Özgür Özel’in Meclis İzleme Komisyonu’na üye vermeyeceklerini açıklarken kullandığı üslup, en az kararın kendisi kadar sorunlu. “Biz bu işlerin içinde yokuz!”
Nedir bu işler Sayın Özel?
Bir ülkenin barışından, demokratik geleceğinden söz ediyoruz. Yüz yılı aşkın süredir çözülemeyen sorunların, son kırk yılı aşkın çatışmalı dönemde on binlerce insanın yaşamına mal olan acıların geride bırakılabilmesi ihtimalinden…
Çocukların babasız, annelerin evlatsız kalmadığı; gençlerin geleceğini savaşın gölgesinde değil, özgür bir ülkede kurabildiği bir yaşamdan söz ediyoruz.
Türklerin, Kürtlerin ve bu coğrafyada yaşayan bütün halkların, farklı inançların ve kimliklerin eşit haklarla, birbirinin varlığını tehdit olarak görmeden yaşayabileceği bir gelecekten…
Elbette bu meselenin merkezinde Kürt sorunu var. Bir halkın inkâr edilen kimliği, yasaklanan dili, kayıpları, cezaevleri, yerinden yurdundan edilmeleri ve kuşaklar boyunca taşınan acıları var. Ama artık yalnızca geçmişi değil, hepimizin geleceğini konuşuyoruz.
Böylesi bir meseleye “bu işler” diyerek sırtınızı dönemezsiniz. Bırakalım ana muhalefet partisi olmayı, küçücük bir tabela partisinin yöneticisi olsanız bile dönemezsiniz. Siyasetin sorumluluğu buna izin vermez. En azından vermemelidir.
Üstelik kararınıza gerekçe olarak iktidarın demokratikleşme adımları atmamasını gösteriyorsunuz. İyi de, bu topraklarda hangi iktidar, halkların ağır bedeller ödeyerek yürüttüğü mücadeleler olmadan demokratikleşmiştir? Hele ki ülkenin en otoriter iktidarlarından birinin kendiliğinden demokrasi getirmesini beklemek nasıl bir siyasi akıldır?
Kürt siyasi hareketinin bileşenleri ya da başmüzakereci olarak tanımladıkları Sayın Öcalan ne zaman “Müzakereye geçtik, artık herkes rahat olsun, demokrasi kendiliğinden gelecek” dedi?
Aktif siyasetin içinde bulunmayan bizler bile sürecin müzakere ve mücadele diyalektiği üzerinden yükseleceğini görebiliyorken, mesleği siyaset olanların bunu görememesi gerçekten şaşırtıcı.
Müzakere mücadeleyi besler, mücadele ise müzakere masasında demokratik hakların kabulü için iktidarı zorlar. Biri diğerinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır.
Kürt meselesinin demokratik çözümünü ve barışı, iktidar bileşenleriyle DEM Parti’nin kendi aralarında yürütecekleri görüşmelere bırakılacak bir “iş” olarak göremezsiniz. Çatışmadan, güvenlik politikalarından ve demokratik hakların kısıtlanmasından etkilenen kendi seçmeninizin de bu süreçte hakkı, sözü ve beklentisi var. Yoksa onların hakkını savunmayı da birilerine vekâlet vererek mi çözeceksiniz?
Kaldı ki mensubu olduğunuz siyasi geleneğin Kürt meselesinin ortaya çıkmasındaki tarihsel sorumluluğu bir yana, mevcut iktidarın otoriterleşmesinde rol oynayan kimi kritik siyasi tercihlerinizi de unutmuş değiliz. Misal, HDP milletvekillerinin dokunulmazlıkları kaldırılırken ne yapmıştınız? Anayasaya aykırılık itirazlarınıza rağmen iktidarın önünü açan düzenlemeye destek veren siz değil miydiniz? Üstelik ana muhalefet olarak asli görevlerinizden biri, iktidarın uygulamalarını anayasal ilkeler bakımından denetlemek olduğu halde!
Sahi, bugünlerde adını sıkça andığınız Selahattin Demirtaş’ın, Figen Yüksekdağ’ın ve arkadaşlarının cezaevine uzanan yolunun açılmasında o kararın rolü yok muydu?
İşte bugün alınan kararın insana yaşattığı o tanıdık duygu buradan kaynaklanıyor.
Acaba tarih yine mi tekerrür ediyor?
