ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için İran’ın Katar aracılığıyla sunduğu 7 günlük plana “reddediyorum” yanıtını verdi.
Trump, Truth Social adlı X hesabından İran’ın nükleer silah sahibi olmayacağı yönündeki açıklamalarını yineledi.
Trump, paylaşımında “İran nükleer silahlara sahip olamaz” diye yazdı.
IRAN CAN NOT HAVE A NUCLEAR WEAPON!!! President DJT
( TS: Sep 26 2026, 8:18 AM ET ) pic.twitter.com/zHkoThuZjM
— Commentary Donald J. Trump Truth Social Posts On X (@TrumpTruthOnX) September 26, 2026
Arakçi ‘teklifi sunduk’ dedi, haziran mutabakatını işaret etti
81. BM Genel Kurulu kapsamında ABD ile dolaylı temaslar yürüteceği söylenen İran heyetinin, Hürmüz konusunda anlaşmaya varmak için ABD ekibine bir teklifle gittiği öğrenildi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ülkesinin Hürmüz Boğazı’nın bir hafta içinde yeniden açılmasını öngören bir anlaşmayı ABD’ye sunduğunu söyledi.
Arakçi, New York’taki BM temasları sırasında “gerekli koşullar yerine getirilirse” bunun yapılabileceğini ve bu koşulların 18 Haziran’da iki ülkenin Pakistan’ın arabuluculuğunda imzaladığı İslamabad Mutabakat’ı zaptında (MOU) yer aldığını söyledi.
ABD’li yetkiliden ‘olumlu görüşme’ yanıtı, Trump’tan ret
BBC’nin haberine göre, bir ABD yetkilisi, İran’ın teklifiyle ilgili soruya “nükleer konular da dahil olmak üzere arabulucular aracılığıyla olumlu görüşmelerin yapıldığını söyledi” söyledi.
ABD henüz teklife resmi bir yanıt vermemiş olsa da, Wall Street Journal, ABD’li yetkililere atıfta bulunarak, ABD Başkanı Donald Trump’ın anlaşmayı reddettiğini bildirdi.
Habere göre Trump, İran’ın taleplerini karşılayacağından şüphe duyuyordu ve personeline İran’dan gelebilecek yeni bir saldırı ihtimali olduğunu söylemişti.
Ne olmuştu?
BM Genel Kurulu öncesinde taraflar arasında doğrudan diplomatik temasların yeniden başlayacağına dair beklenti oluşmuştu. Toplantı sırasında Katar arabuluculuğunda yürütülen görüşmeler, savaşın sona erdirilmesine yönelik yeni bir diplomatik kanal açtı. Ancak görüşmelerden sonra ortaya çıkan yedi günlük yol haritası konusunda da uzlaşma sağlanamadı.
BM Genel Kurulu öncesinde ABD Başkanı Donald Trump ile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, nükleer program ve savaşın sona erdirilmesi konusunda bazen olumlu bazen de sert açıklamalar yapmaya devam etmişlerdi. Trump, İran’ın nükleer silah edinmesine izin vermeyeceklerini belirterek, anlaşma sağlanamaması halinde askeri seçeneklerin gündemde kalacağı yönünde tehditlerini sürdürürken, Pezeşkiyan ise İran’ın nükleer silah üretme niyetinde olmadığını savunarak ABD’nin askeri baskı ve yaptırımlarına son vermesi gerektiğini söylemişti.
İran’ın şartları ne?
İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Mohsen Rezai, daha önce ABD ile yeniden müzakere yapmak için 7 şart koşmuştu.
Rezai, şartları şöyle sıralamıştı:
– Savaşın ve tüm cephelerdeki askeri operasyonların durdurulması
– İran limanlarına uygulanan Amerikan deniz ablukasının kaldırılması
– Yurtdışında dondurulmuş İran fonlarının ve varlıklarının tamamen serbest bırakılması
– İran’ın nükleer enerjiyi barışçıl amaçlarla ve denizcilikte kullanma konusundaki meşru haklarının tanınması, yaptırımların durdurulması
Amerikan güçlerinin İran sınırları ve stratejik suyolları (Hürmüz Boğazı gibi) yakınlarından çekilmesi.”
Savaşın bölgesel maliyeti ve enerji krizi
Savaşın bölgesel maliyetinin en belirgin boyutu enerji krizi oldu. Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması küresel petrol arzında büyük bir şok yarattı; savaşın ilk aylarında yaklaşık 20 milyon varil/günlük petrol ve petrol ürünü akışı etkilendi. Mart-Ağustos döneminde fosil yakıt ithalatçılarının, savaş öncesi beklentilere kıyasla yaklaşık 330 milyar dolar ek maliyet üstlendiği hesaplandı. Petrolün yanı sıra Asya LNG fiyatları savaş öncesi beklentilerin ortalama yüzde 75, Avrupa LNG fiyatları yüzde 60 üzerinde seyretti. (Kaynak; Haber Merkezi, BBC, WSJ)
