İstanbul Barosu Çocuk Hakları Merkezi ile Öğrenci Sendikası Dünya Çocuk İşçiliği ile Mücadele gününde “Sistematik Çocuk İşçiliği ve MESEM’le Mücadele” paneli düzenledi.
Toplantının açılış konuşmasını Baro Başkanı Prof. Dr. İbrahim Kaboğlu yaptı.
Türkiye’de kayıt dışı ekonomide sömürünün bir hayli yaygın olduğunu belirten Kaboğlu, “Ama çocuklar açısından emek sömürüsü en az ikilidir. Çifte emek sömürüsünden söz edebiliriz. Bir çocuğun çocukluk dönemini yaşamasını ve haliyle bedensel ve ruhsal gelişmesini engelleyici bir sömürü. İkincisi ise çocuğun geleceğini çalan bir sömürü” dedi.
Panelde söz alan bir Mesleki Eğitim Merkezleri’nde (MESEM) öğrencisi de çalışma koşullarını anlattı.
MESEM’li bir arkadaşının çalışma süresinin günlük 15 saate vardığını anlattığını aktaran öğrenci, “Bunu isteyerek ya da keyif aldığı için yapmıyordu. Annesine ve kız kardeşine bakmak zorunda olduğu için çalışmaya mecbur bırakılıyordu” dedi ve şöyle devam etti:
Aylık 7 bin Liraya çalışma
“Bu öğrencilerin büyük bölümü haklarını bilmiyor. Haklarını bilmedikleri için hak talebinde de bulunamıyorlar. Haklarını öğrendikten sonra öğrencilerin büyük bir beklenti ve umut içerisinde olduğunu gördük. Çünkü hiçbir çocuk günde 15 saat çalışmak istemez.”
MESEM kapsamında çocukların haftanın 7 gününe varan çalışma temposunda aylık yaklaşık 7 bin liraya çalıştırıldığını söyleyen öğrenci, “Okullarda yaygın bir anlayış var; dersleri iyi olmayan ya da ailesinin ekonomik durumu kötü olan öğrenciler MESEM programlarına yönlendiriliyor” dedi.
“Sömürülüyoruz”
Öğrenci sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bir öğrenciye, ‘İş kazası geçiriyor musun?’ diye sordum. Bana, ‘İş kazası ne ki’ diye cevap verdi. Ben de ‘Bir yerinin kesilmesi, kanaması ya da kırılması gibi durumlar’ dedim. Bunun üzerine bana, ‘Abi onlar bize her gün oluyor zaten’ dedi. Belki trajikomik gelebilir ama durum tam olarak bu. Çocuklar iş öğrenmek için gittikleri yerde ağır çalışma koşullarına maruz kalıyor ve sömürülüyor.”
İşçi Sağlığı Güvenliği Meclisi’nin (İSİG) Mayıs 2026 raporuna göre, 2023 yılı Ağustos ayından bugüne en az 20 MESEM’li çocuk çalışırken hayatını kaybetti.
