Orta Doğu’da ABD ve İran arasındaki karşılıklı saldırılar tırmanırken, liderler seviyesindeki sert açıklamalar da sürüyor. ABD’nin B-1 bombardıman uçaklarıyla İran’daki hedefleri 12’nci gecede de hedef almasının ardından konuşan ABD Başkanı Donald Trump, “Hürmüz Boğazı’na ihtiyacımız yok, İran ağır darbeler alıyor” dedi. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ise Körfez’in enerji altyapısını vurmakla tehdit ederek boğazın artık savaş öncesi durumuna dönmeyeceğini vurguladı.
Yaşanan gelişmeler şöyle;
ABD’nin İran’a dönük saldırıları 5 saat sürdü
ABD ordusu, İran’a yönelik saldırılarını 12’nci gecede sürdürdü. İran’ın güney ve güneybatısındaki noktaların hedef alındığı saldırılarda Şelemçe Sınır Kapısı’nda 2 kişi yaşamını yitirdi.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’ın deniz unsurları, füze ve insansız hava aracı depoları, kıyı gözetleme noktaları ile hava savunma sistemlerinin vurulduğunu açıkladı. Saldırıların 5 saat sürdüğü belirtildi. Komutanlık, saldırıların İran’ın ticari gemiler ve sivil denizcileri hedef alma kapasitesini azaltmayı amaçladığını ileri sürdü.
Hürmüz Boğazı’nda ABD’nin ablukasının da sürdüğü bildirilen açıklamada, “Bugün itibarıyla CENTCOM, gemilerin İran limanlarından çıkmasını ya da buraya girmesini engellemek amacıyla 9 ticari gemiyi geri döndürmüş, 1 gemiyi ise hizmet dışı bırakmıştır.” ifadesi kullanıldı.
Açıklamada, 50 binden fazla ABD askerinin Orta Doğu’da görev yaptığı kaydedildi.
Ölü ve yaralılar var
İran’ın Huzistan eyaleti yetkilileri, Irak sınırındaki Şelemçe Sınır Kapısı’nın yolcu terminali çevresine füze isabet ettiğini açıkladı. Saldırıda 2 kişi yaşamını yitirdi, 11 kişi yaralandı. İran devlet haber ajansı IRNA, sınır kapısının saldırıya rağmen açık tutulduğunu ve yardım çalışmalarının sürdüğünü bildirdi. Huzistan Vali Yardımcısı Veliullah Hayati, Ramşir yakınlarındaki bir asfalt depolama tesisi ile Ahvaz çevresindeki bir noktanın da vurulduğunu söyledi. Endimeşk yakınlarında ayrı bir saldırı gerçekleştirildiği bildirildi. İran medyası ayrıca Hürmüzgan eyaletinin Sirik ilçesi, Bender Mahşehr ve Buşehr çevresinde patlamalar yaşandığını aktardı.
Kuveyt hava savunmasını devreye soktu
Bunun yanı sıra Kuveyt ordusu, sabahının ilk saatlerinde hava savunma sistemlerinin İran kaynaklı saldırılara karşı devreye sokulduğunu duyurdu. Ülkede duyulan patlamaların hava savunma sistemlerinin önleme faaliyetlerinden kaynaklandığı açıklandı.
İki ayrı görüş
İran Devrim Muhafızları Ordusu ise sabaha karşı yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın güneyindeki “mayınlı güzergaha” girdiğini öne sürdüğü bir petrol tankerinde patlama ve yangın çıktığını, iki tankerin de geri döndüğünü belirtti. CENTCOM ise İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kontrol etmediğini ve deniz güzergahının ABD desteğiyle açık tutulduğunu ileri sürdü.
Deniz trafiği ve petrol arzına ilişkin dengesizlikler ise fiyatları yükseltti. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2 artışla 96 dolara çıkarak 8 Haziran’dan bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. ABD ham petrolü (WTI) ise çarşamba günü yaklaşık yüzde 3 yükselmesinin ardından yüzde 1,7 artışla 88,27 dolara çıktı.
