Küresel enerji sevkiyatının en kritik noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda askeri ve diplomatik hareketlilik tırmanıyor. İran yönetiminden boğazdaki geçiş rotalarına ilişkin peş peşe kısıtlama uyarıları gelirken, ABD tarafı mutabakat zaptı sonrası deniz trafiği ve petrol akış hacmine dair yeni veriler paylaştı.
“İran’ın değerlendirmesi dışındaki kararlar güvenliği garanti edemez”
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, sosyal medya hesabı X üzerinden yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndaki güvenli geçiş rejiminin ancak Tahran ile eş güdüm halinde yürütülebileceğini belirtti.
Garibabadi, Boğaz’dan geçişlerin İran’ın koordinasyonu ve mutabakat zaptının 5. maddesi hükümlerine dayanması gerektiğinin altını çizerek, “Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçiş, paralel güzergahlarla İran’ın değerlendirmeleri dışında alınacak kararlarla garanti altına alınamaz” ifadelerini kullandı.
Aynı doğrultuda bir açıklama da İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından yapıldı.
Devrim Muhafızları, dünyanın en önemli enerji koridorlarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin yalnızca İran tarafından resmi olarak ilan edilen rotalar üzerinden gerçekleştirilmesinin mümkün olacağı yönünde sert bir uyarı yayımladı.
Tankerler geri döndürüldü, Singapur gemisi vuruldu
Bölgedeki operasyonel hareketlilik sahaya da yansıdı. Edinilen bilgilere göre, Hürmüz Boğazı’nı izinsiz şekilde geçme girişiminde bulunan en az üç yabancı petrol tankeri, İran Devrim Muhafızları unsurlarından gelen askeri uyarıların ardından rotalarını değiştirerek geri dönmek zorunda kaldı. Yaşanan bu gerilimin hemen öncesinde ise Singapur bayraklı bir ticari geminin boğaz hattında vurulduğu bildirildi.
ABD Enerji Bakanı Wright: Günlük petrol akışı 20 milyon varile çıktı
Hürmüz Boğazı’ndaki son gelişmeleri Reuters Küresel Enerji Forumu’nda katıldığı söyleşide değerlendiren ABD Enerji Bakanı Chris Wright, ABD ile İran arasında imza altına alınan mutabakat zaptının ardından bölgedeki gemi trafiği ve petrol akışında büyük bir artış yaşandığını kaydetti.
Bakan Wright, son 24 saatlik zaman dilimi içerisinde yaklaşık 72 geminin Hürmüz Boğazı’nı sorunsuz şekilde kullandığını ve bu süreçte 20 milyon varil petrolün taşındığını açıkladı. Mutabakat zaptı öncesinde boğazdan geçen günlük petrol miktarının yaklaşık 7 milyon varil seviyesinde seyrettiğini hatırlatan Wright, bugün bu rakamın 20 milyon varile ulaştığını aktardı. Boru hatları üzerinden yapılan sevkiyatlara da değinen Wright, Basra Körfezi’nden çıkan toplam petrol akışının çatışma dönemi öncesine kıyasla çok daha yüksek bir seviyede bulunduğunu ifade etti.
“Boğazda mayın temizliği birkaç hafta sürecek”
İran’ın bölgedeki askeri tahkimatına dair teknik detaylar da paylaşan ABD Enerji Bakanı Wright, İran unsurlarının gemi geçiş kanallarına deniz mayınları döşediğini, bu durumun Hürmüz Boğazı’ndaki ticari akışı ve gemi trafiğini geciktirdiğini belirtti. Bölgedeki seyrüsefer güvenliğinin tamamen normale dönmesi için Boğaz’ın bu mayınlardan temizlenmesi gerektiğini vurgulayan Wright, bunun için birkaç haftalık yoğun bir çalışma yürütülmesi gerekeceğini söyledi.
ABD’nin, İran ile bir anlaşma sağlansın ya da sağlanmasın Körfez bölgesindeki küresel enerji akışını her koşulda güvence altına alabilecek askeri ve lojistik kapasiteye sahip olduğunu ifade eden Wright, “İran’ın bundan sonra Hürmüz Boğazı’nı kapatma kabiliyeti olmayacak. Bu kritik bir husus, onların elindeki en önemli kozdu ve biz bu kozu sistemli bir şekilde ellerinden alıyoruz” dedi.