Cumhuriyetin kuruluşundan, özellikle 1924 Anayasası’yla kurumsallaşan tekçi anlayıştan bugüne kadar Kürt meselesi söz konusu olduğunda, iktidarla muhalefet arasındaki siyasi farklılıkların nasıl bir çırpıda eridiğini defalarca gördük.
Gündelik siyasette birbirine karşı en sert mücadeleyi yürüten partiler, konu Kürtlerin hakları olunca aynı devletçi saiklerle ortaklaşabildi. Devletin bekası denildiğinde demokratik haklar kolayca ikinci plana itilebildi.Dün dokunulmazlıklar meselesinde gördüğümüz bu refleksin bugün başka bir biçimde karşımıza çıkmasından kaygı duyuyoruz.
Tam da müzakerenin somut demokratik taleplerle derinleştirilmesi gereken bir dönemde, ana muhalefetin izleme mekanizmasından çekilmesi, süreçte devletçi reflekslerle hareket edenlerin elini rahatlatacaktır. Dahası, İzmir ve İstanbul baro seçimlerinde işaret fişeği çakılan “toplumsal hassasiyetler” gerekçesi bağlamında, müzakere masasının karşısında yeni ve güçlü bir siyasi aktör mü ekleniyor?
Altında imzanız bulunan bir rapor ortadayken, komisyona katılım yönünde beklentiler oluşmuşken ne değişti de kararınız birdenbire farklılaştı? Parti örgütlerinizin, Meclis grubunuzun, yetkili kurullarınızın görüşü alındı mı? Devletin derin dehlizlerinde kimlerin ne hesap yaptığını bilmiyoruz. Fakat geçmişteki deneyimlerimiz, böylesi kritik kırılmalarda yalnızca açıklanan gerekçelerle yetinmememiz gerektiğini öğretti. Bir önceki dokunulmazlık kararınızın sonuçlarını gördük. Bugünkü kararınızın da benzer devletçi reflekslerle alınmış olabileceğini sorgulamak hakkımızdır. Bunu gerçekten göremiyor musunuz, yoksa görüyorsunuz da tarihin tekerrürü amacıyla bir kez daha gönüllü onay mı veriyorsunuz?
Bugün şikâyet ettiğiniz cehennemin ilk taşları döşenirken birlikte değil miydiniz? O cehennemin alevleri Kürtleri yakarken, seçilmişleri cezaevlerine gönderirken, belediyelere kayyımlar atanırken, gazetecileri sustururken neden aynı kararlılıkla karşı çıkılmadı? Yoksa birlikte yaratılmasına katkıda bulunduğunuz cehennemin alevleri size ulaşıncaya kadar kimleri yakıp kavurduğu yeterince önemsenmedi mi? Şimdi belediyelere operasyonlar yapılıyormuş, seçilmiş başkanlar görevden alınıyormuş, gazeteciler tutuklanıyormuş, televizyonlar kapatılıyormuş…
İnsanın kendi anadilinde bir “Rojbaş!” diyesi geliyor. Günaydın!
Elbette bugün kime yönelirse yönelsin hukuksuzluğa karşı çıkıyoruz. Fakat yıllarca eş genel başkanları, belediye başkanları, milletvekilleri ve çalışanları cezaevlerine gönderilen; belediyelerine defalarca kayyım atanan Kürt siyasi hareketini, sanki barış süreci sayesinde devletin şefkatli kollarında korunuyormuş gibi gösterenlere de hafızamızı teslim edecek değiliz. Üstelik kimi soruşturmalardaki yolsuzluk, hırsızlık, rüşvet ve çıkar ilişkisi iddialarıyla Kürt siyasi hareketinin demokratik temsilini hedef alan sistematik baskıları aynılaştırmaya çalışanların bu farkı görmesini beklemek de hakkımızdır. Herkes için adil yargılanma hakkını savunmak başka, bütün siyasi süreçleri aynı kefeye koymak başkadır.
Bir de kendi içinize bakmanızda yarar var. Bir yandan seçilmişlerinizin tutuklanmasından şikâyet ederken, diğer yandan saflarınızdan AKP’ye geçen belediye başkanlarını ve meclis üyelerini görmezden gelemezsiniz. Sorun AKP’nin otoriter uygulamalarıyla birlikte, biraz da onun işini kolaylaştıran kendi siyasi ve örgütsel işleyişinizde aranmalı.
