İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’yı kuzey ve güney olarak bölmesi, Doğu Kudüs’ü ise Batı Şeria’nın geri kalanından koparması öngörülen E1 yerleşim projesinde 1200’den fazla konut için ihale sürecini başlatması uluslararası alanda tepki çekti.
Filistin, Avrupa ülkeleri ve Türkiye’den projeye peş peşe açıklamalar gelirken, planın iki devletli çözüm ihtimalini daha da zayıflatacağı belirtildi.
İsrail’den Batı Şeria’yı bölecek yerleşim planı
İsrail hükümeti, işgal altındaki Batı Şeria’da tartışmalı E1 yerleşim projesi kapsamında 1200’den fazla konutun inşası için ihale sürecini başlattı.
Proje, Doğu Kudüs ile Batı Şeria’nın kuzey ve güney kesimleri arasındaki bağlantıyı koparacak bir yerleşim hattının oluşturulmasını öngörüyor. Projenin hayata geçirilmesi halinde Batı Şeria’nın kuzey ve güney bölümleri arasındaki toprak bütünlüğünün ciddi biçimde zedelenmesi ve Doğu Kudüs’ün Filistin topraklarının geri kalanından izole edilmesi bekleniyor.
Uzmanlar ve hak örgütleri, E1 projesinin iki devletli çözüm ihtimalini ortadan kaldırmaya yönelik politikaların bir parçası olduğuna dikkat çekiyor.
Avrupa ülkelerinden İsrail’e ortak tepki
İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares, Filistin toprak bütünlüğünü hedef alan ve uluslararası hukuka aykırı olduğunu belirttiği kararı kınayarak İsrail’e geri adım atma çağrısında bulundu.
İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Kanada, Hollanda ve Norveç liderleri de ortak bir yazılı açıklama yayımladı.
Açıklamada, Batı Şeria’da ciddi istikrarsızlığın yaşandığı, yerleşimcilerin sivillere yönelik şiddetinin arttığı ve Filistin ekonomisine yönelik ağır kısıtlamaların uygulandığı bir dönemde E1 projesinin başlatılmasının ciddi endişe yarattığı belirtildi.
Avrupa ülkeleri, projenin bölgedeki mevcut gerilimi daha da artırabileceğine dikkat çekti.
Filistin: Bölge tehlikeli bir eşiğe geldi
Filistin Devlet Başkanlığı Sözcüsü Nebil Ebu Rudeyne, İsrail’in yerleşim politikalarının bölgeyi tehlikeli ve kontrol edilmesi güç bir noktaya taşıdığını belirtti.
Ebu Rudeyne, Kudüs’ün statüsü korunmadan ve işgal sona erdirilmeden kalıcı bir barışın mümkün olmayacağını söyledi.
Uluslararası topluma somut adımlar atma çağrısında bulunan Ebu Rudeyne, İsrail’in uluslararası hukuka uymaya zorlanmasını istedi.
Türkiye’den E1 projesine tepki
İsrail’in E1 yerleşim projesine Türkiye’den de tepki geldi. AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, İsrail’in Batı Şeria’da Filistinlileri topraklarından koparmaya ve bölgenin yapısını değiştirmeye yönelik bir politika izlediğini belirtti.
Çelik, E1 yerleşim planının “mekansal soykırım” niteliği taşıdığını belirterek, İsrail’in bu yöndeki adımlarının yalnızca Filistinlileri değil, tüm insanlığı hedef aldığını ifade etti.
E1 projesi Doğu Kudüs’ü izole etmeyi amaçlıyor
E1 projesi, Doğu Kudüs’ün doğusundaki Ma’ale Adumim yerleşimini Batı Kudüs ve İsrail’deki diğer yerleşimlerle bağlantılı hale getirmeyi amaçlayan tartışmalı bir plan olarak uzun süredir gündemde bulunuyor.
Projenin uygulanacağı bölgenin geçmişte Filistinlilerden alınan yaklaşık 12 bin dönümlük araziyi kapsadığı belirtiliyor.
Planın hayata geçirilmesi halinde Batı Şeria’nın kuzey ve güney kesimleri arasındaki bağlantının zayıflaması ve Doğu Kudüs’ün diğer Filistin topraklarından kopması bekleniyor.
İlk aşamada 1200’den fazla konut için ihale sürecinin başlatılmasıyla birlikte, bölgede yeni yerleşimlerin oluşturulması ve mevcut demografik yapının kalıcı biçimde değiştirilmesi yönündeki kaygılar yeniden gündeme geldi.
E1 projesi, Filistinlilerin coğrafi bütünlüğe sahip bağımsız bir devlet kurabilmesi açısından kritik aşamalardan biri olarak değerlendiriliyor.
E1 planı nedir?
E1, Batı Şeria’nın C Bölgesi’nde yer alıyor ve İsrail’in tam askeri ve sivil kontrolü altında.
Bölge, Ma’ale Adumim yerleşimi tarafından yönetiliyor.
Ma’ale Adumim belediye sınırları içindeki E1 bölgesi için hazırlanan plan, Ma’ale Adumim’i ve 40.000 yerleşimciyi Kudüs’e bağlamak amacıyla bölgeyi geliştirmeyi amaçlıyor.
Proje, Doğu Kudüs’te yerleşimleri genişletecek ve Batı Şeria’nın kuzeyini güneyinden ayıracak.
