süren yangınlarda 80 bin hektarlık alan kül olurken, Fransa ise yıl başından bu yana 13 binden fazla yangının yaşandığı tarihinin en ağır yangın sezonunu geçiriyor.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Madrid yakınlarındaki yangın koordinasyon merkezinde yaptığı açıklamada, yangının seyrinin olumlu olduğunu ancak kontrol altına alınması açısından önümüzdeki 12 saatin belirleyici olacağını söyledi.
Madrid’de kritik bekleyiş
Sanchez, ekiplerin yangını kontrol altına alma hedefine her zamankinden daha yakın olduğunu belirtirken, ülkeyi etkisi altına alan yılın dördüncü sıcak hava dalgası ile kuvvetli rüzgarların söndürme çalışmalarını zorlaştırmaya devam ettiğini ifade etti.
Yangının kontrol altına alınması halinde başta Castilla y León bölgesindeki Ávila ili olmak üzere bazı tahliye edilen yerleşim yerlerinde yurttaşların evlerine dönmesine izin verilebileceğini aktaran Sanchez, Madrid çevresinde ise binlerce kişinin günler süren tahliyenin ardından evlerine dönmeye başladığını söyledi. Ancak çok sayıda kişi evlerinin tamamen yandığını gördü.
Yetkililere göre Madrid ve Ávila’daki yangınlarda yaklaşık 80 bin hektarlık alan kül oldu. Hükümet, Madrid’deki yangının bölge tarihinin en büyük, Ávila’dakinin ise İspanya tarihindeki en büyük orman yangını olduğunu açıkladı.
Fransa tarihinin en büyük yangın sezonunu yaşıyor
Komşu Fransa’da ise yangınlar yalnızca belirli bölgeleri değil ülkenin büyük bölümünü etkiliyor.
Avrupa Orman Yangını Bilgi Sistemi (EFFIS) verilerine göre yıl başından bu yana 13 binden fazla yangın çıkarken 116 bin hektardan fazla alan yandı. Böylece 2022 yılında kaydedilen ve 66 bin 300 hektarlık alanın kül olduğu önceki rekor geride bırakıldı.
Yangın sezonunun olağan dönemden çok daha erken başlaması nedeniyle Fransa, Avrupa Birliği Sivil Koruma Mekanizması’nı devreye sokarak uluslararası destek talep etti. Hırvatistan, Portekiz, Çekya ve Slovakya yangın söndürme uçakları ile helikopter gönderirken, Türkiye de iki yangın söndürme uçağı görevlendirdi.
Gironde’de sıcaklık 42 dereceye çıkabilir
Yangınların en yoğun yaşandığı Gironde vilayetinde yaklaşık bir haftadır süren yangın henüz söndürülemedi.
Yaklaşık 42 bin hektarlık alanın kül olduğu bölgede 2 bini aşkın itfaiye eri görev yapıyor. Yangınlarda iki itfaiyeci yaşamını yitirirken, 126 itfaiye görevlisi yaralandı.
Fransız Meteoroloji Ajansı Meteo-France, bölgede sıcaklıkların 42 dereceye kadar çıkabileceğini, saatte 50 kilometreye ulaşan rüzgarların ise yangının yeniden büyüme riskini artırdığını bildirdi.
Yüz binlerce kişi tahliye edildi
Gironde’deki yangınlar nedeniyle şimdiye kadar 220 binden fazla kişi tahliye edildi. Çok sayıda tatil köyü ve kamp alanı boşaltılırken, 23 kasaba ve kent tahliye sürecinden etkilendi.
Yangınlarda yaklaşık 240 yerleşim yeri zarar görürken, 13 bin şirket faaliyetlerini durdurmak zorunda kaldı. Yetkililer, gerektiğinde Bordeaux kentinin de tahliye edilebileceğini açıkladı.
Öte yandan Landes ve Haute-Corse bölgelerinde de yangınlar sürerken, Paris’in “akciğerleri” olarak bilinen Fontainebleau Ormanı’nın yaklaşık onda biri de bu ay çıkan yangında kül oldu.
Kuraklık ve sıcak hava yangınları büyütüyor
Uzmanlar, yangınların bu ölçekte büyümesinde iklim koşullarının belirleyici olduğuna dikkat çekiyor.
Fransa Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi (CNRS), ülkede olağan dışı kuraklık yaşandığını, akarsuların yaklaşık dörtte birinin kuruduğunu açıkladı. Ülke genelinde mayıstan bu yana etkili olan dördüncü sıcak hava dalgası nedeniyle çok sayıda bölgede sıcaklık alarmı verildi.
İspanya’da da benzer şekilde aşırı sıcaklık ve düşük nem oranı, kuvvetli rüzgarlarla birleşerek yangınların kontrol altına alınmasını güçleştiriyor.
Hava kalitesi alarm seviyesinde
Fransa’nın güneybatısındaki yangınlar hava kalitesini de ciddi biçimde etkiledi. Gironde, Landes, Dordogne ve Lot-et-Garonne bölgelerinde hava kalitesi alarm seviyesine yükselirken, sağlık yetkilileri dumanın yoğun olduğu bölgelerde maske kullanılmasını önerdi.
Hükümet, yangınlardan etkilenen bölgelerde öncelikli ihtiyaç sahiplerine dağıtılmak üzere 2,5 milyon maske sevk etti.
Yetkililer, hem İspanya hem de Fransa’da önümüzdeki günlerde etkisini sürdürecek sıcak hava dalgası nedeniyle yeni yangınların çıkabileceği ve mevcut yangınların yeniden büyüyebileceği uyarısında bulunuyor.