Özgür Özel’in kararını anlamak için yalnızca açıklanan gerekçelere değil, son dönemde belirginleşen siyasi yönelime de bakmak gerekiyor. İmralı’ya giden Meclis heyetine temsilci verilmemesi, çerçeve yasaya verilen hayır oyları, anadil hakkı konusundaki tutumlar ve ırkçı-milliyetçi siyasi çevrelerle geliştirilen yakınlık birbirinden bağımsız tercihler gibi görünmüyor. Özellikle son kurultay sonrasında ulusalcı, statükocu ve resmî ideolojiye yaslanan reflekslerin daha belirleyici hale geldiği izlenimi güçleniyor. Bir ağacı başka bir ağacın dallarıyla aşıladığınızda gövdesi aynı kalabilir ama meyveyi aşılanan dal belirler. Siyasette de benzer bir durum yaşanabilir.
Ümit Özdağ’la, Müsavat Dervişoğlu’yla kurulan siyasi yakınlığın bu bakımdan değerlendirilmesi gerekiyor. Burada kişisel önyargılardan söz etmiyoruz. Nitekim geçmişte Kürt meselesine ilişkin son derece sert tutumlar sergileyen Sayın Bahçeli’nin yeni barış sürecinde üstlendiği rolü, barışa katkısı ölçüsünde takdir etmeyi bildik. Ancak Zafer Partisi’nin ve İYİ Parti’nin durumu farklı. Bu partiler barış ve çözüm sürecine karşı çıkmayı, Kürtlerin kolektif hak taleplerini reddetmeyi sürdürüyor. Bu yaklaşımda somut bir değişim olmadan, onları demokratik çözüm güçleriyle aynı siyasi gelecek tasavvurunda buluşturamazsınız.
Üstelik iktidarı değiştirme stratejiniz bakımından da ortada ciddi bir çelişki var. Sinan Oğan’ın son Cumhurbaşkanlığı seçiminde ikinci turda aldığı tutum, İYİ Parti’nin Altılı Masa sürecindeki savrulmaları bile bazı şeyleri hatırlamak için tek başına yeterli. Buna karşılık farklı toplumsal kesimlerin demokratik temelde ortaklaşmasının yerel seçimlerde yarattığı sonuçlar da ortada. Kent uzlaşısının siyasal önemini görmek yerine, demokratik çözüm taleplerine karşı çıkan milliyetçi çevrelerin peşine takılarak iktidar olmayı ummak nasıl bir siyasi öngörüdür?
Kaldı ki Yeni Parti’nin bünyesi Özgür Özel’den ve dar bir yönetici kadrodan büyüktür. Partinin içinde barıştan, eşit yurttaşlıktan ve demokratik çözümden yana binlerce insan bulunmaktadır. Bu insanların beklentileri, birkaç kişinin konjonktürel tercihine feda edilemez.
Tam da bu tartışmalar sürerken Ekrem İmamoğlu’nun İlke TV’de yayımlanan “Yan Yana” başlıklı yazısını okudum. Doğrusu, kimi eksik tespitler içerse de önemliydi. Demokratik hukuk devleti, ortak yaşam ve barış konusundaki değerlendirmelerinin önemli bir bölümü isabetliydi. Fakat yazıyı okurken daha en başında takıldığım bir soru var. Sayın İmamoğlu, yan yana ama kimlerle?
Ağır baskıların yaşandığı bir dönemde, hele ki barış ve demokratik gelecek için yan yana yürümek elbette önemlidir. Fakat Genel Başkanınızın birlikte yol yürümeye yöneldiği Ümit Özdağ’la, Müsavat Dervişoğlu’yla bizi nasıl yan yana getireceksiniz?
Bir kolunuzda Zafer Partisi ve İYİ Parti varken diğer kolunuzda bizim olmamızı beklemiyorsunuzdur herhalde! Elbette farklı görüşlerden insanlarla konuşulabilir. Kimseye geçmişteki tutumları nedeniyle değişmez hükümler vermiyoruz. Fakat bir tarafta Kürtlerin eşit haklarını savunanlar, diğer tarafta bu taleplere kategorik olarak karşı çıkanlar varken, aradaki çelişkiyi güzel cümlelerle ortadan kaldıramazsınız.
Yazınızda doğuda yaşayanla batıda yaşayanın, iktidara oy verenle vermeyenin aynı hukuka güvenebilmesinden söz ediyorsunuz. Çok doğru. Ama aynı haklara sahip olmaları gerektiğini de açıkça söylemek gerekmez mi?
Kürtlerin anadilinde eğitim hakkı, kimliklerinin tanınması, demokratik temsilin güvenceye alınması olmadan aynı hukuka güvenmek nasıl mümkün olacaktır?
