Mısır’da yapılan kazılarda ortaya çıkarılan 1600 yıllık bir mumya, arkeoloji dünyasında büyük şaşkınlık yarattı. Araştırmacılar, mumyanın karın bölgesine Antik Yunan edebiyatının en önemli eserlerinden biri olan İlyada’dan bir bölümün yerleştirildiğini açıkladı.
İlk kez karşılaşılan keşif, Antik Mısır’daki mumyalama ritüellerine dair yeni soruları da beraberinde getirdi.
Homeros’un destanı mumyanın içine yerleştirilmiş
Mumya, Orta Mısır’daki El Bahnasa bölgesinde bulundu. Antik dönemde Oxyrhynchus adıyla bilinen kent, uzun yıllardır arkeolojik kazıların yürütüldüğü önemli alanlardan biri olarak biliniyor.
Araştırmacılar, mumyanın karın kısmına bilinçli şekilde yerleştirilmiş papirüs parçaları tespit etti. Yapılan incelemelerde bu metinlerin, Homeros’un Troya Savaşı’nı anlatan ünlü destanı İlyada’dan alındığı belirlendi.
Yaklaşık 2700 yıllık olduğu düşünülen şiirden alınan bölümün, mumyalama ritüelinin bir parçası olarak kullanıldığı ifade edildi.
Daha önce hiç görülmedi
Kazıyı yöneten Barselona Üniversitesi’nden klasik filolog Ignasi-Xavier Adiego, daha önce mumyalar içinde Yunanca papirüsler bulduklarını ancak bunların çoğunlukla büyüsel veya ritüel metinler içerdiğini söyledi.
Araştırmacılar, ilk kez edebi bir metnin doğrudan cenaze bağlamında kullanıldığını belirtiyor.
Bulunan parçanın İlyada’nın ikinci kitabındaki “gemi kataloğu” bölümüne ait olduğu açıklandı.
Neden kullanıldığı bilinmiyor
Bilim insanları, İlyada metninin neden mumyanın içine yerleştirildiğini henüz bilmiyor.
Araştırma ekibine göre olası ihtimallerden biri, bunun mumyalamayı yapan kişinin bir tür “imzası” olması.
Diğer bazı uzmanlar ise metnin koruyucu veya dini bir işleve sahip olabileceğini düşünüyor. Ancak Homeros’un destanının neden seçildiği hâlâ gizemini koruyor.
Altın ve bakır izleri bulundu
Kazılarda aynı bölgede çok sayıda Roma dönemi mumyası da bulundu. Bazı mumyaların dillerinde altın ve bakır folyolar tespit edildi.
Araştırmacılar, mumyalanan kişilerin dönemin varlıklı kesimlerine ait olabileceğini değerlendiriyor.
Bölgede bulunan kireçtaşı mezar odalarında süslemeli ahşap lahitler de ortaya çıkarıldı. Ancak alanın geçmişte yağmalandığı ve birçok eserin zarar gördüğü belirtildi.
Yeni teknolojiyle yeniden incelenecek
Papirüs parçalarının oldukça kötü durumda olduğu, bu nedenle metnin tamamının henüz okunamadığı açıklandı.
Araştırma ekibi, X-ray ve gelişmiş görüntüleme teknolojileriyle papirüsün zarar verilmeden yeniden inceleneceğini duyurdu.
Uzmanlar, yeni analizlerin mumyalama ritüelleri ve Antik Mısır’daki Yunan etkisi hakkında önemli bilgiler sağlayabileceğini düşünüyor. (ScienceAlert)
