Rusya-Ukrayna savaşında dört buçuk yıl geride kalırken, cephedeki yüksek kayıplar ve gönüllü asker teminindeki yavaşlama Moskova yönetiminin yeni bir seferberlik ilan edip etmeyeceği tartışmasını yeniden gündeme taşıdı. Kremlin yeni bir seferberlik planlandığı yönündeki haberleri reddederken, Rusya’da özellikle sonbaharda yeni bir askere alma dalgası başlayacağına ilişkin söylentiler yayılıyor.
Gönüllü asker bulmak zorlaşıyor
The Guardian’ın aktardığına göre Rusya’da Telegram gruplarında, eylül ayında yapılacak Devlet Duması seçimlerinin ardından yeni bir seferberlik ilan edilebileceğine ilişkin söylentiler giderek yayılıyor.
Gürcistan merkezli savaş karşıtı Get Lost grubu, Rus askerlerinin ordudan firar etmesine yardımcı oluyor. Grubun sözcüsü İvan Çuvilyayev, seferberlik söylentilerinin erkekleri orduyla sözleşme imzalamaya yönlendirmek için bir baskı unsuru olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya, Eylül 2022’deki kısmi seferberliğin ardından yeni bir toplu askere alma uygulamasına başvurmak yerine yüksek maaş ve ikramiyeler üzerinden gönüllü asker toplamaya ağırlık verdi.
Moskova’nın insan gücü arayışı sürüyor
Analizde, Rusya’nın bu yöntemle yaklaşık 1,3 milyon sözleşmeli asker topladığı belirtiliyor. Buna karşın Batılı istihbarat kuruluşlarının tahminlerine göre Ukrayna cephesinde ayda 30 binden fazla Rus askeri yaşamını yitiriyor veya yaralanıyor.
Berlin merkezli Alman Uluslararası ve Güvenlik İşleri Enstitüsü’nde Rusya üzerine çalışan Janis Kluge’nin hesaplamalarına göre Rusya günde yaklaşık bin yeni asker topluyor.
Ancak bu askerlerin önemli bir bölümünün ordunun toplam kapasitesini artırmak yerine ağır kayıplar veren birliklerin personel açığını kapatmak amacıyla kullanıldığı aktarılıyor.
Asker temini için yürütülen çalışmalar üniversitelere ve meslek okullarına kadar genişlemiş durumda. Hükümet, öğrencileri yeni oluşturulan drone birliklerine katılmaya teşvik ederken, bölge yöneticileri üzerindeki asker alım hedeflerini yerine getirme baskısının da artırıldığı belirtiliyor.
Asker toplama hedefleri zorlaşıyor
Adının açıklanmasını istemeyen bir askere alma görevlisi, bağlı bulunduğu kurumdan her ay askerlik hizmetine katılacak 20 ila 30 erkek bulmasının beklendiğini aktarıyor.
Görevli, belirlenen hedefin aşılması halinde ikramiye verildiğini ancak asker bulma sürecinin giderek zorlaştığını ifade ediyor.
Bu tablo, Kremlin’in gönüllü asker alımına dayalı mevcut sisteminin insan gücü ihtiyacını karşılamakta giderek daha fazla zorlandığı yönündeki değerlendirmeleri güçlendiriyor.
Yeni seferberlik Putin için siyasi risk taşıyor
Analize göre yeni bir seferberlik kararı, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin açısından önemli bir siyasi risk oluşturabilir.
Eylül 2022’de ilan edilen kısmi seferberliğin ardından binlerce Rus yurttaşı ülkeyi terk etmişti. Yeni bir toplu askere alma kararının benzer bir toplumsal tepkiye yol açma ihtimali, Kremlin açısından önemli bir hesaplama başlığı olarak öne çıkıyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski de geçen ay yaptığı açıklamada, Rusya’nın sonbaharda yeni bir seferberlik ilan edeceğini söylemişti.
Ancak Kremlin, yeni bir seferberlik hazırlığı yapıldığı yönündeki haberleri reddediyor. Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev, Zelenski’nin açıklamalarını “saçmalık ve gerçeği yansıtmayan provokasyonlar” olarak nitelendirmişti.
Moskova’nın önündeki temel seçenek ise mevcut gönüllü asker alım sistemini daha fazla teşvik etmek ya da savaşın insan gücü ihtiyacını karşılamak için yeniden seferberlik yoluna başvurmak. Kremlin’in hangi yolu tercih edeceği, savaşın askeri boyutunun yanı sıra Rusya’daki iç siyasi dengeler açısından da önem taşıyor.
