Yeni bir analize göre daha sağlıklı bir tuz ikamesi, her yıl kardiyovasküler ve böbrek hastalıklarından kaynaklanan milyonlarca ölümü önleyebilir.
Görünüşü ve tadıyla sıradan sofra tuzuna benzeyen bu ikameyi ayıran özellik, temel bir mineral olan potasyumla zenginleştirilmiş olması. Potasyum yüksek tansiyonu düşürüyor, kalbin düzenli atmasına yardımcı oluyor ve idrar yoluyla kaybedilen kalsiyumu azaltarak böbrek taşı riskini düşürüyor. Potasyumlu tuz, internette ve dükkanlarda 6 ila 20 dolar (650-800 TL) arasında değişen fiyatlarla kolaylıkla bulunabiliyor.
Dünya Sağlık Örgütü’nün geçen yıl kullanımını tavsiye ettiği bu tuz, kâr amacı gütmeyen The George Institute for Global Health’in verilerine göre her yıl dünya çapında yaklaşık 3 milyon ölümün ve 10 milyon kardiyovasküler ve böbrek hastalığı vakasının önlenmesine katkı sağlayabilir.
“Yüksek tansiyonun kanıtlanmış nedenleri”
Enstitünün kıdemli akademisyenlerinden Bruce Neal, “Aşırı sodyum tüketimi ve yetersiz potasyum alımı, yüksek tansiyonun kanıtlanmış nedenleri. Yüksek tansiyon ise felç, kalp krizi ve böbrek hastalığı gibi hayati tehlike arz eden rahatsızlıklar için önemli bir risk faktörü” diyor.
Potasyumla zenginleştirilmiş tuza geçmek, bu iki beslenme sorununu aynı anda çözerek önemli sağlık yararları sağlıyor.
Hastalıkların küresel yükü
Her yıl yaklaşık 20 milyon kişinin hayatını kaybetmesine yol açan kardiyovasküler hastalıklar, dünyadaki bir numaralı ölüm nedeni. Böbrek hastalıkları ise 1,5 milyon kişinin ölümünden sorumlu. Dünya genelinde 30-79 yaşlarındaki her üç yetişkinden birinde, yani 1,4 milyar kişide yüksek tansiyon görülüyor.
Amerikalılar halihazırda doktorların önerdiğinden çok daha fazla sodyum tüketiyor. Federal verilere göre Amerika Birleşik Devletleri’ndeki (ABD) yetişkinlerin neredeyse yarısı hipertansiyonla yaşıyor.
Neal, bu rakamları düşürmek için özellikle gıda sektöründe köklü bir değişim gerektiğini söylüyor. Avrupa ve Kuzey Amerika’da kişilerin tuz alımının yüzde 70’inden fazlası işlenmiş gıdalardan ve restoran yemeklerinden geliyor.
Analiz, bütün tuzların bu ikameyle değiştirilmesi halinde ABD’de 104 binden fazla ölümün ve yaklaşık 500 bin kardiyovasküler ve böbrek hastalığı vakasının önleneceğini ortaya koydu. Tahminlere göre yalnızca yüksek tansiyonu olan kişiler bu geçişi yapsa bile dünya genelinde 1 milyondan fazla kardiyovasküler ve böbrek hastalığı vakası önlenebilir.
Neal şu ifadeleri kullanıyor:
“Dünya çapında normal tuzdan potasyumla zenginleştirilmiş bir ikameye geçmek şimdilik iddialı bir hedef olsa da bu, ülkelerin söz konusu fırsatı değerlendirmeye başlaması için önemli bir adım. Bu seçenek, birçok ilaç temelli tedaviden çok daha büyük bir potansiyele sahip ve maliyeti de çok daha düşük.”
İleri evre böbrek hastaları için uyarı
Enstitü bir uyarıda da bulundu. İleri evre böbrek hastalarında hasar görmüş böbrekler kandaki potasyumu süzmeye yardım edemediği için bu kişilerde yüksek potasyum seviyeleri yaygın görülüyor.
Hiperkalemi adı verilen bu rahatsızlık, kalp krizi ve geçici felç gibi ciddi komplikasyonlar ortaya çıkana kadar genellikle belirgin semptomlar göstermiyor. Kâr amacı gütmeyen kuruluş, ileri evre böbrek hastalarında bile faydaların risklerden daha ağır bastığını belirtiyor.
Enstitünün kıdemli akademisyenlerinden nefrolog Profesör Vivek Jha ise “Ciddi böbrek hastalığından muzdarip kişiler ve kan potasyum düzeylerini kayda değer derecede yükselten ilaçlar kullananların önlem alması gerekiyor. Hasta eğitimi, ürün etiketleri ve klinik denetim yoluyla bu gruptaki riskler etkili bir şekilde yönetilebilir” dedi. (İndyTurk)