Husiler Suudi Arabistan’ı hedef aldı
İran destekli Husiler, Kızıldeniz’de Encelia ve Layla adlı Suudi Arabistan petrol tankerlerini balistik ve seyir füzelerinin yanı sıra İHA’larla hedef aldıklarını açıkladı. Suudi Arabistan resmi haber ajansı SPA, vurulan Encelia’nın ön bölümünde yangın çıktığını, mürettebatın tamamının güvende olduğunu belirtti. Diğer tanker gemisine ilişkin açıklama yapılmadı.
İran’dan sert açıklamalar: Biz petrol satamıyorsak kimse satamaz
ABD ile İran savaşında karşılıklı saldırılar sürerken, İran’dan sert açıklamalar peş peşe geldi. İran’ın Hatem el-Enbiya Karargahı yaptığı açıklamada, ABD saldırılarının devam etmesi durumunda bölgedeki ülkelerin tüm ekonomik ve enerji altyapısını hedef alacaklarını duyurdu.
Karargah yaptığı açıklamada, “Amerikan tehditleri hayata geçirilirse, İran İslam Cumhuriyeti silahlı kuvvetleri tek bir damla petrolün bile ihracatına izin vermeyecek ve bölgedeki petrol, doğalgaz, elektrik ve ekonomik altyapı hedef alınacaktır” tehdidinde bulundu.
Açıklamada “Dün geceki uyarının ardından, Hürmüz Boğazı’nın kapalı olduğu ve boğazdan geçecek herhangi bir geminin, daha önce duyurulan düzenlemelere uygun olarak belirlenmiş rotayı izlemesi gerektiği” uyarısında bulunuldu.
Khalibaf : Petrol satmadığımız yerde kimse satamaz
İran Parlamento Başkanı Muhammed Bakır Khalibaf da, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, “İran’ın güvenliği sağlanmadığı sürece hiçbir altyapı güvende olmayacaktır. Boğazdaki durum savaştan önceki haline dönmeyecek. Petrol satamadığımız bir bölgede, başka kimse petrol satmaz” ifadelerini kullandı.
Trump, İran saldırılarında ölen askerleri karşıladı
İran’ın saldırılarında hayatını kaybeden 4 ABD askerinin naaşı, Delaware eyaletindeki Dover Hava Üssü’ne getirildi. ABD Başkanı Donald Trump’ın da katıldığı askeri törende, ABD bayrağına sarılı tabutlar askerî törenle uçaktan indirildi. Törende Genelkurmay Başkanı Orgeneral Daniel Caine, Savunma Bakanı Pete Hegseth ve üst düzey askeri yetkililer de hazır bulundu. Törenin ardından hayatını kaybeden askerlerin naaşları son yolculuklarına uğurlanmaları için ailelerine teslim edildi.
Axios: ABD, İran’da yeniden B-1 bombardıman uçakları kullanmaya başladı
ABD ordusunun İran’da yeniden B-1 bombardıman uçakları kullanmaya başladığı öne sürüldü.
Axios’un ABD’li yetkililere dayandırdığı haberde, ABD’nin İran’da Devrim Muhafızları Ordusu’na ait hedefleri vurmak için yeniden B-1 savaş uçakları kullanmaya başladığı iddia edildi.
Bu uçakların İngiltere’deki bir hava üssünden kalktığı ve uçakların izlendiği internet siteleri üzerinden İran’da olduklarının görüntülendiği belirtildi.
ABD, 28 Şubat’ta İran’a karşı başlattığı saldırılarda bu uçakların kullanıldığını açıklamıştı ancak 12 gün önce yeniden başlayan saldırılarda bu uçakların kullanımına ilişkin bilgi paylaşılmamıştı.