Yazınızda kendi özgürlüğünüzün hesabını ülkenin barışından soramayacağınızı söylüyorsunuz. Bu yaklaşım değerlidir. Fakat Genel Başkanınızın tavrı bununla nasıl bağdaşıyor?
Siz kendi özgürlüğünüzü barışın önüne koymayacağınızı söylerken, Genel Başkanınız iktidarın demokratikleşme adımları atmamasını gerekçe göstererek izleme mekanizmasından çekiliyor. Biz hanginizin sözünü partinizin gerçek yaklaşımı olarak kabul edeceğiz?
Yine çözümün Meclis zemininde gelişmesi gerektiğini söylüyorsunuz. Peki, Meclis’in çözümdeki rolünü bu kadar önemsiyorsanız, önce İmralı’ya giden heyete, şimdi de İzleme Komisyonu’na neden temsilci vermiyorsunuz?
Bilgiye doğrudan ulaşabileceğiniz, iktidarı denetleyebileceğiniz mekanizmaları geri itip sonra süreçten dışlandığınızdan yakınmak ciddi bir çelişki. Ya iktidar zaten sizi karar süreçlerinin dışında tutmak istiyorsa? Böylece onun yapması gereken işi kendi ellerinizle yapmış olmuyor musunuz?
Kürt meselesine vereceğimiz cevabın Cumhuriyetin ikinci yüzyılını belirleyeceğine ilişkin tespitiniz ise son derece önemlidir. Evet, tam da öyle! Fakat bu cevap Ümit Özdağ’ın, Müsavat Dervişoğlu’nun temsil ettiği siyasal anlayışın sınırları içinde aranacaksa, ikinci yüzyılın birinciden hangi bakımdan farklı olacağını sormak gerekmez mi?
Birinci yüzyılın inkârcı ve devletçi refleksleriyle hesaplaşmadan ikinci yüzyılın demokratik Cumhuriyetini kuramazsınız. İşte bütün mesele burada düğümleniyor.
Özgür Özel’in yükselen tepkiler üzerine yeni açıklamalar yaparak barıştan vazgeçmediklerini belirtmesi elbette kayda değerdir. Ancak artık sözlerden çok, bu sözlerin siyasi karşılığını görmek gerekiyor.
Barıştan yana olduğunuzu söylüyorsanız, bunun gereğini yapmalısınız. İktidarın antidemokratik uygulamalarına karşı mücadeleyi büyütürken barışın zeminini de güçlendirmelisiniz. Bu açıklamaların ne ölçüde somut siyasi tutuma dönüşeceği, barışsever ve demokrat kamuoyu tarafından yakından takip edilecektir. Çünkü söz konusu olan yalnızca bir komisyon üyeliği değil. Bir halkın yüz yıllık eşitlik mücadelesi, ülkenin demokratik geleceği ve milyonlarca insanın barış umudu.
Bizler kendi mücadelemizi yalnızca Kürt halkının mücadelesi olarak değil, bütün insanlığın eşitlik, özgürlük ve onurlu yaşam mücadelesinin bir parçası olarak görüyoruz. Bu nedenle barışı iktidarın lütfuna, demokratikleşmeyi de muhalefetin seçim hesaplarına terk edemeyiz.
Sayın Özel, Sayın İmamoğlu;
Önünüzde bir tercih var. Ya halkların eşitliğine, demokratik çözüme ve birlikte yaşama iradesine gerçekten sahip çıkacaksınız ya da geçmişin devletçi reflekslerini yeni ittifaklarla sürdürmeye devam edeceksiniz.
İkisini aynı anda yapamazsınız.
Tarih, güzel konuşanlardan çok kritik anlarda nerede durulduğunu hatırlar.
Dokunulmazlıklar kaldırılırken nerede durduğunuzu unutmadığımız gibi, bugün aldığınız kararları da unutmayacağız.
Sizin “bu işler” diyerek sıradanlaştırdığınız mesele bizim hayatımız, hafızamız, acımız ve birlikte kurmak istediğimiz geleceğimizdir.
O nedenle son sözümüz de ilk sorumuz olsun:
Yan yana ama kimlerle?
Bizim nerede durduğumuz belli. Barışın, eşitliğin ve demokratik ortak yaşamın yanında.
Sizin nerede duracağınızı ise bundan sonraki tercihleriniz gösterecek.
Bizden uyarması… Top sizde!




