İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD ile dolaylı müzakerelere ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına ilişkin, “Pozisyonumuz açık. Geçen haziran ayında imzalanan mutabakat zaptına göre yedi şartımız yerine getirilmedikçe Hürmüz Boğazı yeniden açılmayacak” dedi. Kalibaf, ABD’nin aracılar üzerinden Tahran’a yeni teklifler ilettiğini de açıkladı.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ülkesinin basınına Tahran ile Washington arasında devam eden gerilim ve dolaylı müzakerelere ilişkin açıklamalarda bulundu. Kalibaf, İran’ın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması konusundaki tutumunun değişmediğini belirterek, “Pozisyonumuz açık. Geçen haziran ayında imzalanan mutabakat zaptına göre yedi şartımız yerine getirilmedikçe Hürmüz Boğazı yeniden açılmayacak” ifadelerini kullandı.
ABD’nin İran’a yeni teklifler sunduğunu belirten Kalibaf, “Medyada bir şeyler söyleyen Amerikalılar, son zamanlarda aracılar vasıtasıyla teklifler gönderdiler” dedi. Kalibaf, Washington yönetimine ilişkin, “Washington’ın zaman kaybetme ve tek taraflı taleplerde bulunma aşamasının sona erdiğini anlaması gerekiyor” değerlendirmesinde bulundu.
Tahran’ın planı
İran, geçen ay çatışmaların durdurulması ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için ABD’ye bir plan sunmuştu. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin, Katar’ın arabuluculuğunda New York’taki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları sırasında ABD Başkanı Donald Trump’ın temsilcisi Steve Witkoff ile ele aldığı belirtilen planın, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına ilişkin bir dizi koşul içerdiği bildirilmişti.
Plana göre Tahran; Lübnan dahil tüm cephelerde yedi günlük ateşkes sağlanmasını, dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılmasını, İran petrolüne yönelik yaptırımların kaldırılmasını ve İran limanlarına uygulanan ABD deniz ablukasının sona erdirilmesini talep etmişti. ABD Başkanı Trump ise geçen hafta sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla söz konusu planı reddetmişti.
ABD yönetiminin, nükleer program konusunda İran’dan daha fazla taviz talep ettiği belirtilmişti.
İran riyalinde değer kaybı
ABD ile İran arasındaki gerilim ve Amerikan donanmasının İran limanlarına yönelik ablukası sürerken, İran riyalindeki değer kaybı da devam ediyor.
İran devlet bankalarının, son bir yılda değerinin yarısından fazlasını kaybeden riyali desteklemek amacıyla piyasada 2 milyar dolara kadar döviz satmaya başladığı belirtildi. İran Merkez Bankası’nın döviz işlerinden sorumlu Başkan Yardımcısı Mehdi Darabi ise riyaldeki değer kaybının bir bölümünün ABD’li yetkililerin İran ekonomisine ilişkin açıklamalarından kaynaklandığını savundu.
Darabi, İran devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, “İran ekonomisinin çöküşün eşiğinde olduğu fikri yayılıyor ve düşman bunu para birimimizin döviz kurunu etkilemek için kullanıyor” dedi. Darabi, riyaldeki mevcut değer kaybının geçici olduğunu ileri sürdü.
İran’da enflasyonun yüzde 70’in üzerine çıktığı belirtilirken, ABD’nin İran petrol ihracatına yönelik yaptırım ve ablukasının ülke ekonomisi üzerindeki baskıyı artırdığı ifade ediliyor.
ABD: ‘Abluka devam edecek’
ABD yönetimi ise İran’a yönelik baskının ve deniz ablukasının süreceğini açıkladı. ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth, İran limanlarına yönelik deniz ablukasının sıkı şekilde sürdürüldüğünü belirtirken, Trump da İran konusunda yakın zamanda önemli kararlar alacağını ifade etti. Trump, İran’la ilgili sürecin “kolay yoldan ya da zor yoldan” ilerleyeceğini söyledi.
İran Devrim Muhafızları Ordusu: ‘ABD’nin ders çıkarıp İran’ın koşullarını kabul etmesi iyi olur’