Trump: (İran) Henüz anlaşma yapmaya hazır olmadıklarını düşünüyorum
ABD Başkanı Donald Trump, Georgia eyaletindeki Meriatta şehrini ziyaret ederek bir lisede düzenlenen etkinlikte konuştu. Buradaki konuşmasında ABD Silahlı Kuvvetlerine tarihin en büyük yatırımını yaptıklarını ve ABD ordusunu güçlendirdiklerini söyleyen Trump, “Bildiğiniz gibi Venezuela’da zafer kazandık. Venezuela şimdi milyonlarca varil petrol üretmek için bizimle çalışıyor. Operasyonun maliyetini şimdiden defalarca çıkardık. Aynı şekilde İran’da da kazanıyoruz” dedi.
‘Hürmüz Boğazı’na ihtiyacımız yok’
Trump, “Aslında ABD ile Venezuela’yı bir araya getirdiğinizde dünya petrol piyasasının yaklaşık yüzde 62’sine sahibiz. Dolayısıyla boğazlara veya başka bir şeye ihtiyacımız yok. Hürmüz Boğazı’na ihtiyacımız yok. Ancak bunu, yapmamız gerektiği için yapıyoruz. Çünkü İran’ın nükleer silaha sahip olmasına izin veremeyiz” dedi.
İran ile savaşı “küçük bir çatışma” olarak nitelendirdiğini söyleyen Trump, “İran çok ağır darbeler alıyor ve anlaşma yapmak istiyor. Fakat ben henüz anlaşma yapmaya hazır olmadıklarını düşünüyorum. Çünkü ne zaman bir anlaşma yapsalar, anlaşmadaki her şeyi değiştirmek istiyorlar. Hazır değiller ancak çok yakında hazır olacaklar” şeklinde konuştu.
Enflasyon ve hayat pahalılığına da değindiği konuşmasında Trump, “Petrol fiyatları düşecek. Hızla aşağı inecek. Üç hafta önce de düşmüştü. İnsanlar bir anlaşmaya vardığımızı düşündü. Ben ise “Bu adamlarla anlaşmaya vardığımızı sanmıyorum. Yaptıkları her anlaşmayı bozuyorlar” dedim. Fakat Wall Street’in dahileri anlaşma sağlandığını düşündü ve fiyatlar gerçekten çok düştü. Sonra biraz yükseldi. Ancak belki de göreve başladığımız zamankinden daha düşük bir seviyeye inecek. Bana biraz zaman tanıyın” dedi.
Beyaz Saray’da yapımı devam eden balo salonuna da değinen Trump, “Beyaz Saray’da devasa bir askeri tesis inşa ediyoruz. Burası bir balo salonu ama aynı zamanda büyük bir askeri tesis olacak. Çatısında bir insansız hava aracı üssü, altında ise çok önemli tesisler bulunacak” dedi.
İngiltere, diplomatik personelini geri çekti
ABD-İran arasındaki askeri ve diplomatik mücadele derinleşirken İngiltere, bölgede yükselen gerilim nedeniyle İran’daki diplomatik personelini geçici olarak geri çektiğini açıkladı. İngiltere Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, “Devam eden güvenlik durumu nedeniyle tedbir amaçlı olarak İngiliz personelimizi geçici süreyle İran’dan çektik. Büyükelçiliğimiz uzaktan faaliyetlerini sürdürmeye devam ediyor. İngiltere hükümetinin İran’da sağlayabileceği destek son derece sınırlıdır. Muhtemel bir acil durumda yüz yüze konsolosluk hizmeti verilemeyecektir ve İran’da sorun yaşamanız halinde İngiltere hükümeti size yardımcı olamayacaktır” denildi. Açıklamada ayrıca, İngiltere ve İran pasaportu taşıyan kişilerin 90 güne kadar vizesiz olarak İran-Türkiye kara sınırından geçiş yapabildiği belirtildi. İran’dan Türkiye’ye karayoluyla geçmeyi planlayan İngiliz vatandaşlarının sınır kapısına gitmeden önce İngiltere’nin Ankara Büyükelçiliği ve İngiltere Dışişleri Bakanlığı ile irtibata geçerek destek talebinde bulunmaları gerektiği ifade edildi. Bakanlık açıklamasında, İngiliz vatandaşlarına İran’a seyahat etmemeleri çağrısı yineledi.
