NASA’nın Plüton’u ilk kez yakından inceleyen 780,6 milyon dolarlık ünlü uzay sondası New Horizons (Yeni Ufuklar), yaklaşık bir yıl süren kış uykusundan (hibernasyon) sağlıklı bir şekilde uyandı. Dünya’dan yaklaşık 9,5 milyar kilometre uzakta, Güneş Sistemi’nin en dış kesimlerinde yolculuğuna devam eden uzay aracının topladığı veriler, bilim dünyası tarafından büyük bir merakla bekleniyor.
Uzun yolculuk dönemlerinde enerji tasarrufu sağlamak ve yıpranmayı önlemek amacıyla genellikle kış uykusuna yatan New Horizons, bu süre zarfında arka planda bilgi toplamaya ve depolamaya devam ediyor. Uzay ajansından yapılan açıklamaya göre, sondanın 321 gün süren son hibernasyon dönemi 23 Haziran’da başarıyla sona erdi.
Kış uykusu boyunca New Horizons, Dünya’ya düzenli olarak durumunu bildiren sinyaller gönderse de sensörleri ve cihazlarından gelen detaylı bilimsel bilgileri iletmiyordu. Maryland’deki Johns Hopkins Uygulamalı Fizik Laboratuvarı’ndan New Horizons Görev Operasyonları Müdürü Alice Bowman, sürecin sorunsuz geçtiğini belirterek şu açıklamayı yaptı:
“Bu hibernasyon dönemi boyunca gönderilen her durum raporu ‘yeşildi’; yani her hafta New Horizons’ta her şeyin yolunda olduğuna dair onay alıyorduk.”
Önümüzdeki günlerde yer ekibi, uzay aracından Dünya’ya aktarılacak detaylı sağlık ve güvenlik verilerini teslim alacak.
Bilimsel cihazların bir aydan kısa bir süre içinde tam kapasiteyle faaliyetlerine geri dönmesi planlanıyor. NASA’nın paylaştığı takvime göre, yaklaşık üç hafta içinde uzay aracındaki şu
kritik cihazlar ölçümlerine ve veri aktarımına yeniden başlayacak:
– Alice Ultraviyole Spektrografı: Dış helyosferdeki hidrojen gazı dağılımını inceleyecek.
– SWAP (Solar Wind Around Pluto / Plüton Güneş Rüzgarı): Güneş rüzgarını ölçmeye devam edecek.
– PEPSSI (Plüton Enerjik Parçacık Spektrometresi): Plüton ve çevresindeki parçacıkları tespit edecek.
– Venetia Burney Öğrenci Toz Sayacı: Uzay boşluğundaki kozmik tozları tespit etmeyi sürdürecek.
Cihazlar devreye alınırken, yer ekibi de bir dizi uzay aracı ve sistem kontrolü gerçekleştirecek. Ayrıca, New Horizons’ın bakımını ve yönetimini kolaylaştıracak yer kontrol sistemindeki yazılım güncellemeleri tamamlanıyor. Bu yeni yazılımla ilgili testlerin yıl sonuna kadar sürdürülmesi hedefleniyor.
Ocak 2006’da fırlatılan New Horizons, o dönemde Dünya’dan ayrılan en yüksek başlangıç hızına sahip insan yapımı nesnelerden biri olmuştu. Yolculuğu sırasında Jüpiter’in yanından geçerek uydularının etkileyici görüntülerini yakalayan ve Güneş’in “helyosfer” olarak bilinen dış atmosferini inceleyen sondanın ana görevleri başarıyla tamamlandı.
New Horizons Temmuz 2015’te Plüton’u ilk kez yakından inceleme görevini yerine getirdi.
2019’da ise bugüne kadar insanlık tarafından yakından incelenen en uzak gök cismi olan Kuiper Kuşağı nesnesi Arrokoth’a ulaştı.
Uzak Kuiper Kuşağı’nın neleri barındırdığına ve evrenimizin oluşum sürecine dair yeni yanıtlar sunması beklenen New Horizons’ın, kâr amacı gütmeyen Planetary Society’nin verilerine göre 2030 yılına kadar görevine aktif olarak devam etmesi bekleniyor.
