ABD ile İran arasındaki diplomatik ilişkilerde hareketli günler yaşanıyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’ın talebi doğrultusunda Katar’ın başkenti Doha’da kritik bir görüşme gerçekleştirileceğini duyurmasının ardından Tahran’dan mesafeli bir açıklama geldi. İran Dışişleri Bakanlığı, Doha’ya teknik bir heyet gönderileceğini ancak ABD heyetiyle doğrudan temas kurulmayacağını vurguladı. Diplomatik belirsizlik sürerken, İran’ın Hürmüz Boğazı ve Fransa’nın müdahale çıkışına yönelik sert açıklamaları bölgedeki stratejik dengeleri yeniden tartışmaya açtı.
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden görüşmelerin Katar’ın başkenti Doha’da gerçekleştirileceğini duyurdu. Trump, talebin İran tarafından geldiğini açıkladı.
Beyaz Saray ise Doha’daki görüşmeye Trump’ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner’ın katılacağını duyururken, “Trump barış sürecinin tamamlanmasını istiyor” denildi.
Trump ayrıca, Beyaz Saray’da otomobil üreticilerinin araç verilerini kilitlemesini ve belirli onarım ekipmanlarını zorunlu kılmasını sınırlandırarak tüketicileri korumayı amaçlayan başkanlık kararnamesinin imza töreninin ardından basın mensuplarının sorularını yanıtladı.
ABD ile İran heyetleri arasında Doha’da yapılacak mutabakat zaptı görüşmelerine ilişkin bir soruyu yanıtlayan Trump, “Doha’daki görüşmeler önemli olabilir, belki de olmayabilir. Bunu göreceğiz” ifadelerini kullandı.
İran’dan açıklama
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü de İranlı bir teknik heyetin Katar’a gideceğini açıkladı. Ancak heyetin Amerikan heyetiyle bir görüşme yapmayacağı vurgulandı.
ABD ile imzalanan mutabakat muhtırasının uygulanmasına ilişkin görüşme yapılacağı belirtildi.
Açıklamada, nihai anlaşma görüşmelerinin henüz başlamadığı, bunun için mutabakat muhtırasındaki maddelerin uygulanması gerektiği ifade edildi.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da bir açıklama yaptı.
Sosyal medya hesabından yayınladığı mesajda uzlaşmanın iki taraflı bir süreç olduğunu vurgulayan Pezeşkiyan, “Eğer Amerikan tarafı anlaşmaya bağlı kalırsa, biz de taahhütlerimizi yerine getiririz.” dedi.
Pezeşkiyan, “Mantıksız sözlere ve içi boş tehditlere karşı yaklaşımımız, karar verme sürecimizde akılcılığa ve insan onuruna dayanmak, harekete geçme zamanı geldiğinde ise kararlı ve korkusuz bir savunma sergilemektir.” ifadelerini kullandı.
İran’dan Hürmüz açıklaması
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de Hürmüz Boğazı’na ilişkin açıklamalarda bulundu.
Umman’ın Hürmüz Boğazı’nı yönetecek bir mekanizmaya dahil olmayı istememesi halinde bunu İran’ın tek başına üstleneceğini söyledi. Ancak Umman tarafının Hürmüz’ün yönetimi için hazırlık yaptığını açıkladı.
Garibabadi, İranlı ve Ummanlı heyetlerin, gelecek günlerde bu konuya ilişkin görüşeceğini belirtirken, “Ummanlılara Hürmüz’deki geçiş güzergahlarının yeniden tanımlanması gerektiğini söyledik.” dedi.
İranlı Bakan Yardımcısı, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Hürmüz’deki mayın temizliğine ilişkin açıklamalarına da “İslamabad Mutabakat Muhtırası’na göre mayın temizliği yalnızca İran tarafından yapılır, başka hiçbir ülke tarafından değil. Esasen buna izin de vermeyiz.” yanıtını verdi.
Macron, Hürmüz Boğazı’ndaki mayın temizliğinde ortaklarıyla işbirliği yapacağını söylemişti.
