Çatışmalı süreçte yaşamını yitirenlerin bir kısmının mezar dahi bilinmezken, 2013-2015 yılları arasında farklı bölgelerde inşa edilen mezarlıklara da çok sayıda PKK’li defnedildi. Mezarlıkların 2015’ten sonra tahrip edilmesi sık sık gündeme geldi.
Gabar Dağı’nın Basret Köyü’nde içerisinde 140 mezarın bulunduğu “Şehit Adil Bilikî” mezarlığı da bombalanarak yıktırıldı. Aileler ise bu yeni süreçle birlikte parçalanmış mezarlıklarda çocuklarının mezarlarını arıyor.
Bu mezarlardan biri de Gabar Dağı’nda bulunan Reşinê Çirav bölgesinde 13 Ekim 1997 tarihinde çıkan bir çatışmada yaşamını yitiren PKK’li Nezir Bilek’e (Azad) ait. Bilek’in ailesi 29 yıl aradıkları çocuklarının mezarını ilk kez 17 Ekim 2026 tarihinde ziyaret edebildiler. 2015’te çocuklarının yaşamını yitirdiği haberini alan aile taziyelerin kurmalarına rağmen mezar yerinin nerede olduğunu tespit edemedi.
29 yıl sonra Nezir Bilek’in mezarına ulaşan ailesi, yıktırılan mezarlıkların yeniden inşa edilmesi çağrısı yaptı.
Nezir Bilek’in kardeşi Osman Bilek (50), “Uzun yıllardır mezarı arıyorduk. Kardeşimin 1997’de şehit düştüğünü 2015 yılında öğrendik. O zaman taziye kurduk ama mezara bir türlü ulaşamadık. Televizyonda mezar taşını görünce çok sevindik. Bunun üzerine yola çıktık geldik. Geldik ancak mezarlığın yerle bir olduğunu gördük. Bu bizi son derece üzdü. Burada ibadet edilmesi için inşa edilen mescit bombalanmış. Dünyanın hiçbir yerinde kutsal mekanlar bombalanmaz. Mezar taşları kırılmış, bu insanlığa sığmaz” dedi.
‘Her aile yas hakkını kullanmalı’
Birçok anne ve babanın çocuklarının mezarını ararken yaşamlarını yitirdiğini aktaran Bilek, “Babam da bunlardan biriydi. 5 yıl önce babam yaşamını yitirdi. Yaşadığı sürece kardeşimin mezarını bulmak, mezar başında bir dua etmek için çok emek verdi ancak bu günleri göremedi. Bunun için her aile yas hakkını kullanmalı. Mezar yerleri belirlenmeli ve her aile mezarını inşa ederek, ziyaret edebilmeli. Bu hem dinen hem de insanlık için gerekli bir şey” diye belirtti.
Çözüm sürecine de değinen Bilek, “Bu süreç burada yatanların emekleri ile bu günlere geldi. Sürecin onurlu bir barış ile taçlanması için insan hakları başta olmak üzere, iyi olan her şey için adımlar atılması gerek. Barışın inşası bu mezarlıkların inşa edilmesi ile başlatılmalı. Herkes el ele vererek bu mezarlığı yeniden inşa etmeli. Birçok aile belki çocuklarını arıyor ve burada çocuklarının mezarını olduğunu da bilmiyordur. Bütün ailelere çağrımız çocuklarınızın mezarını aramaktan vazgeçmeyin” şeklinde konuştu.
(MA)
📹Filozof ve yazar Michael Löwy İlke TV’ye konuştu: ‘Hareketin güçlü bir antifaşist karakteri var’
