Federe Kürdistan Bölgesi Parlamentosu’nun toplanmasıyla derinleşen siyasi kriz sürerken Kürdistan Yurtseverler Birliği (YNK) ve Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) siyasi büroları, Erbil’de bir araya geldi. 4 Kasım’dan bu yana heyetler düzeyinde gerçekleştirilen ilk görüşmede, tarafların yeniden diyalog kurma arayışı öne çıktı.
4 Kasım’da Kürdistan Bölgesi Parlamentosu’nun ilk tamamlayıcı oturumunun tek taraflı gerçekleştirilmesiyle derinleşen krizden bu yana yapılan görüşme, tarafların yeniden diyalog sürecine dönme iradesi açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirildi.
Toplantıya YNK’den Dr. Rêwaz Fayîq ve Dr. Yusif Goran, KDP’den ise Piştîwan Sadiq ve Mehmûd Mihemed katıldı. Görüşmenin ardından taraflardan henüz herhangi bir açıklama yapılmadı.
Dara Reşid: Bu toplantı bir başlangıçtır
Toplantı öncesinde basın mensuplarına açıklamalarda bulunan YNK Başkanlık Konseyi Üyesi Dara Reşid, görüşmenin önemine dikkat çekti.
Aynı zamanda Federe Kürdistan Bölgesi Planlama Bakanı olan Reşid, toplantının taraflar arasındaki sorunların çözümü açısından bir başlangıç olabileceğini belirterek, “Bu toplantının yapılması bir başlangıçtır ve inşallah Kürdistan halkının menfaatine olacak bir doğrultuda ilerleyecektir” dedi.
Reşid, YNK’nin Süleymaniye’yi Federe Kürdistan Bölgesi’nden ayırmayı düşünüp düşünmediğine ilişkin soruya ise böyle bir yaklaşımın bulunmadığını belirterek yanıt verdi.
YNK’nin kendisini bütün Kürdistan’ın sahibi olarak gördüğünü ifade eden Reşid, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Hayır. YNK kendisini tüm Kürdistan’ın sahibi olarak görür. Bugün YNK Şehitleri Günü’dür. Kürdistan’ın hiçbir karışı ve dört parça Kürdistan yoktur ki orada YNK’nin döktüğü kan ve verdiği bir şehit bulunmasın. YNK kendisini bütün Kürdistan’ın sahibi sayar. Bizim tek arzumuz; tüm Kürdistan halkına hizmet eden adil, basiretli ve doğru bir yönetimin tesis edilmesidir.”
YNK, geçici hükümetten çekildiğini açıklamıştı
Federe Kürdistan Bölgesi’nde siyasi krizin derinleşmesine neden olan gelişmeler, 4 Kasım’da parlamentonun ilk tamamlayıcı oturumunun yapılmasıyla başladı.
KDP, parlamentonun söz konusu oturumunu tek taraflı olarak gerçekleştirerek parlamento divanını seçti. Bu adım, YNK’nin tepki ve itirazlarına neden oldu.
Gelişmelerin ardından YNK Başkanı Bafil Talabani, YNK Başkanlık Konseyi adına yayımladığı görüntülü mesajda partisinin Federe Kürdistan Bölgesi geçici hükümetinden çekildiğini duyurdu.
Talabani, KDP’nin Federe Kürdistan Bölgesi başkanını, başbakanını veya herhangi bir bakanı ataması durumunda YNK’nin de Süleymaniye’de atama yapacağı uyarısında bulundu.
YNK ve Yeni Nesil’den Federal Mahkeme’ye başvuru
Siyasi krizin yargıya taşınması üzerine YNK ve Yeni Nesil (Nifşê Nû), 10 Kasım’da Federal Yüksek Mahkeme’ye başvurdu.
İki parti, parlamento oturumunun gerçekleştirilmesine ilişkin şikayet dilekçelerinde hem parlamento çalışmalarının durdurulmasını hem de söz konusu oturumun iptal edilmesini talep etti.
Federal Yüksek Mahkeme, 15 Kasım’da, özellikle parlamento çalışmalarının durdurulmasını öngören talebe ilişkin ihtiyati tedbir kararını iptal etti. Bununla birlikte YNK ve Yeni Nesil’in şikayet dilekçesi geçerliliğini koruyor.
İki yılı aşkın süredir hükümet kurulamıyor
Federe Kürdistan Bölgesi’nde siyasi kriz, 20 Ekim 2024’te gerçekleştirilen parlamento seçimlerinin ardından başlayan hükümet kurma sürecindeki anlaşmazlıklarla birlikte devam ediyor.
Seçimlerin üzerinden iki yılı aşkın süre geçmesine rağmen bölgede henüz yeni hükümet kurulabilmiş değil. YNK ve KDP arasındaki siyasi görüş ayrılıkları, parlamento çalışmalarının yanı sıra bölgesel yönetimin geleceğine ilişkin belirsizliği de sürdürüyor.
Erbil’de gerçekleştirilen son görüşme, uzun süredir devam eden anlaşmazlıkların ardından iki partinin yeniden heyetler düzeyinde bir araya gelmesi bakımından önem taşıyor. Tarafların görüşme sonrasında nasıl bir yol izleyeceği ve temasların hükümet kurma sürecine yansıyıp yansımayacağı ise henüz netleşmedi.
Seçimlerin ardından KDP ile YNK arasında hükümetin oluşturulması amacıyla birçok kez görüşme gerçekleştirildi. Ancak taraflar arasında hükümetin yapısı, yönetim paylaşımı ve siyasi temsil konularında uzlaşma sağlanamadı. İki yılı aşkın süredir devam eden kriz, YNK’nin hükümetten çekilme kararıyla daha da derinleşti.
Federe Kürdistan Parlamentosu’nda seçimler sonucunda oluşan sandalye dağılımı şöyle:
-
Kürdistan Demokrat Partisi (KDP): 39
-
Yurtseverler Birliği (YNK): 23
-
Yeni Nesil Hareketi (Nwey Nwe): 15
-
Kürdistan İslami Birlik Partisi (Yekgirtu): 7
-
Helwest Hareketi: 4
-
Kürdistan Adalet Topluluğu (Komal): 3
-
Bêriya Gel (Halk Cephesi): 2
-
Goran Hareketi: 1
-
Kürdistan Bölgesi İttifakı: 1
-
Azınlık kotası: 5
Parlamentodaki sandalye dağılımı ve KDP ile YNK arasındaki anlaşmazlık, hükümetin kurulmasının önündeki temel sorunlardan biri olmayı sürdürüyor.
YNK’nin çekilme kararıyla birlikte Federe Kürdistan Bölgesi’nde siyasi krizin nasıl aşılacağı, parlamentonun yeniden çalışmaya başlayıp başlayamayacağı ve bölgesel yönetimin kurumsal bütünlüğünün nasıl korunacağı önümüzdeki dönemin temel soruları arasında yer alıyor.
Erbil ile Süleymaniye arasında siyasi kriz: YNK hükümetten çekildi



