Sırbistan seçimlerinde tarihi zafer: Öğrenci Listesi kazandı

Sırbistan’da seçmenler, Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic’in Ulusal Meclis’i feshetmesinin ardından erken parlamento seçimi için sandık başına gitti. Sandıklar yerel saatle 07.00’de açıldı. Oy verme işlemi saat 20.00’de sona erdi.

Vucic’in gerçekleştirdiği basın toplantısında yaptığı açıklamada; SNS’nin 1,72 milyon oy aldığını, Öğrenci Listesi’nin ise yaklaşık 2,2 milyon oy topladığını belirtti. Sırp seçim gözlemcisi CRTA’nın paylaştığı resmi verilere göre ise Aleksandar Vucic’in seçime girdiği SNS yüzde 40,42 oy alırken Öğrenci Listesi yüzde 51,47 oy alarak seçimi kazandı.

Aleksandar Vucic yenilgiyi kabul etti

Eski Sırbistan cumhurbaşkanı ve Sırp İlerleme Partisi’nin (SNS) “Birleşik Sırbistan” seçim listesinin lideri Aleksandar Vucic, Pazar günü sandıkların kapanmasından bir buçuk saat sonra düzenlediği basın toplantısında yenilgiyi kabul etti.

Resmi sonuçlara sahip olmadıklarını belirten Vucic, “Elimizdeki onaylı verilere göre bu seçimi kaybettik. Öğrenci Listesi kazandı. Onların parlamentoda bizden daha fazla milletvekili olacak” dedi.

Vucic, her zaman olduğu gibi bu gece de sorumluluk sahibi biri olarak kürsüye çıktığını ifade ederek, “Çok beklemeyin diye önden çıkıp söylemek istedim. Muhalefet olarak üzerimize düşeni yapacağız. Mücadeleye devam” değerlendirmesini yaptı.

Seçmen katılımı yüzde 67,8 ile rekor kırdı

Sırp seçim gözlemcisi CRTA, seçmen katılımının akşam 19.00’da yüzde 67,8 gibi rekor bir seviyeye ulaştığını söyledi. Bu rakam, 2023’teki önceki parlamento seçimlerine göre yüzde 12,3 puan daha yüksek.

CRTA program direktörü Rasa Nedeljkov, sandık komitesi üyelerinin engellenmesi ve seçmenler üzerindeki baskıyı içeren bir dizi usulsüzlük gözlemlediğini söyledi.

Rasa Nedeljkov, CRTA’nın daha önceki hiçbir seçimde oy pusulalarının fotoğraflanmasıyla ilgili bu kadar yüksek oranda usulsüzlük kaydetmediğini de sözlerine ekledi. Oy pusulası fotoğraflama oranı özellikle Belgrad’da yüksekti ve CRTA’nın şehirde izlediği oy verme merkezlerinin yüzde 80’inde belgelendi.

Oy verme merkezlerinin yüzde 8’inde ise geçersiz oylama kaydedildi. CRTA ayrıca oy satın almayı ve kimlik belgeleri olmadan oy kullanmayı da belgeledi.

Öğrenci Listesi oy sayımının başladığı sıralarda ilk basın toplantısını düzenleyerek kendi rakamlarına göre 4,35 milyon kişinin oy kullandığını açıkladı.

Öğrenci Listesi adına konuşan Sırp basketbol efsanesi ve milletvekili adayı Dejan Bodiroga, vatandaşlara kendi kasaba ve şehirlerinde kalmaları çağrısında bulundu. Ayrıca Belgrad sakinlerine, giderek artan sayıda polis ve maskeli şahsın görüldüğü şehir merkezinden uzak durmaları yönünde çağrı yaptı.

Bodiroga, “Vatandaşların bu son saatlerde uğruna mücadele ettiklerini kimsenin tehlikeye atmasına izin vermemeliyiz,” dedi.

Provokasyon hazırlıkları

Ülkede sandıkların kapanmasının ardından Aleksandar Vučić’in Sırp İlerleme Partisi (SNS) ile bağlantılı, maskeli kişilerin provokasyon yaratmak üzere parlamento çevresinde toplandıkları öne sürüldü.

Öğrenciler, sosyal medyada Belgrad sakinlerini, polis ve sivil kıyafetli bireylerin artan varlığının gözlendiği yerlerin yakınında toplanmaktan kaçınmaya ve “Sonuna kadar güvenli, barışçıl ve onurlu kalalım” çağrısında bulundu. Yerel kaynaklara göre çevik kuvvet polisleri Cumhuriyet Seçim Komisyonu’nun dışında konuşlandırılmış, donanımlı jandarma araçları ise Cumhurbaşkanlığı’nın yakınında park halinde olduğu aktarıldı.

Belgrad’da polis, Cumhuriyet Seçim Komisyonu (RIK) çevresindeki sokakları kapattı. Bağımsız gözlemci CRTA, oy verme merkezlerinin dışında “çok sayıda usulsüzlük” ve artan sayıda “şiddet olayı” bildirdi. AFP haber ajansı, “polisin seçimle ilgili herhangi bir büyük şiddeti doğrulamadığını” bildirdi.

Avrupa Parlamentosu Slovenya milletvekili Irena Joveva yaptığı sosyal medya paylaşımında “Sırbistan‘da sandıklar kapanırken, seçim usulsüzlüklerine ilişkin raporların yanı sıra SNS tarafından organize edilen olası şiddet olaylarına yönelik uyarılar da artıyor. A. Vučić, dünya izliyor. Diplomatik itidali, görmezden gelme isteğiyle karıştırma. Artık yeter. Tehdit yok. Zorbalar yok. Cezasızlık yok.” ifadelerini kullandı.