Ukrayna, uzun menzilli insansız hava araçları (İHA) ve seyir füzeleriyle Rusya’nın iç bölgelerine yönelik askeri operasyonlarının sıklığını son dönemde büyük ölçüde artırdı. Kremlin’in 2014 yılında ilhak ettiği Kırım başta olmak üzere, Rusya topraklarındaki petrol rafinerileri, askeri sanayi tesisleri ve stratejik hava savunma unsurları doğrudan hedef alınıyor.
Petrol kapasitesinin yüzde 20’si devre dışı kaldı
Wall Street Journal tarafından paylaşılan verilere göre, mart ayından bu yana gerçekleştirilen yoğun operasyonlar neticesinde Rusya’nın petrol rafineri kapasitesinin yaklaşık yüzde 20’si devre dışı kalmış durumda. Saldırıların ardından elektrik kesintilerinin yaşandığı Kırım genelinde akaryakıt satışlarına yönelik sert kısıtlamalar getirilirken, Rusya genelinde de benzin fiyatlarında belirgin bir artış kaydedildi.
Washington merkezli düşünce kuruluşu Carnegie Uluslararası Barış Vakfı’nın askeri analisti Michael Kofman, Ukrayna’nın hem teknolojik altyapısını hem de üretim kapasitesini ciddi oranda büyüttüğünü ifade etti. Kofman, teknolojik gelişime paralel olarak saldırıların çok daha etkili hale geldiğini ve Ukrayna’nın artık geçmiş dönemlere kıyasla çok daha büyük çaplı operasyonlar düzenleme kabiliyetine ulaştığını belirtti.
Drone imha sayılarında büyük artış
Rusya Savunma Bakanlığı tarafından açıklanan resmi veriler, hava sahasındaki hareketliliğin boyutunu gözler önüne seriyor. Bakanlık verilerine göre mayıs ayı içerisinde Ukrayna’ya ait 8 bin 849 insansız hava aracı düşürüldü. Bu sayı ocak ayında 3 bin 676, geçen yılın mayıs ayında ise 2 bin 504 seviyesindeydi. Savunma istihbaratı şirketi Janes’in ulaştığı analizler de Ukrayna’nın Rusya topraklarında başarıya ulaşan operasyonlarının yaklaşık yüzde 35’inin haziran ayı içerisinde yoğunlaştığını gösteriyor.
Askeri uzmanlar, Kremlin’in elindeki nitelikli hava savunma sistemlerini öncelikli olarak başkent Moskova, Kırım Köprüsü ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Valday’daki resmi konutunu korumak üzere belirli noktalara konuşlandırdığını, bu stratejik tercihin ise diğer sanayi ve sınır bölgelerini hava saldırılarına karşı daha savunmasız bıraktığını paylaşıyor.
Zelenski 40 günlük yeni saldırı planını onayladı
Devlet Başkanı Vladimir Putin, Kırım bölgesinde yaşanan sıcak krize doğrudan değinmekten kaçınırken, yaptığı açıklamada Ukrayna’nın sivil altyapıyı hedef alan İHA hamlelerini Rus toplumunu içten sarsmak ve huzursuzluk yaratmak amacıyla bir araç olarak kullandığını belirtti.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ise Rusya’yı savaşı sonlandırmaya ve geri adıma zorlamayı amaçlayan 40 günlük yeni bir saldırı planını resmen onayladığını duyurdu. Onaylanan bu stratejik planda ne tür askeri harekatların ve yöntemlerin devreye sokulacağına dair detaylı teknik bilgi ise kamuoyuyla paylaşılmadı.
Kırım ve Sivastopol’da bölgesel acil durum kararı
Saldırıların ekonomik yansımaları cephe gerisinde radikal kararların alınmasına yol açtı. Kırım ve Sivastopol’da, operasyonların tetiklediği ekonomik sorunlar gerekçe gösterilerek bölgesel acil durum ilan edildi. Kırım’ın Yönetim Başkanı Sergey Aksyonov, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, bölgedeki ekonomik zorluklarla mücadele kapsamında bu kararın yürürlüğe girdiğini duyurdu.
Alınan acil durum kararının öncelikli olarak ekonomik nitelikli konuların idari yoldan düzenlenmesi amacıyla hayata geçirildiğini belirten Aksyonov, bu uygulamanın halkın temel ihtiyaçlarının karşılanmasını sağlayan kritik sektörlerin ve altyapı tesislerinin istikrarlı işleyişine dair meselelerin daha hızlı çözülmesine olanak tanıyacağını ifade etti.
Ukrayna’nın insansız hava araçlarıyla petrol altyapısına yönelik düzenlediği bu sistematik operasyonlar nedeniyle Rusya’daki çok sayıda rafineri zorunlu olarak bakıma alınırken, Rus hükümeti akaryakıt iç piyasasındaki istikrarı koruyabilmek adına zaman zaman ihracat kısıtlaması kartına başvuruyor. Ülkenin pek çok bölgesinde akaryakıt satışına yönelik miktar kısıtlaması uygulanırken, Kırım’daki pek çok benzin istasyonunda akaryakıt satışlarının 21 Kasım tarihi itibarıyla tamamen durdurulduğu biliniyor.
NATO’nun doğu kanadında hareketlilik beklentisi
Ukrayna’nın saha baskısını artırdığı bu konjonktürde, Rusya ordusunun da NATO’nun doğu kanadına yönelik yeni hamleler içinde olduğu belirtiliyor. Letonya istihbarat birimleri tarafından yapılan resmi açıklamada, Rusya’nın Baltık ülkeleri ya da Polonya sınırına yakın bölgelerde askeri bir hareketlilik veya sınırları test edecek bir sürece hazırlandığı ifade edildi. Açıklamada, Putin’in özellikle ABD’nin Estonya, Letonya ve Litvanya gibi küçük ölçekli NATO üyelerine taahhüt ettiği savunma güvencelerini ve buradaki kolektif refleksleri sınamak isteyebileceğine dikkat çekildi.
Guardian gazetesinin aktardığı istihbarat raporlarına göre Moskova, bu aşamada tam ölçekli askeri bir saldırı başlatmak yerine NATO ittifakının birlik duygusunu ve caydırıcılık eşiğini test etmeyi amaçlıyor. Bu kapsamda sınır hatlarındaki füze ve drone hareketliliklerine ek olarak, geniş çaplı siber saldırıların da devreye sokulabileceği öngörülüyor. Londra merkezli düşünce kuruluşu Chatham House uzmanlarından Keir Giles da konuya ilişkin değerlendirmesinde, Moskova yönetiminin cephedeki mevcut gidişatı kendi lehine değiştirmek veya dikkat dağıtmak amacıyla çatışma riskini farklı coğrafyalara yayabilecek stratejik adımlar atabileceğini vurguladı.
