NATO Liderler Zirvesi kapsamında Ankara’da bulunan ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye’ye Aralık 2020’den bu yana uygulanan ABD’nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) kapsamındaki yaptırımların kaldırılacağını açıkladı.
Trump, “Zaten çok yakından çalışıyoruz… Artık bu müeyyideleri kaldıracağız, zamanı geldi” ifadelerini kullandı.
CAATSA yaptırımları, Türkiye’nin 2017 yılında Rusya’dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemleri nedeniyle uygulanmış, bu süreçte Türkiye F-35 programından da çıkarılmıştı.
Selvi’den S-400 iddiası
Trump’ın açıklamalarının ardından Hürriyet yazarı Abdulkadir Selvi, S-400 krizinin çözümüne ilişkin bir iddia ortaya attı.
Selvi, S-400 hava savunma sistemlerinin bir Körfez ülkesine satılacağını ve bu adımla CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasının önündeki engelin aşılacağını ileri sürdü.
Yazısında, “S-400’ler Körfez’deki bir ülkeye gidiyor. Dün son pürüzler üzerinde çalışılıyordu. Gece yarısı son pürüzlerin de giderildiği söylendi. Birleşik Arap Emirlikleri diyen var, Katar’ı işaret eden var. En iyisi resmî açıklamayı beklemek” ifadelerine yer verdi.
Kremlin’den açıklama geldi: Görüşmeler sürüyor
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da S-400’lerin olası yeniden satışı konusunda Türkiye ile temasların sürdüğünü doğruladı.
Peskov, “Rusya ve Türkiye, Ankara’nın envanterinde bulunan S-400 komplekslerinin olası yeniden satışı konusunda görüşmeler yaptı. Bu sistemlerin satış olasılığı hassas bir konu. Türkiye ile bu konudaki görüşmeler devam edecek.” ifadelerini kullandı.
CAATSA dosyası nasıl kapanacak?
Trump’ın açıklamasına rağmen yaptırımların kaldırılması otomatik bir süreç değil.
ABD Başkanı’nın CAATSA kapsamında bazı yaptırımları askıya alma veya muafiyet tanıma yetkisi bulunsa da bunun için Kongre’ye bildirim yapılması, kararın gerekçelendirilmesi ve ABD’nin ulusal çıkarlarıyla ilişkilendirilmesi gerekiyor.
Ayrıca bu süreçte Türkiye’nin S-400 sistemlerini kullanmayacağı ve Rusya ile benzer bir savunma anlaşmasına gitmeyeceğine ilişkin güvence verilmesinin de beklendiği ifade ediliyor.
Bu nedenle son dönemde S-400’lerin üçüncü bir ülkeye devredilmesi formülü sıkça gündeme geliyor.
Ancak uzmanlar, Türkiye ile Rusya arasındaki S-400 anlaşmasında yer alan “son kullanıcı” maddesi nedeniyle sistemlerin başka bir ülkeye devredilebilmesi için Moskova’nın onayının gerekebileceğine dikkat çekiyor.
Süreci Kongre’nin tavrı da belirleyecek
Trump yönetiminin Kongre’de Türkiye lehine bir girişim başlatıp başlatmayacağı da merak konusu.
Cumhuriyetçiler şu anda hem Temsilciler Meclisi’nde hem de Senato’da çoğunluğu elinde bulunduruyor. Ancak 3 Kasım’da yapılacak ara seçimlerin bu dengeyi değiştirebileceği değerlendiriliyor.
Öte yandan Yunanistan ve İsrail lobilerine yakın bazı Kongre üyeleri, Türkiye’ye silah satışına karşı olduklarını sık sık dile getiriyor.
Bu nedenle uzmanlara göre CAATSA yaptırımlarının geleceği yalnızca Trump’ın açıklamalarına değil; Beyaz Saray’ın atacağı adımlara, Kongre’nin tutumuna ve S-400 konusunda bulunacak çözüme bağlı olacak.
CAATSA yaptırımları ve F-35 satışı: Trump son karar verici mi?
